I SA/Po 228/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I SA/Po 228/10 w sprawie ze skargi I. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odrzucić wniosek Jerzy Małecki Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., o sygn. akt I SA/Po 228/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wniesioną przez skarżących na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...]. Wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 21 września 2010 r. W dniu 13 października 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo nadane dnia 11 października 2010 r. (koperta – k. 73 akt sądowych), w którym skarżący M.S. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku ogłoszonego dnia 19 sierpnia 2010 r. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał, że do dnia 20 września 2010 r. nie otrzymał postanowienia Sądu o odroczeniu przerwanej dnia 29 lipca 2010 r. rozprawy oraz postanowienia o wyznaczeniu terminu ogłoszenia wyroku. Informację o ogłoszonym w dniu 19 sierpnia 2010 r. wyroku uzyskał w dniu 28 września 2010 r. telefonicznie z sekretariatu Sądu. Skarżący zaznaczył, że niezachowanie terminu do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie ogłoszonego wyroku nastąpiło bez jego winy dlatego wniosek ten jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Jednakże w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Stosownie do art. 141 § 2 powołanej ustawy wniosek złożony po upływie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę uznać zatem należy za złożony z uchybieniem terminu, co skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia. Zgodnie z art. 85 w/w ustawy, czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże na mocy art. 86 cyt. ustawy Sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu. Według art. 87 § 1 ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są: 1) zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, 2) uprawdopodobnienie we wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3) dopełnienie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, dla której był określony termin, 4) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Na podstawie art. 88 w/w ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony w dniu 19 sierpnia 2010 r. po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r., a zatem termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 26 sierpnia 2010 r. Strona skarżąca uzyskała informację o wydanym w sprawie wyroku oddalającym skargę w dniu 28 września 2010 r., zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 05 października 2010 r. Skarżący zaś nadał wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 11 października 2010 r., a wiec z uchybieniem ustawowego terminu. W świetle powołanych przepisów - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna wykazać dokonanie czynności w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Danych na tę okoliczność nie przedstawiono we wniosku o przywrócenie terminu, pomimo wskazania czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które wypełniłyby przesłanki wynikające z art. 87 § 2 powoływanej ustawy. Skarżący nie uprawdopodobnił, iż dochował terminu wynikającego z art. 87 § 1 powołanej ustawy. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 w/w ustawy, przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podstawowymi zatem przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 ustawy oraz stwierdzenie przez Sąd, iż podmiot składający wniosek uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, iż – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Oceniając okoliczności rozpatrywanej sprawy nie sposób dopatrzyć się w złożonym wniosku o przywrócenie termin obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy wskazać, że oboje skarżący I. S. i M. S. zostali przez Sąd pouczeni m.in. w zakresie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Informacja na ten temat wraz z pouczeniem umieszczona została w pismach zawiadamiających o rozprawie (patrz pkt 1 - 4 pouczenia k. - 46, k. – 47 akt sądowych), które zostały prawidłowo doręczone skarżącym (zwrotne potwierdzenia odbioru - k. 50, k. 51 akt sądowych - odbiór pokwitowała I. S.). Wobec dokonania pouczenia przez Sąd, brak wiedzy co do terminu złożenia wniosku, nie stanowi tym samym okoliczności uzasadniającej braku winy strony w uchybieniu terminowi. Powołanie przez skarżącego okoliczności, że nie otrzymał postanowienia Sądu o odroczeniu przerwanej dnia 29 lipca 2010 r. rozprawy oraz postanowienia o wyznaczeniu terminu ogłoszenia wyroku nie znajdują uzasadnienia dla przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu. W tym zakresie Sąd wyjaśnia, że stosownie do postanowień zawartych w art. 139 § 1 i § 2 powoływanej ustawy Sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do czternastu dni. W postanowieniu o odroczeniu Sąd powinien zaznaczyć termin ogłoszenia wyroku i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy. Nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia. Z protokołu rozprawy z dnia 29 lipca 2010 r. wynika, że za stronę skarżącą stawił się C. H. - ojciec I. S., który przedłożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone przez skarżących (pełnomocnictwo – k. 52, protokół rozprawy – k. 54 akt sądowych). W związku ze zgłoszeniem przez pełnomocnika skarżących szeregu uwag i zastrzeżeń do wydanych decyzji Sąd zobowiązał pełnomocnika do przekazania Sądowi w terminie siedmiu dni w dwóch egzemplarzach pisemne uzupełnienie skargi o zarzuty zgłoszone w trakcie rozprawy. Sąd zobowiązał także pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej by w terminie siedmiu dni od otrzymania niniejszego pisma, ustosunkował się pisemnie do zgłoszonych zarzutów. Po zamknięciu rozprawy Sąd postanowił odroczyć ogłoszenie orzeczenia na dzień 12 sierpnia 2010 r., o czym zostali poinformowani obecni na rozprawie pełnomocnicy stron. Pismo pełnomocnika skarżących uzupełniającego skargę wpłynęło do Sądu w dniu 04 sierpnia 2010 r.- (k. 55 akt sądowych). Doręczenie odpisu pisma pełnomocnikowi Dyrektora Izby Skarbowej w P. nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2010 r. (ZPO – k. 63 akt sądowych), a zatem w dniu 12 sierpnia 2010 r. Sąd zobligowany był odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć na dzień 19 sierpnia 2010 r. z uwagi na fakt, że organ miał jeszcze siedem dni na ustosunkowanie się do pisma pełnomocnika skarżących. Odpowiedź udzielona przez organ wpłynęła do Sądu w dniu 16 sierpnia 2010 r. (k.64 akt sądowych). Należy wskazać, że przedłużenie terminu publikacyjnego na posiedzeniu wyznaczonym do ogłoszenia orzeczenia, o którym strony były zawiadomione, nie wymaga innego zawiadomienia oprócz ogłoszenia – (por. komentarz do art. 139 "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Jan Paweł Tarno LexisNexis, wydanie 4; wyrok NSA z 08 grudnia 2005 r. o sygn. akt II FSK 25/05 Lex Polonica nr 14786227). W kontekście zatem powyższego skarżący dbając o swoje interesy w badanej sprawie mieli możliwość uzyskania informacji o pierwszym terminie publikacyjnym orzeczenia od ustanowionego w sprawie pełnomocnika, który uczestniczył w rozprawie. Reasumując, podniesione przez skarżącego okoliczności nie należą do uprawdopodabniających, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez jego winy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 88 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Jerzy Małecki