I SA/Po 237/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od sierpnia do grudnia 2005r. i umorzenia postępowania w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za koszty upomnienia postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/ V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. AS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wskazał, ze jego emerytura została częściowo zajęta przez Urząd Skarbowy. Żona jest rencistką. Środki pieniężne jakimi dysponuje skarżący i jego małżonka wystarczają zaledwie na bieżące wydatki. Wnioskodawca choruje na [...]. Pogarszający się stan zdrowia i wiek – [...] lata nie pozwalają skarżącemu na podjęcie dodatkowej pracy. Małżonka również jest osobą schorowaną i od kilkunastu lat choruje na [...] i jest pod stała opieka lekarza rodzinnego, nadto systematycznie korzysta z pomocy lekarzy specjalistów ([...]). Posiada także orzeczenie o niepełnosprawności na narządy ruchu. Skarżący oświadczył, ze pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada mieszkanie lokatorsko-własnościowe o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto, przy czym kwota w wysokości [...] brutto została zajęta przez Urząd Skarbowy, żona otrzymuje rentę w wysokości [...] brutto. Do wniosku załączono zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania, z którego wynika, że uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie i tak: [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że we współwłasności z żoną i z synem posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], przy czym samochód ten został zajęty przez Urząd Skarbowy. Do pisma załączono wyciągi z rachunków bankowych, zeznania roczne podatkowe za [...], decyzję z ZUS, protokół zajęcia i odbioru ruchomości. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]. Zauważyć należy, że skarżący utrzymuje się z emerytury, która częściowo zajęta została przez Urząd Skarbowy. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która jest rencistką. Skarżący i jego małżonka są osobami schorowanymi i wobec tego nie mają możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Nadto zauważyć należy, że znaczny procent środków pieniężnych w ich budżecie domowym przeznaczany jest na zakup lekarstw i opłacenie kosztów leczenia oraz kosztów związanych z dojazdem do lekarzy specjalistów. Skarżący i jego żona nie posiadają oszczędności ani majątku, który mógłby być źródłem finansowania kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/ V. Mielcarek