I SA/Po 2342/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sądowy Lilianna Drewniak – Żaba Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" z o. o. w P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W. Zygmont /-/ M. Dybowski W dniu [...].08.2000r. Spółka "A" z o.o. dokonała zgłoszenia celnego, które zarejestrowane zostało pod numerem nr [...] wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru określonego jako "lycasina i gliceryna - mieszanina", klasyfikując go do kodu PCN [...]. W wyniku weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu, Dyrektor Urzędu Celnego w P. wydał decyzję z dnia [...].08.2000r. nr [...], w której uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej kodu towaru oraz kwoty długu celnego. Towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu z kodem celnym [...] i stawką celną w wysokości 20 %. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie zarzucając decyzji naruszenie prawa formalnego, w szczególności naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zaklasyfikowanie towaru oraz brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wadliwe uzasadnienie decyzji. Prezes Głównego Urzędu Ceł uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...].10.2000r.nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem ustalenia stanu faktycznego towaru. W dniu [...].03.2001r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. wydał decyzję nr [...] na podstawie art. 207 O.p., art. 13, art. 23 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit.a, art. 85 § 1, art. 262 i art.266 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 107, poz. 1217) mocą której ponownie uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD z dnia [...].07.2000r. nr [...] w części dotyczącej kodu PCN Taryfy celnej, stawki celnej i obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego, i zaliczył towar do kodu [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ustalił skład, technologię produkcji i właściwości towaru, a w szczególności, że maltitol, sorbitol i są substancjami spożywczymi, a powstająca ze zmieszania maltitolu i glicerolu substancja o nazwie "Lycasine" nie jest produktem chemicznym. Według Taryfy celnej obowiązującej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, uwaga 1b do dział u 38 stanowiła, że dział ten nie obejmował "mieszanin chemikaliów z produktami spożywczymi lub innymi substancjami odżywczymi, w rodzaju stosowanych do przygotowywania artykułów spożywczych (przeważnie pozycja 2106). W odwołaniu Spółka domagała się uchylenia decyzji w całości ze względu na naruszenie przepisów art. art. 120, 121, 122 O.p., art. 13 i art. 65 § 4 Kodeksu celnego i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12. 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie zasady zaufania do organów celnych - zakwestionowana klasyfikacja stosowana była przez 4 lata i nagle kod PCN okazał się niewłaściwy. Ponadto naruszona została zasada dochodzenia prawdy obiektywnej m.in. dlatego, iż nie wzięto pod uwagę informacji taryfowej francuskiego urzędu celnego oraz decyzji Komisji Europejskiej odnośnie klasyfikacji składników do produkcji gumy do żucia. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...].06.2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 85 § 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21,12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 107, poz. 1217) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powtórzył dane o stanie towaru oraz argumentację odnośnie zastosowania do towaru kodu PCN [...]. Stwierdził, że nie jest naruszeniem zasady zaufania do organów celnych eliminacja dokonywania błędnej klasyfikacji towaru do kodu PCN. Ponadto, podał, że klasyfikowanie towaru w innych krajach pod innym kodem, niż w Polsce, nie przesądza o jego klasyfikacji w Polsce. W skardze Spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia [...].03. 2001r. nr [...] , zarzucając jej rażące naruszenie art. 121, 122, 124, 187, 190 O.p., art. 13 § 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217), a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że organ odwoławczy nie ustalił, jakie właściwości i zastosowanie mogą mieć składniki mieszaniny, i nie mógł dojść do konkluzji, iż są one "odżywcze". Prezes GUC nie wyjaśnił też dlaczego klasyfikacja celna stosowana w innych krajach, gdzie tak nomenklatura, jak i zasady klasyfikacji celnej są te same, nie może być zastosowana w Polsce. Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę jako bezzasadną. Powody. Organ są uprawnione do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru. Z art. 83 § 3 Kodeksu celnego wynika, że do podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, organ celny bierze pod uwagę nowe dane. Weryfikacja zgłoszenia celnego nie zależy więc od ujawnienia nowych dowodów i nowych okoliczności (takie przesłanki są wymagane przy wznowieniu postępowania). Weryfikacja zgłoszenia celnego może być przeprowadzona przez 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organ celny skorzystał z tych uprawnień. Zastosowanie weryfikacji , co nie oznacza więc naruszenia zasady zaufania do organów celnych (art. 121 O.p.). Zasada ta nie może bowiem polegać - jak wynika z wyroku NSA z dnia 8.12.1999r. SA/Sz 1775/98 - na kontynuacji błędnej praktyki, lecz musi być rozumiana przede wszystkim jako konieczność wydawania decyzji nie zawierających błędów i zgodnych z obowiązującym prawem. Organy celne dokonały należytych ustaleń dotyczących składu, technologii produkcji i właściwości towaru, roli poszczególnych jego składników. Klasyfikację taryfową przeprowadza się bowiem w oparciu o zakres przedmiotowy towaru, w odniesieniu do jego stanu (materiał, postać, stopień przetworzenia itp.), w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Dokonując tego wykorzystały dane od producenta towaru o stosowanych surowcach i o przebiegu procesu technologicznego, a także zgodne wyniki badań towaru (resultats d`analyses z dnia [...].07.2000r.) wykonane przez laboratorium francuskie i wyniki badań z dnia [...].12.2000r. Centralnego Laboratorium Celne Głównego Urzędu Ceł nr [...] (z zastosowaniem m.in. metody chromatografii cieczowej HPLC- takiej samej jak w badaniach francuskich). Z powyższych ustaleń na podkreślenie zasługuje, że sporny produkt otrzymywany jest z syropu zawierającego dwucukier - maltozę (a nie maltazę), zbudowaną z dwóch cząsteczek glukozy, z którego w wyniku procesu chemicznego uwodorniania (oraz szeregu procesów fizycznych) otrzymywany jest syrop zawierający 50-55% maltitolu, że nie jest to produkt czysty chemicznie, gdyż zawiera także mieszaninę oligo- i polisacharydów oraz sorbitol będący alkoholem wielowodorotlenowym, że po zmieszaniu z gliceryną (alkoholem trójwodorotlenowym) i zagęszczenia uzyskiwany jest sporny produkt finalny - "Lycasin pahsh" używany w produkcji gumy do żucia. Maltitol, sorbitol i glicerol jako polialkohole (alkohole wielowodorotlenowe) są substancjami spożywczymi, a "Lycasine pahsh" nie jest produktem chemicznym i służy w produkcji gumy do żucia, a kwestia uznania gumy do żucia za produkt spożywczy budzi nie wątpliwości. Dlatego "Lycasine pahsh" jest transportowana autocysternami, które muszą spełniać specjalne wymogi sanitarne dla przewozu produktów spożywczych (por. faktura za mycie wystawiona przez Spółkę "B" S.A. i wydany przez nią "Certificat de lavage" opisujący procedurę mycia). W ocenie sądu ( składu orzekającego) organy celne nie miały żadnych podstaw do przeprowadzenia w powyższym zakresie z urzędu dowodu z opinii biegłego. Zadaniem biegłego jest bowiem udzielenie organowi, na podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego, informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Nie mogłyby więc być uznane za dowód w sprawie wypowiedzi biegłego poza ustawowo określone jego zadania. Biegły nie jest uprawniony do określenia kodu towaru. Po uwzględnieniu i rozważeniu wszystkich dowodów, w pełnym stanie faktycznym, zakwalifikowanie przez organy celne spornego towaru do kodu PCN [...] nie budzi zastrzeżeń (por. wyrok NSA V SA 70/02). Organy celne dokonując wykładni przepisów Taryfy celnej, prawidłowo korzystały z wykładni językowej, która zobowiązuje do kierowania się Ogólnym Regułami Interpretacji Nomenklatury oraz nakazuje oprzeć się na uwagach do poszczególnych sekcji i działów, w których jest mowa o poprawnych zasadach klasyfikacji towarów. W kwestii interpretacji Taryfy celnej podkreślić należy za organami celnymi, że jej wersja obowiązująca w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego ([...].07.2000r.), dział 38, zgodnie z uwagą 1 b, nie obejmował mieszanin chemikaliów z produktami spożywczymi lub innymi substancjami odżywczymi, w rodzaju stosowanych do przygotowywania artykułów spożywczych (przeważnie pozycja [...]). Istotne jest to, że uwaga ta posługuje się pojęciami "chemikalia" oraz tworzącym związek frazeologiczny zdaniem "produkty spożywcze lub inne substancje odżywcze w rodzaju stosowanych do przygotowania artykułów spożywczych". Ponadto według uwag ogólnych do działu 38 uwaga 1 (b), zawartych w wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 21.12. 1999r. (zał. do Dz. U. nr 107, poz. 1217), wyrażenie "produkty spożywcze lub inne substancje odżywcze" odnosi się głównie (a więc nie wyłącznie) do produktów jadalnych klasyfikowanych do sekcji od I do IV. Niektóre z tych produktów zostały przykładowo wymienione w Uwadze ogólnej. Natomiast Spółka do wykładni językowej wprowadziła Słownik języka polskiego, co oznacza, że w ramach tej wykładni poszukiwała znaczenia "słowa jako takiego" a nie znaczenia występującego w akcie prawnym związku frazeologicznego. Przy takiej wykładni językowej zasadnie organy celne nie akceptowały dokonanego przez Spółkę rozróżnienia produktów na "spożywcze" i "chemiczne". Prezes GUC nie był związany wydaną dnia [...].02.1992r. przez francuskie organy celne WIT (Demande de renseignement au sujet de l’espèce tarifaire des marchandise), w której dla spornego towaru wskazano kod PCN 3824 90 95 0. Nie musiał więc w tej sprawie stosować się do opinii organów celnych francuskich z dwóch powodów. Po pierwsze w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mieć zastrzeżeń co do tego, że francuska WIT nie znalazła uznania polskich władz celnych ( podlegała ocenie polskiej administracji celnej, która dokonuje jej w oparciu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy i przepisy obowiązującego w Polsce prawa). Po wtóre dokument ten nie może być wiążący tylko dlatego, że wydany został przez administrację kraju członkowskiego UE. Polskie organy celne stosują krajowe, bardzo precyzyjne przepisy, oparte na ogólnych regułach interpretacji nomenklatury scalonej (wierne tłumaczenie europejskiej) i uzgodnione z europejskimi wyjaśnienia do niej. Natomiast stosowanie zasad unijnej taryfikacji obowiązywać będzie wówczas, gdy nastąpi akcesja Polski do UE. Ze strony UE pochodzi adekwatne - trafnie i często powoływane przez polskie organy celne - wyjaśnienie udzielone podczas obrad Podkomitetu ds. Współpracy Celnej i Podatków Pośrednich Polska - UE, a mianowicie, że Polska nie jest zobowiązana do stosowania wiążącej informacji taryfowej UE, jak również UE nie jest zobowiązana do stosowania rozstrzygnięć klasyfikacyjnych wydawanych przez administrację celną Polski, a różnice interpretacyjne będą rozstrzygane w sposób przewidziany w Konwencji. W świetle opisanych powyżej faktów, sąd ocenia jako niezasadny zarzut łącznego naruszenia przez organy celne następujących przepisów Ordynacji podatkowej: art. 121 (zasada zaufania), art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 124 (zasada przekonywania stron), art. 187 (obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 190 (prawo udziału strony w postępowaniu dowodowym). Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ W . Zygmont /-/ M. Dybowski