I SA/Po 236/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-09-23

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca rolnikiem, opiekująca się schorowaną matką i ponosząca koszty utrzymania gospodarstwa rolnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Rolnik, który samotnie opiekuje się schorowaną matką, przeznacza uzyskane środki na utrzymanie gospodarstwa rolnego i ponosi znaczne koszty utrzymania, spełnia przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy mu ustanowić pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący JW złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wskazał na posiadanie domu i gospodarstwa rolnego, brak oszczędności, konieczność opieki nad schorowaną matką oraz dochody z gospodarstwa przeznaczane na jego utrzymanie. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych, ale nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego albo ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym, t.j. II raty za 2009r. postanawia: ustanowić dla skarżącego, który postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011r. w przedmiotowej sprawie został zwolniony od kosztów sądowych, radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2011r. sygn. akt I SA/Po 236/11 oddalił skargę JW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. JW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego albo adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie sam sporządzić skargi kasacyjnej i dlatego wnosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Opiekuje się schorowaną matką, która ma [...] lata, jest inwalidką I grupy i otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości [...]. Skarżący z prowadzonego gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód w wysokości [...] rocznie. Nie uzyskuje natomiast innych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JW oświadczył, że gospodarstwo rolne w całości wynosi [...]. Część nieruchomości o obszarze [...] położona jest w gminie K, a pozostała część w gminie K. Sprawa dotyczy nieruchomości położonej w gminie K. Podał, że uzyskuje przychody z tytułu sprzedaży mleka i bydła. Uzyskiwane środki przeznaczane są na utrzymanie tej działalności. Wskazał, że otrzymał dopłaty do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej w wysokości ok. [...], które nie pokryły kosztów związanych z zakupem nawozów i środków ochrony roślin. Podał, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Skarżący ma zaciągnięte dwa kredyty klęskowe w wysokości [...]. Wskazał, że posiada czternastoletni samochód osobowy marki V, którego wartość rynkowa wynosi około [...]. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. W tym miejscu zauważyć należy, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Na to postanowienie skarżący nie wniósł sprzeciwu, również Sąd nie cofnął przyznanego skarżącemu prawa pomocy. Wobec tego skoro skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i następnie wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wniosek jego należy rozpoznać na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, że skarżący JW jest samotnym rolnikiem, opiekuje się schorowaną matką, uzyskiwane środki pieniężne przeznacza na prowadzenie gospodarstwa rolnego, ponosi koszty utrzymania w wysokości [...] miesięcznie. W tych okolicznościach zauważyć należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło