I SA/Po 242/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi w kwocie [...],- zł w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2009r. postanawia: oddalić wniosek S. M., reprezentowany przez radcę prawnego J. K. pismem z dnia 17 lutego 2011r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu 5 kwietnia 2011r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi w kwocie [...],- zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych innych źródeł dochodu. Z żoną ma umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący nie ma oszczędności. Utrzymuje się z datków i pomocy syna, z którym nie mieszka. Wnioskodawca choruje na cukrzycę. Żona prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i nie pomaga skarżącemu. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, skarżący nie uzyskuje dochodu. Na wezwanie z dnia 11 i 27 kwietnia 2011r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia 20 i 30 kwietnia 2011r. oświadczył, że w związku z zaawansowaną cukrzycą poddaje się intensywnej kuracji lekarskiej. Również jego żona choruje na zaawansowaną depresję, która ulega okresowemu zaostrzeniu i w konsekwencji skarżący musi z nią spędzać dużo czasu i wozić ją do lekarzy. Następnie wnioskodawca wskazał, że od dłuższego czasu nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników i wobec tego nie korzysta z konta bankowego. Skarżący nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...],- zł, przy czym ogrzewanie [...],- zł w sezonie grzewczym, woda [...],- zł, gaz [...],- zł, energia elektryczna [...],- zł, leczenie i lekarstwa [...],- zł, wyżywienie [...],- zł, telefony [...],- zł, abonament RTV [...],- zł, środki czystości [...],- zł. Posiada samochód osobowy marki [...], rok prod. 1997, wartość rynkowa ok. [...],- zł. Wskazał, że umowa majątkowa o rozdzielności majątkowej została zawarta pomiędzy nim a jego żoną [...] temu w formie aktu notarialnego. Nie zawarto umowy o podział majątku wspólnego. Dom, w którym mieszka należy do jego żony. Powierzchnia domu wynosi [...]m2, powierzchnia działki gruntu [...]m2. Skarżący nie wynajmuje mieszkania. Do pisma załączono kserokopie zeznań o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2006, 2007 i 2008. Na wezwanie z dnia 6 maja 2011r. skarżący w odpowiedzi z dnia 23 maja 2011r. oświadczył, że otrzymuje pomoc finansową i rzeczową od syna, którą oszacował na kwotę od [...] do [...],- zł miesięcznie. Wskazał, że opłaty za ogrzewanie, wodę, gaz i energię elektryczną ponosi wspólnie z żoną. Małżonka uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości ok. [...],- zł miesięcznie, nie posiada samochodu osobowego, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Na kolejne wezwanie z dnia 30 maja 2011r. skarżący w odpowiedzi z dnia 10 czerwca 2011r. oświadczył, że żona z uwagi na istniejące pomiędzy nią i skarżącym nieporozumienia na tle majątkowym nie udostępniła mu odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2009 i 2010r. oraz odpisów z kont i lokat bankowych. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz złożone przez skarżącego oświadczenia należy wskazać, że S. M. nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu zawartym przez skarżącego wynika bowiem, że nie posiada żadnych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie pozostaje również z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Otrzymuje pomoc finansową i rzeczową od syna P., którą oszacował na kwotę ok. [...],- zł miesięcznie. Wskazał, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, małżonka utrzymuje się sama z dochodów z tytułu emerytury w wysokości ok. [...],- zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że razem z żoną ponosi opłaty za ogrzewanie, gaz, wodę i energię elektryczną w wysokości [...],- zł. Natomiast [...],- zł przeznacza na swoje utrzymanie, t.j. na leczenie i lekarstwa, wyżywienie, telefony, RTV i środki czystości. Wnioskodawca nie podał z jakich środków ponosi w.w koszty. Z udzielonej przez niego informacji wynika bowiem, że tylko część tych kosztów może ponosić z pomocy udzielonej przez syna. Zatem skarżący nie udzielił wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jego stanu finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jego sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadto godzi się zauważyć, że ponoszone przez wnioskodawcę opłaty za telefon w wysokości [...],-zł i RTV w wysokości [...],- zł nie należą do wydatków utrzymania koniecznego, przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, lekarstwa). Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.