I SA/Po 2291/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędzia WSA Maciej Dybowski, Asesor sądowy Lilianna Drewniak – Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest uprawniony do weryfikacji zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru, a jeśli tak, to czy taka weryfikacja narusza zasadę zaufania do organów celnych?Ratio decidendi
Organy celne są uprawnione do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru, co wynika z art. 83 § 3 Kodeksu celnego. Weryfikacja ta nie narusza zasady zaufania do organów celnych, ponieważ zasada ta nie może polegać na kontynuacji błędnej praktyki, lecz na wydawaniu decyzji zgodnych z prawem. Klasyfikacja towaru do kodu celnego powinna być dokonana w oparciu o jego skład i właściwości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.Stan faktyczny
Spółka "A" z o.o. dokonała zgłoszeń celnych dla towaru "baza gumowa do produkcji gumy do żucia", wnioskując o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu według kodu PCN ze stawką celną 1,8%. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji celnej, stawki celnej i długu celnego, kwalifikując towar do innego kodu PCN z wyższą stawką celną. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa GUC do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym zasady zaufania do organów państwa oraz sprzeczność z klasyfikacją stosowaną w UE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sądowy Lilianna Drewniak – Żaba Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" z o. o. w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] czerwca 2001 Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W. Zygmont /-/ M. Dybowski
W dniu [..].05.1998r.,[...].06.1998r.,[...].07.1998r.,[...].08.1998r., [...].09.1998r., [...].11.1998r. ( ogółem 6 SAD) Spółka "A" z o.o. dokonała zgłoszeń celnych, w których wnioskowała objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towar określony jako "baza gumowa do produkcji gumy do żucia", wg. kodu PCN [...] ze stawką celną 1,8%.
W wyniku weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu, Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...].04.2001r. nr [...], wydaną na podstawie 207 O.p. , art. 13, art. 65 § 4 pkt 2 lit.a, art. 83, art. 85 § 1, art. 209 § 1 pkt 1, art. 231 § 1 pkt 1 oraz art. 266 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 158, poz. 1047), uznał zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji celnej towaru, stawki celnej i długu celnego. Towar zakwalifikowany został do kodu PCN [...] o 20% stawce celnej i na nowo określono kwotę długu celnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka domagała się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 240 § 1 pkt 5 O.p., art. 13 i art. 65 § 4 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.). W uzasadnieniu odwołania Spółka stwierdziła, że klasyfikacja bazy gumowej do pozycji 3824 dokonywana przez ponad 4 lata jest prawidłowa. Klasyfikacja opierała się na wiążącej interpretacji stosowanej w krajach UE.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].06.2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 85 § 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 158 poz. 1047) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnienie Prezes GUC stwierdził, nie jest naruszeniem zasady zaufania do organów celnych wyeliminowanie błędnej klasyfikacji towaru do kodu PCN. Podkreślił, że klasyfikowanie towaru w innych krajach pod innym kodem niż w Polsce, nie przesądza o jego klasyfikacji w Polsce. Ze względu na ustalony rodzaj towaru, jego skład i przeznaczenie, podlegał on taryfikacji do kodu PCN [...] . Z materiału dowodowego wynika, że ok. 17% bazy gumowej stanowi olej roślinny, dlatego też uwaga 1b do działu 38 znajduje zastosowanie do bazy gumowej. Olej roślinny jest niewątpliwie środkiem spożywczym.
Spółka w skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. zarzucając naruszenie art. 121, art. 122, art. 187, art. 240 § 1 pkt 5 O.p., art. 13 § 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia R.M. z dnia 19.12. 1997r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła co następuje: Prezes GUC wydał decyzję z naruszeniem zasady zaufania do organów państwa i zasady prawdy obiektywnej. Stanowisko organu odwoławczego jest sprzeczne z klasyfikacją stosowaną w UE. Baza gumowa nie jest przetworem (produktem) spożywczym. Brzmienie pozycji [...] (pozostałe produkty spożywcze) wyklucza klasyfikację w tej pozycji towarów, które produktami spożywczymi nie są. Z kolei uwaga 1b do sekcji 38 nie nakazuje automatycznego klasyfikowania mieszanin chemikaliów z produktami spożywczymi czy substancjami odżywczymi w pozycji [...] (sformułowania "przeważnie").
Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę jako bezzasadną.
Powody.
Organy celne są uprawnione do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru. Z art. 83 § 3 Kodeksu celnego wynika, że do podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, organ celny bierze pod uwagę nowe dane. Weryfikacja zgłoszenia celnego nie zależy więc od ujawnienia nowych dowodów i nowych okoliczności (takie przesłanki są wymagane przy wznowieniu postępowania). Weryfikacja zgłoszenia celnego może być przeprowadzona przez 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny skorzystał z tych uprawnień.
