I SA/Po 236/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia solidarnego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. określił P. A. G. S.. z o.o. wysokość solidarnego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. od nieruchomości - lokalu niemieszkalnego na kwotę [...]zł. Przedmiotem opodatkowania jest lokal niemieszkalny (hala garażowa), położony w budynku przy ul. [...] w P., o powierzchni użytkowej 1.691,10 m2, dla którego nie została jeszcze założona księga wieczysta. Z przedmiotowym lokalem związany jest udział [...] części w nieruchomości stanowiącej działkę o numerze geodezyjnym [...] i powierzchni [...] m˛, czyli [...] m˛ (KW [...]). Lokal ten został wyodrębniony na podstawie postanowienia częściowego Sądu Rejonowego P. - N. M. i [...] w P. z dnia [...] listopada 2009 r. o zniesieniu współwłasności nieruchomości. Księga wieczysta dla przedmiotowego lokalu o nr [...] została założona na podstawie przedmiotowego postanowienia sądu dopiero w 2017 r. Nieruchomość ta stanowi współwłasność osób prawnych i osób fizycznych. W wyniku uwzględnienia odwołania spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że opodatkowaniu według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l.") podlega garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W sytuacji, gdy stanowi on odrębny od innych części budynku przedmiot opodatkowania nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały budynek ma charakter mieszkalny. Ponadto SKO podniosło, że w przypadku istnienia odpowiedzialności solidarnej organ opodatkowując współwłaścicieli powinien wydać jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości bez wyszczególniania udziałów współwłaścicieli. Zaznaczono, że organ podatkowy wymierza podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozparzeniu sprawy organ I instancji winien ustalić podmiot zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oraz zapewnić współwłaścicielom lokalu (hali garażowej) udział w postępowaniu podatkowym. W związku z powyższym organ podatkowy, realizując zalecenia SKO postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., wszczął z urzędu wobec wszystkich współwłaścicieli lokalu (hali garażowej) postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości solidarnego zobowiązania w podatku od nieruchomości. Organ zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. o przeprowadzenie czynności kontrolnych. W dniu [...] maja 2015 r. na terenie nieruchomości pracownicy PINB dokonali pomiarów wysokość hali garażowej, które wykazały, że zasadnicza wysokość kondygnacji hali wynosi około 2,68 m. Zastrzeżono przy tym, że występują także miejscowe zaniżenia wysokości hali, m.in.: wjazd do garażu - 2,26 m, podciąg pod stropem - 2,31 m, pod instalacją wody tryskaczowej - 2,10 m, pod instalacja elektryczną - 2,07 m, zjazd między kondygnacjami - 2,09 m. Organ nadzoru stwierdził, że są to miejscowe zaniżenia, które nie mają wpływu na wysokość kondygnacji. W związku z powyższym organ podatkowy przyjął, że wysokość kondygnacji garażu rozumianej jako odległość między podłożem a najniższym trwałym elementem stropu wynosi 2,68 m. Uwzględniając powyższe Prezydent Miasta P. stwierdził, że nie ma możliwości zaliczenia tylko 50% powierzchni użytkowej hali garażowej jako podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. określił D. oraz B. W. oraz pozostałym współwłaścicielom wysokość solidarnego zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. od ww. nieruchomości - lokalu niemieszkalnego (hala garażowa) na kwotę [...]zł, uznając powierzchnię przedmiotowego lokalu jako podstawę opodatkowania dla budynków mieszkalnych w wysokości powyżej 2,20 m, z zastosowaniem stawki określonej w art. 5 ust 1 pkt 2a), tj. dla budynków lub ich części mieszkalnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I Instancji. Zdaniem organu odwoławczego istotne w sprawie jest ustalanie, kto był właścicielem nieruchomości przed częściowym zniesieniem współwłasności, jakie lokale obejmowały budynek, a także kiedy i jakie nieruchomości lokalowe zostały wyodrębnione i opodatkowane. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia [...] września 2017 r., którą określił D. oraz B. W. oraz pozostałym współwłaścicielom solidarne zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie [...]zł. W motywach rozstrzygnięcia, uznając co do zasady sposób rozumienia zwrotu "wysokość kondygnacji w świetle", o której mowa w art. 4 ust. 2 u.p.o.l, jako "odległość między podłożem a najniższym trwałym elementem konstrukcyjnym stropu", organ I instancji przyjął ustaloną w czasie czynności kontrolnych prowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wysokość hali garażowej - 2,68 m. Decyzja organu I instancji została doręczona wszystkim współwłaścicielom nieruchomości. Odwołania od powyższej decyzji zostały wniesione przez D. W. i B. W.. Kwestionujący decyzję organu I instancji podatnicy zarzucili jej naruszenie przepisów art. 187 § 1 w zw. z art. 122, art. 191 § 1 w zw. z art. 122 oraz 187 § 1, art. 121 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2017r. poz. 201 ze zm. dalej O.p.