I SA/Po 240/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K i B H o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K i B H na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami postanawia: 1. zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. KH i BH pismem z dnia [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. wraz z odsetkami. Następnie złożyli sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że posiadają niskie dochody, które składają się z emerytury skarżącego, zasiłku pielęgnacyjnego skarżącej i renty inwalidzkiej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ich syna. Wnioskodawcy podali, że ich syn od blisko [...] lat choruje i wymaga opieki. Syn porusza się jedynie na wózku z powodu [...]. Wszystkie posiadane pieniądze przeznaczają na zaspokojenie elementarnych potrzeb i na ciągłą rehabilitację syna, która jest konieczna, by niedowład i spastyczność kończyn nie postępowały. Skarżący podali, że wnoszą o ustanowienie adwokata, który mógłby reprezentować ich przed tut. Sądem i wskazali na adwokata KK z Kancelarii Adwokackiej w W. Wnioskodawcy oświadczyli, że razem z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ich [...]-letni syn. Wnioskodawcy posiadają mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] netto i dodatek w wysokości [...] zł, skarżący emeryturę w wysokości [...] zł netto, syn wnioskodawców otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości [...] zł netto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyli, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają własnego samochodu. Do pisma załączyli: zeznania roczne podatkowe za [...], wyciągi z rachunków bankowych, harmonogram spłaty rat kredytu, decyzję ZUS Oddział w P z dnia [...], z której wynika, że od dnia [...] renta syna skarżących wynosi [...], dodatek pielęgnacyjny [...], decyzję ZUS Oddział w P z dnia [...], z której wynika, że emerytura skarżącego do wypłaty wynosi [...], decyzję Burmistrza T z dnia [...] o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem w okresie od [...] w wysokości [...] miesięcznie, decyzję Burmistrza T z dnia [...] o przedłużeniu prawa do pomocy finansowej Pani BH do [...] w wysokości [...] miesięcznie. Wnioskodawcy do pisma załączyli także faktury dokumentujące zakup lekarstw, za energię elektryczną, dowody wpłat do Spółdzielni Mieszkaniowej i do Urzędu Skarbowego, zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej, wymiar opłat za używanie lokalu mieszkalnego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżących wynika, iż zasadnym jest zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla nich adwokata, gdyż wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący i ich syn, który jest osobą schorowaną, utrzymują się z emerytury, renty, świadczenia pielęgnacyjnego oraz pomocy finansowej. Wnioskodawcy uzyskiwane środki w całości przeznaczają na swoje miesięczne utrzymanie i na koszty leczenia i rehabilitacji syna. Skarżący poza mieszkaniem o pow. [...] m2 nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz samochodu. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazali, że cyt. "Prosimy, by naszym adwokatem mógł być adwokat KK z Kancelarii Adwokackiej w W (...)". Jednakże zgodnie z art. 253 P.p.s.a. o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Zatem w sytuacji gdy skarżący wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania im prawa pomocy w żądanym zakresie i ustanowiony został dla nich – zgodnie z ich wnioskiem - adwokat, sąd na podstawie art. 253 P.p.s.a. zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie dla wnioskodawców adwokata. W niniejszej sprawie właściwą okręgową radą adwokacką jest Okręgowa Rada Adwokacka w P i wobec tego sąd może zwrócić się jedynie do tej okręgowej rady adwokackiej z wnioskiem o wyznaczenie dla skarżących adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.