I SA/Po 2349/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 06 września 2005 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sankcji ekonomicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego P. O. kwotę 4.881,90 (słownie: cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt jeden złotych i 90/100 zł tytułem kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Z. G. przeprowadzili w dniach [...], [...] i [...] czerwca 2002 r. kontrole w firmie P. O. "A" - Wytwórnia i Handel w T. i w protokole kontroli stwierdzili, że kontrolowana firma prowadziła między innymi produkcję i sprzedaż belek stropowych SWW 1451-38, nadproży L-300 SWW 1451-39, płyt PWS SWW 1451-66 i pustaków "ALFA" SWW 1451-38 bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa B. Celem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę obowiązków wynikających z ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250). Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w G. W. Delegatura w Z. G. pismem z dnia[...] września 2002 r. zawiadomił Urząd Skarbowy, że właściciel firmy P. O. w okresie od października 2001 r. do [...] maja 2002 r. wyprodukował sprzedał wyroby bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa na łączną wartość [...] zł, oraz że załączone materiały przesyła celem wykorzystania stosownie z art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 z późn. zm.) i rozporządzeniem Ministra Finansów z 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań (Dz.U. z 2000 r. Nr 55, poz. 661). Postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Urząd Skarbowy wszczął z urzędu postępowanie wobec właściciela firmy "A" P.O. w sprawie określenia zobowiązania z tytułu sankcji ekonomicznej za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Z. G., zakończoną protokołem z dnia [...] czerwca 2002 r. Decyzją z [...]Urząd Skarbowy określił P. O. zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej za okres od [...] 2001 r. do [...] 2002 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wyraził pogląd, że sprzedaż wyrobów podlegających obowiązkowej certyfikacji na znak bezpieczeństwa, bez uzyskania odpowiednich certyfikatów narusza art. 13 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji powołanej powyżej. Konsekwencją tego naruszenia jest sankcja ekonomiczna stanowiąca 100 % sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych wyrobów, podlegające wysłaniu na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego, a to w myśl art. 26 ust. 1 cyt. ustawy. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. O. właściciel firmy "A" i zarzucił naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji oraz podkreślił, że wyroby produkował i sprzedawał na indywidualne zamówienie klientów oraz nie był zobowiązany do certyfikacji swoich wyrobów o czym stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 cytow. ustawy. Poza tym wskazał naruszenie zasad prawa procesowego zawartych w art. 120, 121, 122 i 124 Ordynacji podatkowej. Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, oraz podzieliła pogląd w niej zawarty. W uzasadnieniu podniosła, że o sposobie postępowania w sprawie przesądza prawny charakter sankcji ekonomicznych. Wobec tego, że P. O. nie dokonał wpłaty sankcji ekonomicznej mimo informowania przedsiębiorcy o obowiązku jej zapłaty to zgodnie z protokołem kontroli zapis w punkcie VI (k. [...] akt podatkowych tom I) organ podatkowy był zobligowany do wydania decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej. Powyższą decyzję zaskarżył pełnomocnik P. O. radca prawny M.W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą opartą na zarzucie prawa materialnego przepisów powołanych w decyzji jako podstawy prawnej i domagała się uchylenia obu decyzji organu I i II instancji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o oddalenie skargi, ponieważ podniesione zarzuty nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy 30 stycznia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270). Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) - prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Sąd administracyjny I instancji zgodnie z zasadą oficjalności (art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszym rzędzie jest zobowiązany z urzędu do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji publicznej natomiast z drugiej strony musi mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej spółki (zakaz reformationis in peius). Przepis art. 27 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. nr 55, poz. 250 ze zm.) w praktyce orzeczniczej nastręcza trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej, a sformułowania w nim zawarte są wieloznaczne i niejasne. W praktyce orzeczniczej, odnośnie interpretacji powyższego przepisu zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 powyżej cytowanej ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadza z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy jest wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadza z tego wniosek, że jest to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia. Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej jest czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej była mowa w art. 16 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA ( a obecnie art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozbieżności, a mianowicie czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów powinien wydać decyzję, która chroniłaby prawa procesowe strony (przedsiębiorców) zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, ONSA 2004 nr 1 poz. 5. W uchwale tej Sąd przyjął, że "ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 ze zm.) organ Inspekcji Handlowej działając na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 1999 r. nr 105, poz. 1205) określa w drodze decyzji administracyjnej i wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji". Zdaniem składu orzekającego - orzeczenie określające brak świadectwa certyfikacji na znak bezpieczeństwa - pustaków Alfa, płyt WPS, nadproży L-300 i belek stropowych, o których mowa w ustawie o badaniach i certyfikacji ma charakter decyzji administracyjnej, od której P. O. właścicielowi firmy "A" przysługuje odwołanie i kontrola sądowa. Protokół kontroli jest tylko opisem ustalonego stanu faktycznego, z którego nie wynikają obowiązki wymienione w art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji. Obowiązki takie, a mianowicie w przypadku właściciela firmy "A" sankcja za wprowadzenie do obrotu gospodarczego wyrobu podlegającego oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa została nałożona przez ustawodawcę w trybie decyzji administracyjnej. Z tych zatem względów Sąd obie decyzje organów podatkowych uznał za naruszające prawo i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c", art. 152 i art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan LF