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2017r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołujących, uznając, że zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organu podatkowego jest zgodne z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz zebranym materiałem dowodowym.. SKO wskazało, że dla ustalenia powierzchni lokalu nie będą miały znaczenia zmiany na powierzchni podłóg i sufitów, które nie mają charakteru konstrukcyjnego w stosunku do całego budynku, czy lokalu, jak np. podwieszone pod sufitem: wiązki kablowe, rury, elementy ciągów wentylacyjnych, sufity podwieszane. Organ odwoławczy stwierdził, że w jeśli mówimy o wysokości kondygnacji to "chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami, co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość miedzy podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu". Organ nie zgodził się z twierdzeniami skarżących, iż wskazane przez pracowników PINB miejscowe zaniżenia: instalacje, podciągi itd. stanowią trwały element konstrukcyjny stropu i przyjął, że wysokość kondygnacji rozumianej jako odległość miedzy podłożem, a najniższym trwałym elementem stropu wynosi powyżej 2,20 m. Decyzja SKO została doręczona stronom, które wniosły odwołanie. W skardze z dnia [...] stycznia 2018 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. i D. W. wnieśli o uchylenie decyzji SKO w P. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, 3) art. 191 § 1 w zw. z art. 122 oraz 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, W uzasadnieniach skargi skarżący podnieśli, że organy podatkowe nie ustaliły i nie wyjaśniły w sprawie, czy znajdujące się w hali garażowej elementy infrastruktury, które obniżają jej wysokość, mają charakter konstrukcyjny, a zatem czy są one zamontowane na stałe, a jedynie ograniczyły się do włączenia do akt pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym przedstawione zostały informacje w zakresie wysokości kondygnacji przedmiotowej hali oraz zaniżeń wywołanych ww. elementami. Tym samym w ocenie skarżących organ nie zebrał i wyczerpująco nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co stanowi istotną wadę postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna przede wszystkim z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią jest, czy organ podatkowy w celu określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. przyjął prawidłową powierzchnię hali garażowej. W ocenie skarżących istotne w sprawie jest ustalenie wysokości hali garażowej, ponieważ jej wysokość "w świetle" jest mniejszą niż 2,2 m, zatem organ winien uwzględnić treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. i do opodatkowania przyjąć jedynie 50% powierzchni użytkowej garażu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., na który to przepis powołuje się strona skarżąca, powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40, powierzchnię tę pomija się. Aby stwierdzić, czy powołany przepis został naruszony, należy w pierwszej kolejności ocenić, czy organ prawidłowo ustalił dane konieczne dla ustalenia powierzchni przedmiotu opodatkowania. W ocenie Sądu istotne w sprawie jest, jakie dowody winny być brane pod uwagę przy wymiarze podatku od nieruchomości. Przepis art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287, ze zm. dalej: p.g.k.). stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych , statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przyjmuje się w orzecznictwie, że dane zawarte w ewidencji co do powierzchni gruntów i budynków (lokali) w przypadku postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. II FPS 1/09). Organ w decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r. w ogóle pominął ewidencję gruntów i budynków, tym samym nie zweryfikował danych istotnych z punktu widzenia przepisów u.p.o.l., dotyczących przedmiotu opodatkowania, co nie jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, która wynika z treści art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. W sprawie organ, określając zobowiązanie podatkowe, oparł się w szczególności na informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym przedstawione zostały dane w zakresie wysokości kondygnacji przedmiotowej hali oraz określonych zaniżeń. Organ zatem zebrany materiał dowodowy winien skonfrontować z danymi z ewidencji gruntów i budynków. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2017r. nie została doręczona pozostałym współwłaścicielom objętym decyzją organu I instancji, którzy nie zostali także powiadomieni o toczącym się postępowaniu odwoławczym, co stanowi naruszenie art. 211 O.p., w zw. z art. 133 § 1 O.p. i w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ten sposób doszło również do pozbawienia pozostałych współwłaścicieli udziału w sprawie, a więc naruszenia art. 123 O.p. i art. 200 § 1 O.p., stanowiącego kwalifikowaną wadę procesową będącą podstawą do wznowienia postępowania. Wprawdzie pozostali współwłaściciele nie złożyli odwołania od decyzji organu I instancji, jednakże w przypadku wielości stron postępowania wniesienie odwołania choćby przez jedną z nich wywołuje skutek także w stosunku do pozostałych i powoduje konieczność zawiadomienia o postępowaniu wszystkie pozostałe podmioty będące stronami w sprawie (art. 165 § 3a O.p.), a następnie doręczenia wydanej decyzji wszystkim stronom postępowania (art. 211 O.p.). Ma to szczególne znaczenie w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie decyzja podatkowa określa solidarne zobowiązanie podatkowe. W takiej sytuacji za strony postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego należy uznać wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i w rezultacie im wszystkim jako podmiotom solidarnie zobowiązanym należy doręczyć decyzję podatkową. Z powyżej wskazanych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę SKO zobowiązane jest uwzględnić stanowisko Sądu, a przede wszystkim zapewnić udział wszystkim stronom postępowania w postępowaniu odwoławczym i umożliwić im wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji ostatecznej. Z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy roku 2012 organ winien przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym, zbadać, czy zobowiązywanie to nie uległo przedawnieniu. W sytuacji stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, organ podatkowy winien uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).