Zastosowanie weryfikacji , co nie oznacza więc naruszenia zasady zaufania do organów celnych (art. 121 O.p.). Zasada ta nie może bowiem polegać - jak wynika z wyroku NSA z dnia 8.12.1999r. SA/Sz 1775/98 - na kontynuacji błędnej praktyki, lecz musi być rozumiana przede wszystkim jako konieczność wydawania decyzji nie zawierających błędów i zgodnych z obowiązującym prawem.
Organy celne dokonały należytych ustaleń dotyczących składu, i właściwości i roli spornego towaru w produkcie końcowym. Klasyfikację taryfową przeprowadza się bowiem w oparciu o zakres przedmiotowy towaru, w odniesieniu do jego stanu (materiał, postać, stopień przetworzenia itp.), w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Baza gumy do żucia zawiera ok. 17% oleju roślinnego, który stanowi produkt spożywczy stosowany jako składnik produktu przeznaczonego do spożycia przez ludzi.
W ocenie sądu ( składu orzekającego) organy celne nie miały żadnych podstaw do przeprowadzenia w powyższym zakresie z urzędu dowodu z opinii biegłego. Zadaniem biegłego jest bowiem udzielenie organowi, na podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego, informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Nie mogłyby więc być uznane za dowód w sprawie wypowiedzi biegłego poza ustawowo określone jego zadania. Biegły nie jest uprawniony do określenia kodu towaru.
Po uwzględnieniu i rozważeniu wszystkich dowodów, w pełnym stanie faktycznym, zakwalifikowanie przez organy celne spornego towaru do kodu PCN [...] nie budzi zastrzeżeń (por. wyrok NSA V SA 70/02). Organy celne dokonując wykładni przepisów Taryfy celnej, prawidłowo korzystały z wykładni językowej, która zobowiązuje do kierowania się Ogólnym Regułami Interpretacji Nomenklatury oraz nakazuje oprzeć się na uwagach do poszczególnych sekcji i działów, w których jest mowa o poprawnych zasadach klasyfikacji towarów. W kwestii dokonanej interpretacji Taryfy celnej podkreślić należy za organami celnymi, że pozycja kodu PCN [...] obejmuje przetwory składające się z mieszanin związków chemicznych (kwasów organicznych, soli wapniowych itd.) ze środkami spożywczymi (mąką, cukrem, mlekiem w proszku itd.), stosowane zarówno jako składniki produktów spożywczych, jak też dla polepszenia ich niektórych właściwości (wyglądu, trwałości itd.). Wiąże się to z uwagą wyjaśniającą do działu 38 Taryfy celnej, gdzie punkt 1 b stanowi, iż dział ten nie obejmuje mieszanin chemikaliów z produktami spożywczymi lub innymi substancjami odżywczymi, w rodzaju stosowanych do przygotowywania artykułów spożywczych. Ponieważ ok. 17% bazy gumowej stanowi olej roślinny, dlatego też uwaga 1 b do działu 38 znajduje zastosowanie do bazy gumowej. Zasadnie organy celne nie uwzględniały argumentacji Spółki, że jedynie obecność substancji o wartości odżywczej w mieszaninie może spowodować wyłączenie z pozycji [...], ponieważ w uwadze tej wymienione są: produkty spożywcze lub inne substancje odżywcze.
Prezesa GUC nie obligują WIT pochodzące z kraju członkowskiego UE, określające dla spornego towaru kod PCN [...]. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mieć zastrzeżeń co do tego, zagraniczna WIT nie znalazła uznania polskich władz celnych ( podlegała ocenie polskiej administracji celnej, która dokonuje jej w oparciu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy i przepisy obowiązującego w Polsce prawa). Ponadto dokument taki nie może być wiążący tylko dlatego, że wydany został przez administrację kraju członkowskiego UE. Polskie organy celne stosują krajowe, bardzo precyzyjne przepisy, oparte na ogólnych regułach interpretacji nomenklatury scalonej (wierne tłumaczenie europejskiej) i uzgodnione z europejskimi wyjaśnienia do niej. Natomiast stosowanie zasad unijnej taryfikacji obowiązywać będzie wówczas, gdy nastąpi akcesja Polski do UE. Ze strony UE pochodzi adekwatne - trafnie i często powoływane przez polskie organy celne - wyjaśnienie udzielone podczas obrad Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - UE, a mianowicie, że Polska nie jest zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej UE, jak również UE nie jest zobowiązana do stosowania rozstrzygnięć klasyfikacyjnych wydawanych przez administrację celną Polski, a różnice interpretacyjne będą rozstrzygane w sposób przewidziany w Konwencji.
W świetle opisanych powyżej faktów, sąd ocenia jako niezasadny zarzut łącznego naruszenia przez organy celne następujących przepisów Ordynacji podatkowej: art. 121 (zasada zaufania), art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 124 (zasada przekonywania stron), art. 187 § 1 (obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 190 (prawo udziału strony w postępowaniu dowodowym)
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
/-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W . Zygmont /-/ M. Dybowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło