I SA/Po 232/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-07-20
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, należy ustanowić adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która została zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, należy ustanowić adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje również koszty związane z opłatą kancelaryjną i wpisem od skargi kasacyjnej, a wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie w takich okolicznościach.Stan faktyczny
Skarżący DW, przebywający w zakładzie karnym i niezdolny do podjęcia pracy, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wcześniej referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący wskazał na brak środków finansowych, brak możliwości zatrudnienia oraz brak wsparcia ze strony rodziny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego DW adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku DW o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: ustanowić, dla zwolnionego od kosztów sądowych skarżącego DW, adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V. Mielcarek
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę DW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Wobec tego skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie pracuje i nie ma możliwości podjęcia pracy, gdyż Zakład Karny, w którym przebywa, nie chce go zatrudnić. Oświadczył, że pisał w tej sprawie do Kierownika do Spraw Zatrudnienia i do Dyrektora, jednakże nie otrzymał pozytywnej odpowiedzi. Wskazał, że nie posiada środków finansowych na spłacenie zadłużenia. Nie ma również rodziny i wobec tego trudno jest jemu zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych zapłacić. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Nie uzyskuje również dochodów.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy).
Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na uwagę wnioskodawcy zasługuje fakt, że postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Postanowienia tego skarżący nie zaskarżył, również Sąd nie cofnął zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego, skoro skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, to zwolnienie to obejmuje również koszty związane m.in. z opłatą kancelaryjną oraz z wpisem od skargi kasacyjnej.
Natomiast co do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata godzi się zauważyć, że zasługuje na uwzględnienie.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło