I SA/Po 2399/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2005 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie certyfikatu na znak bezpieczeństwa 1. uchyla pkt. 5 protokołu kontroli Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr [...] z dnia [...] 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz skarżącej spółki [...] tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili w dniach od 9.10.2002 r. do 14.11.2002 r. kontrolę w spółce z o.o B z siedzibą w [...] . Celem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę obowiązków wynikających z ustawy z dnia 3.04.1993 r. o badaniach i certyfikacji Dz. U Nr 55. poz. 250 ze zm.). W protokole kontroli nr [...] z dnia [...] (pkt. III) znalazło się stwierdzenie, że w okresie od 9.10.1999 r. do dnia 8.10.2002 r. spółka dokonała sprzedaży 49 sztuk płyt stropowych o symbolu SWW 1451-622, na ogólną wartość [...] brutto, bez uzyskania wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Punkt V powyższego protokołu kontroli zawiera pouczenie skierowane do prezesa zarządu spółki, iż na mocy postanowień art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach t certyfikacji (Dz. U. Nr 55. poz. 250 z późn. zm.) i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11.07.2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających odpowiednich wymagań (Dz. U. Nr 55, poz. 661), przedsiębiorca ma obowiązek wpłacenia w terminie 14 dni od doręczenia protokołu kontroli, bez wezwania, na rachunek właściwego urzędu skarbowego kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży powyższych 49 płyt stropowych Spółka B po odrzuceniu skargi na powyższy protokół kontroli postanowieniem NSA z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Po 1333/03 z powodu uchybień proceduralnych (nie wyczerpania środków odwoławczych) - zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Kontroli Handlowej w [...] z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Kontroli Handlowej w odpowiedzi z dnia 23 lipca 2003 r. stwierdził, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - spółka z o.o. B wniosła o uchylenie powyższych decyzji. W uzasadnieniu podnosi, iż nie zgadza się z mylnymi ustaleniami poczynionymi przez kontrolujących, gdyż wykonywane wyroby nie miały charakteru seryjnego i wykonywano je na indywidualne zamówienie. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Kontroli Handlowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym skargi, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji publicznej, a związanych z materią wynikającą z protokołu kontroli inspekcji handlowej. Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań wojewódzkiej inspekcji handlowej, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącej spółki ( zakaz reformationis in peius). W niniejszej sprawie wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innych przyczyn niż podniesione przez stronę skarżącą w skardze. Przede wszystkim skład sądzący w niniejszej sprawie wskazuje na nieprawidłową legislację powodującą, że sformułowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 ze zm.) są wieloznaczne, nastręczają trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej, a wyjaśnienie tych wątpliwości ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi w niniejszej sprawie. W praktyce orzeczniczej, odnośnie interpretacji powyższego przepisu zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 powyżej cytowanej ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadza z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy jest wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadza z tego wniosek, że jest to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia. Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej jest czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej była mowa w art. 16 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA ( a obecnie art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów, których te uchybienia dotyczą - powinien w tej materii wydać decyzję administracyjną jako tą formę prawną działania administracji publicznej, która najpełniej chroni prawa procesowe strony i jest istotnym elementem demokratycznego państwa prawnego - zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. a OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 5. W uchwale tej mającej na celu rozstrzygnięcie istotnych wątpliwości prawnych przyjęto, iż: "Ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm.), organ inspekcji handlowej działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 1999 r.. Nr 105, poz. 1205), określa w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 27 ust. l powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko składu powiększonego NSA i zawartą w tej uchwale argumentację prawną tego stanowiska. Z tych zatem powodów, ponieważ Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Kontroli Handlowej nie wydał w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej o ilości i wartości płyt stropowych nie posiadających certyfikacji na znak bezpieczeństwa - na podstawie art. 145 § 1 pkt l"c", art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku M.Jaśniewicz J.Małecki S.Zapalska LF