I SA/Po 2265/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski Asesor sądowy Lilianna Drewniak - Żaba Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o wymiar cła I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w R. na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/L. Drewniak-Żaba /-/T.M. Geremek /-/M. Dybowski Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2001r. działając na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacka podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) i art. 99 § 1, art. 101 § 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. nr 23 poz. 117 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K.C. (Biuro Usług Celnych "A" w R. ) reprezentowanego przez J. C. - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, co następuje. W dniu [...]10.2000r. w Oddziale Celnym w O. objęto procedurą tranzytu wg SAD [...] towar-odzież używaną, który winien być dostarczony do dnia [...].10.2000r. do urzędu celnego przeznaczenia tj. do Oddziału Celnego w H. . W związku z niewykonaniem tego obowiązku - Dyrektor Urzędu Celnego w R. postanowieniem z dnia [...].01.2000r. wszczął z urzędu postępowanie celne. Następnie organ celny I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001r. określił importerowi I.P. cło, opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego. Pismem z dnia [...] marca 2001r. K.C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi celnemu I instancji naruszenie przepisów o właściwości w związku z obliczeniem podatku od towarów i usług oraz nieprawidłowym wyliczeniem cła. Organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na brak legitymacji do wniesienia odwołania po stronie K.C. prowadzącego Biuro Usług Celnych "A". Organ odwoławczy wskazał, że pojęcie strony postępowania celnego określone zostały w art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej. Jednakże przepis art. 134 O. w związku z art. 262 Kodeksu celnego wyszczególnia osoby będące stroną, bowiem w § 1 odwołuje się do zdefiniowanych pojęć podatnika, płatnika, inkasenta, ich następców prawnych, osób trzecich a w § 2 przyznaje status strony podmiotom, które są obarczone obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa lub czerpią z tych przepisów uprawnienia możliwe do wykorzystania w postępowaniu celnym. Organ odwoławczy podkreślił, że dla oceny czy odwołującemu się przysługuje przymiot strony decydujące znaczenie mają przepisy prawa materialnego określające sytuację materialnoprawną tej osoby. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło procedury tranzytu, którą objęto odzież używaną , zaś korzystającym z tej procedury był I.P., który zgodnie z art. 99 Kodeksu Celnego przez zgłoszenie celne wyraził zgodę wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą był objęty przedmiotowy towar. Zdaniem organu odwoławczego z przepisów art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej wynika, że stroną w postępowaniu celnym jest I.P. zaś Biuro Usług Celnych "A" K.C. jako przedstawiciel głównego zobowiązanego, który złożył zabezpieczenie z należności celno-podatkowych nie jest podmiotem praw i obowiązków wynikających z prawa celnego a zatem nie posiada legitymacji materialnoprawnej do występowania w postępowaniu celnym na prawach strony. K.C. wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Skarżący podniósł, że przewoźnik towarów I.P. w dniu [...].10.2000r. udzielił dla Biura Usług Celnych "A" upoważnienie do reprezentowania go przed organami celnymi, co jest zgodne z art. 253 Kodeksu celnego. W imieniu Biura Usług Celnych "A", prowadzącego działalność usługową jako agencja celna, czynności dokonywał pracownik wpisany na listę agentów celnych, co jest zgodne z art. 256 § 2 Kodeksu celnego. Z treści art. 256 § 1 pkt. 6 Kodeksu celnego wynika zaś, że agencja celna może przed organami celnymi dokonywać wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego w tym również wnosić odwołanie podlegające rozpatrzeniu przez organy celne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga K.C. zasługuje na uwzględnienie. Problem prawny sporny między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do oceny, czy skarżącemu w postępowaniu odwoławczym przed Prezesem Głównego Urzędu Ceł przysługuje przymiot i uprawnienia strony w rozumieniu właściwych przepisów. W odniesieniu do tej kwestii zastosowanie mają przepisy art. 133 i art. 134 Ordynacji podatkowej normującej postępowanie celne, a także przepisy szczególne Kodeksu celnego (art., 253-256). Organ odwoławczy umarzając zaskarżoną decyzją postępowanie odwoławcze i uznając, że wnoszący odwołanie K.C. (Biuro Usług Celnych "A") nie jest w tym postępowaniu stroną, powołał się właśnie na wskazane wyżej przepisy i z ich wykładni wywodził, że stroną w tym postępowaniu jest wyłącznie importer I.P.. Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie wraz z jego uzasadnieniem. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że powołane wyżej art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej zawierajże określenie strony w postępowaniu podatkowym (celnym) nie uprawniają do zawężającej wykładni tego pojęcia jak to uczynił organ odwoławczy. Z treści art. 133 Ordynacji podatkowej wynika, że stroną w postępowaniu jest każdy , kto żąda czynności organu (celnego) do kogo czynność organu się odnosi lub czyjego interesu działania organu podatkowego chociażby pośrednio dotyczy. Wprawdzie art. 134 § 1 cyt. Ustawy zawiera wyliczenie osób będących stronami w postępowaniu podatkowym (podatnik, płatnik, inkasent itd.) to jednak wyliczenie to wobec treści art. 133 i 134 § 2 Ordynacji podatkowej nie jest wyczerpujące, a w każdym razie ograniczenia tego nie można przenieść wprost do postępowania celnego. Przepisy art. 253-256 Kodeksu celnego normują zasady przedstawicielstwa w sprawach celnych jak również jego zakres i uprawnienia (upoważnienia). Z mocy art. 253 Kodeksu celnego przedstawicielstwo może być bezpośrednie (jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby) i pośrednio (jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu lecz na rzecz innej osoby). Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że I.P. korzystający z procedury tranzytu ustanowił przedstawicielstwo bezpośrednie Biura Usług Celnych "A" K.C., który złożył zabezpieczenie celne. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności te i zakres umocowania przedstawiciela bezpośredniego wynikający z art. 256 § 1 Kodeksu celnego nie sprawiają, że Biuro Usług Celnych działające jako agencja celna może uznać za pełnomocnika I. Popy bądź za stronę w tym postępowaniu. Jakkolwiek należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przedstawiciel bezpośredni w tym i agencja celna ma ściśle określone obowiązki w postępowaniu celnym to jednak należy podkreślić, że z mocy art. 256 § 1 Kodeksu celnego, agencja celna może dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych przepisami prawa celnego, a między innymi wnosić odwołanie i inne wnioski podlegające rozpatrzeniu przez organy celne (art. 256 § 1 pkt. 6 Kodeksu Celnego). Wyliczenie tych czynności w pkt. 1-6 powołanego przepisu ma więc charakter przykładowy, a nie wyczerpujący, co wynika zwłaszcza z sformułowania "w szczególności". Niezależnie jednak od powyższego uznać należy, że postępowanie celne, w którym agencja celna złożyła zabezpieczenie kwoty długu celnego i decyzja określająca kwotę długu celnego niewątpliwie co najmniej pośrednio dotyczy tej agencji celnej. Podobny pogląd wynika również z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002r. w sprawie III RN 143/01, w którym stwierdza się, że agencja celna, która złożyła zabezpieczenie majątkowe za należności celne, jest uprawniona do żądania wznowienia postępowania celnego (art. 256 § 1 pkt. 5 i art. 262 Kodeksu celnego z związku art. 133 i art. 241 § 1 Ordynacji Podatkowej) bowiem działanie organu celnego wymierzające opłatę manipulacyjną dodatkową importerowi, za które zabezpieczenie należności złożyła agencja celna, dotyczy interesów tej agencji. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, iż poda rządami Ordynacji podatkowej, która rozszerzyła pojęcie strony postępowania wystarczy aby dotyczyło ono jej interesów "chociażby pośrednio". Sąd w niniejszym składzie podziela ten pogląd. Podobne stanowisko znajduje także potwierdzenie w wyrokach NSA z dnia 30.11.2000r. w sprawie I SA/Lu 1029/99 i z dnia 29.02.2000r. w sprawie V SA 745/99, w których uznano agencję za stronę postępowania celnego. Z tych względów należało uznać, że umorzenie postępowania odwoławczego nie było trafne i w oparciu o art. 145 § 1 lit "a" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz. 1270) z zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/ L. Drewniak-Żaba /-/T.M. Geremek /-/M. Dybowski