I SA/Po 233/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-30
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka znajdująca się w postępowaniu restrukturyzacyjnym, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka znajdująca się w postępowaniu restrukturyzacyjnym nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej wymaganej do oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że podjął wszelkie niezbędne kroki w celu uzyskania środków na pokrycie kosztów, a sama restrukturyzacja nie zwalnia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które traktuje się na równi z innymi zobowiązaniami.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. Spółka argumentowała trudną sytuacją ekonomiczną związaną z postępowaniem restrukturyzacyjnym. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki oraz jej udziałowca. Spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych danych, co uniemożliwiło pełną ocenę jej możliwości płatniczych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A (dalej jako: "skarżąca", "wnioskodawca", "spółka"), reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze wniosła m.in. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych w związku z licznymi problemami z odzyskaniem własnych wierzytelności. Wskazała, że o złej sytuacji ekonomicznej świadczy otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. W obecnej sytuacji nie jest w stanie pozyskać środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi. Konieczność wpłaty tak dużego zobowiązania na obecnym etapie postępowania restrukturyzacyjnego oznaczałaby zachwianie bieżącej sytuacji ekonomicznej. Spółka podała, że kapitał zakładowy wynosi [...], wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na ostatni rok [...], zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu [...], stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku: w B [...], w B [...], w C [...], w C [...], w C [...], w D [...]. Skarżąca podała, że stan środków w kasie na dzień [...] to kwota [...]. Skarżąca podała, że zobowiązania spółki z umów leasingu to kwota [...], kredytów [...]. Nadto wynagrodzenia pracownicze wynoszą [...], zobowiązania podatkowe [...], ubezpieczenia [...], media [...]. Łącznie miesięczne zobowiązania spółki to [...]. Spółka posiada nieruchomość w O, która jest obciążona hipoteką na rzecz C.
Pismem z dnia [...] wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. podanie w jakiej wysokości skarżąca spółka w okresie [...] uzyskała przychody i w jakiej wysokości poniosła koszty uzyskania przychodów,
2. złożenie odpisu sprawozdania finansowego za [...],
3. złożenie raportów kasowych za okres od [...] do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy,
4. złożenie wykazu i wyciągów z wszystkich rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w okresie ostatnich [...] miesięcy do dnia otrzymania wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w przypadku gdyby rachunki te były zajęte w sposób całkowicie wykluczający korzystanie z nich należy przedłożyć zaświadczenia wystawione przez banki po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych spółce w w.w okresie,
5. złożenie odpisu postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego,
6. podanie czy spółka zatrudnia pracowników, jeżeli tak to ilu i w jakiej wysokości wypłacała miesięczne wynagrodzenia,
7. złożenie odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie [...] miesięcy,
8. podanie w jakiej wysokości i z jakich środków spółka ponosi koszty związane z utrzymaniem siedziby (np. czynsz, woda, ogrzewanie, gaz, energia elektryczna, telefony stacjonarne i telefony komórkowe), koszty obsługi księgowej, obsługi prawnej, inne koszty,
9. podanie jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa udziałowca spółki,
10. podanie czy spółka zwróciła się do udziałowca z żądaniem uiszczenia dopłat, które zostałyby przeznaczone na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie,
11. przedstawienia dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowca dopłat, t.j. oświadczeń o uzyskiwanych dochodach (z jakich źródeł - np. czy posiada udziały w innych spółkach, czy pełni funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, czy prowadzi działalność gospodarczą, jest zatrudniony na umowę o pracę – i w jakiej wysokości miesięcznie), odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków kart kredytowych za [...] miesięcy, oświadczeń o posiadanym majątku (nieruchomości – jakie, jaka jest ich szacunkowa wartość, oszczędności, papiery wartościowe, inne prawa majątkowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej [...]),
12. podanie czy, jeżeli tak to w jakiej wysokości do chwili obecnej i w jakich terminach wspólnik udzielili skarżącej spółce pożyczek (odpisy umów pożyczek).
Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że zatrudnia około [...] osób (liczba ruchoma z uwagi na rotację wśród kierowców). Spółka podała, że prowadzenie działalności gospodarczej pokrywane jest w całości z bieżących wpływów. Sytuację finansową i zdolność ekonomiczną odzwierciedla test prywatnego wierzyciela sporządzony na potrzeby wniosku o przyspieszone postępowanie układowe. Z sentencji i analizy wynika, że spółka nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie wierzycieli, jednakże dalsza działalność i realizacja planu restrukturyzacyjnego daje możliwość wypracowywania zysków, które w całości zarząd będzie przeznaczał na spłatę zobowiązań i pokrywanie wydatków bieżących związanych z prowadzeniem działalności. Spółka korzysta z obiektu w miejscowości B, na mocy umowy dzierżawy zawartej w grudniu [...] z E. Spółka ma zawarte umowy z operatorami i Urzędem Gminy na dostawy i usługi: [...]. Ponadto zawarła umowy na: dzierżawę obiektu ([...]), obsługę prawną ([...]), obsługę ksiąg rachunkowych ([...]), leasingi pojazdów ciężarowych i naczep ([...]). Do tych kosztów należy doliczyć stałe wydatki ale o zmiennym charakterze w ich wysokości jak: opłaty autostradowe, ubezpieczenia (komunikacyjne, OCP, nieruchomości), opłaty licencyjne, zakup hurtowy paliw (oleju napędowego) do potrzeb własnych, delegacje kierowców i inne wydatki z ich podróży służbowych. Należy uwzględnić także wydatki ponadplanowe w związku z prowadzoną działalnością jak: naprawy taboru, zakupy części zamiennych, usterki sprzętu komunikacyjnego i warsztatowego. Skarżąca podała, że udziałowiec spółki dokonał na przestrzeni ostatnich [...] miesięcy pożyczek do kasy firmy A w wysokości ok. [...]. Spółka podała, że z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną udziałowiec nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji do czasu odnotowania poprawy finansów w spółce. Do sprawy o sygn. akt [...] skarżąca załączyła: kserokopię "Test prywatnego wierzyciela. Wniosek dłużnika o otwarcie przyśpieszonego postępowania układowego. Sygnatura akt [...], [...]", oświadczenie udziałowca spółki z dnia [...], z którego wynika, że udziałowiec w związku z otwarciem i zatwierdzeniem przyspieszonego postępowania układowego wobec A przejął część zobowiązań dłużnika wobec wierzycieli, którym osobiście poręczał swoim majątkiem. Ponadto jako wspólnik spółki cywilnej F znalazł się w grupie wierzycieli objętych układem. Obecnie nie jest w stanie podjąć kolejnych obciążeń finansowych za spółkę A, gdyż w.w fakty w dużym stopniu uszczuplają jego zdolność finansową. Prowadzona w ramach obrotu gospodarczego działalność nie przynosi obecnie dostatecznych dochodów pozwalających zabezpieczyć bieżące wydatki wraz z obsługą prywatnych kredytów hipotecznych, firmowego kredytu obrotowego, a nadto przeznaczania dodatkowych środków na rzecz spółki A. Udziałowiec nie posiada lokat ani innych zgromadzonych dóbr materialnych, które mógłby zbyć lub przeznaczyć na zabezpieczenie produktów kredytowych. Samochód osobowy marki L z [...] jest czynnie wykorzystywany do prowadzonej działalności. Samochód półciężarowy F o wartości rynkowej ok. [...] wymaga kapitalnego remontu, na co są niezbędne środki finansowe w wysokości ok. [...]. Udziałowiec spółki ma na utrzymaniu córkę, która studiuje na studiach dziennych, co wiąże się z kolejnymi wydatkami związanymi z dojazdami i zamieszkaniem. Spółka do akt o sygn. [...] załączyła kserokopie: rachunku zysków i strat za okres [...], z którego wynika, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi wyniosły [...], zysk netto [...], bilans na dzień [...], porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia zawarte w dniu [...] w Warszawie pomiędzy G z udziałowcem spółki, z którego wynika, że udziałowiec spółki zobowiązał się do zapłaty zobowiązania spółki, której był poręczycielem w [...] ratach po [...], udziałowiec w okresie [...] z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...], postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...] o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego A, w uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że dłużnik jest zdolny do bieżącego zaspokajania kosztów przyspieszonego postępowania układowego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu. Do akt sprawy o sygn. [...] załączyła raporty kasowe za miesiące [...], z których wynika, że stan kasy na dzień [...], [...], [...], [...], [...], w [...] skarżąca otrzymała od udziałowca pożyczkę w wysokości [...], deklaracje VAT-7 za miesiące [...], z których wynika, że w miesiącu [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], [...], [...], [...], [...], [...], wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że saldo końcowe na dzień [...] w D wynosiło [...], w D na dzień [...], w C na dzień [...], przyznany limit zadłużenia [...], saldo dostępne [...], w C na dzień [...], w C na dzień [...], w B na dzień [...], w B na dzień [...]. Z załączonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że wpływają na nie środki pieniężne i że są odnotowywane obroty. Mimo wezwania skarżąca nie podała natomiast w jakiej wysokości w okresie od [...] i od [...]do [...] uzyskała przychody i w jakiej wysokości poniosła koszty, nie złożyła pełnego sprawozdania finansowego za [...] (przedłożyła bowiem jedynie bilans i rachunek zysków i strat), nie przedłożyła zeznań rocznych podatkowych udziałowca spółki, nie wyjaśniła nawet czy udziałowiec spółki złożył zeznania roczne podatkowe za [...], nie przedłożyła wyciągów z jego rachunków bankowych, nie wyjaśniła czy rachunki bankowe posiada.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.).
Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać przywilej w postaci prawa pomocy jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. Na uwadze należy mieć również, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008r., sygn. akt II OZ 318/08, wszystkie powołane orzeczenia publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jak już wcześniej wskazano jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, zatem strona wnosząc skargę zobowiązana jest w pierwszej kolejności zabezpieczyć środki finansowe na poniesienie tych kosztów. Powtórzyć również należy, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów sądowych, ale także, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które powinno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Zauważyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia strony, złożonym na urzędowym formularzu wniosku, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach (art. 252 § 1 i 3 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące m.in. jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 P.p.s.a.). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie wezwania ma na celu weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona wnioskująca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2011 r., I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna wykazać w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. Zatem, to strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu wykazanie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 2 P.p.s.a. Niedostarczenie żądanych przez referendarza danych, czy to w całości, czy w części powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienia NSA z 17 grudnia 2015 r., II GZ 895/15; z 14 października 2014 r., II GZ 646/14; z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1361/10; z 18 sierpnia 2015 r., II GZ 377/15 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie miała miejsce taka właśnie sytuacja, ponieważ pomimo wezwania spółka nie odpowiedziała w pełni na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie podała w jakiej wysokości w okresie [...] uzyskała przychody i w jakiej wysokości poniosła koszty uzyskania przychodów, nie złożyła zeznań rocznych podatkowych za [...] udziałowca, nie wyjaśniła nawet czy udziałowiec spółki zeznania roczne podatkowe sporządził i złożył w Urzędzie Skarbowym, nie złożyła wyciągów rachunków bankowych należących do udziałowca, nie wyjaśniła czy udziałowiec rachunki bankowe posiada. Uniemożliwia to dokonanie pełnej i rzetelnej oceny, czy skarżąca spółka jest w stanie ponieść wpis sądowy od skargi czy to całości, czy w części. W.w informacje należy uznać za nieodzowne przy ustalaniu rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, że znajduje się w stanie restrukturyzacji, w ocenie referendarza sądowego w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy, chociażby z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Zauważyć należy, że realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania restrukturyzacyjnego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Optymalizacja kosztów postępowania restrukturyzacyjnego nie może opierać się na żądaniu spółki zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w wysokości [...] (por. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] – karta nr [...] akt sądowych). Z przedłożonych przez spółkę raportów kasowych wynika, że środki finansowe na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie posiada. Z przedłożonych dokumentów wynika także, że spółka w okresie ostatnich [...] otrzymała od udziałowca pożyczki w wysokości ok. [...], ostatnią w miesiącu [...]. Oprócz tego wskazać należy, że spółka posiada majątek, w tym środki trwałe, w wartości których wydatki te również znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. Oceny tej nie zmienia wielkość sumy wszystkich wierzytelności zgłoszonych w postępowaniu restrukturyzacyjnym, gdyż w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy badaniu podlegają rzeczywiste możliwości finansowe podmiotu o nie występującego w chwili złożenia wniosku, a nie kwestie związane z prowadzonym postępowaniem restrukturyzacyjnym. Podkreślić należy, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem restrukturyzacyjnym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że nie można uznać, że strona skarżąca, dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza koszty sądowe, powinna zostać zwolniona z kosztów postępowania, gdyż podmiot taki nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy (por. post. NSA z 19.11.2004r., sygn. akt FZ 463/04, z 23.02.2010r., sygn. akt I FZ 5/10, z 13.09.2011r., sygn. akt I FZ 215/11, z dnia 21.03.2013r., sygn. akt I GZ 51/13 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania" danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych, a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w.w okoliczności, nie zachodzi. Stąd też, przyznanie prawa pomocy skarżącej spółce poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi byłoby niezasadne. Skarżąca powinna liczyć się z koniecznością przeznaczenia środków finansowych na prowadzone przez nią postępowania sądowe i wobec tego powinna koszty sądowe traktować na równi z innymi zobowiązaniami. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi (por. postanowienie NSA z dnia 01.04.2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, post. NSA z 13.03.2012 r., sygn. akt II FZ 195/12, post. NSA z dnia 03.07.2013 r., sygn. akt II FZ 532/13 publ. na str. internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 09.11.2011r., sygn. akt I FZ 344/11, post. NSA z 16.09.2014 r., sygn. akt II FZ 1264/14 publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinien on, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (podobnie w wyroku ETPC z dnia 19 stycznia 2010 roku, skarga nr 1783/04 Felix Blau sp. z o.o. przeciwko Polsce).
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło