I SA/Po 2441/98
WyrokWSA w Poznaniu2001-02-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty inspekcji jakościowej oraz zgodności z zamówieniami na dostawy, wynikające z ujawnionych faktur, podlegają doliczeniu do wartości celnej towaru na podstawie przepisów Prawa celnego oraz Międzynarodowych Reguł Wykładni Terminów Handlowych (Incoterms)?Ratio decidendi
Koszty inspekcji jakościowej oraz zgodności z zamówieniami na dostawy, wynikające z ujawnionych faktur, mieszczą się w kategorii opłat związanych z transportem towaru i jego organizacją, a tym samym podlegają doliczeniu do wartości celnej. Koszty te nie są prowizją od zakupu, gdyż nie wiążą się z usługą reprezentowania kupującego przez agenta przy zakupie towarów, lecz z kontrolą realizacji już zawartego kontraktu. Zgodnie z Incoterms 1990 w ramach formuły FOB, sprzedający ponosi koszty czynności kontrolnych koniecznych do dostawy towarów, a kupujący ponosi koszty od momentu przejścia towaru przez nadburcia statku.Stan faktyczny
Spółka H. zadeklarowała warunki dostawy FOB Tajwan. Organ celny I instancji, po wznowieniu postępowania, uchylił poprzednią decyzję i wydał nową, doliczając do wartości celnej koszty inspekcji jakościowej oraz zgodności z zamówieniami na dostawy, wynikające z ujawnionych faktur. Prezes GUC utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka H. zaskarżyła decyzję do NSA, zarzucając, że poniesione koszty mieszczą się w pojęciu "prowizja od zakupu".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki H.Pełny tekst orzeczenia
Koszty inspekcji jakościowej oraz zgodności z zamówieniami na dostawy wynikające z ujawnionych faktur na mocy art. 26 ust. 1, art. 30c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ mieszczą się w kategorii opłat związanych z transportem towaru i jego organizacją oraz podlegają doliczeniu do wartości celnej.
Strona deklarowała we wniosku warunki dostawy FOB Tajwan, co oznacza, iż wszelkie koszty związane z transportem poniesione do momentu załadunku towaru na statek w porcie obciążają sprzedającego i winny zawierać się w cenie wykazanej w ww. fakturze. Dlatego też po wznowieniu postępowania organ celny I instancji uchylił swoją poprzednią decyzję i wydał nową decyzję oraz dokonał ponownego wymiaru cła na podstawie ujawnionych dokumentów.
Prezes GUC utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu podkreślono, iż pojęcie "inspekcja jakościowa nie znajduje co prawda definicyjnego odzwierciedlenia w przepisach prawa celnego", lecz importer faktycznie poniósł koszty związane z transportem towaru i dlatego należało je doliczyć do wartości transakcyjnej. Odnośnie do zarzutu, że poniesione przez stronę koszty mieszczą się w pojęciu "prowizja od zakupu" - organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż z prowizją wiążą się opłaty poniesione przez kupującego na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna. Tymczasem z ujawnionych dokumentów wynika, że dodatkowe koszty są związane z kosztami inspekcji jakościowej i zgodności z zamówieniami, a nie kosztami związanymi z reprezentacją przy zakupie. Zarówno zgodność z zamówieniami, jak i inspekcja jakościowa mogą mieć miejsce po zawarciu kontraktu, czyli są to czynności związane z kontrolą realizacji już zawartego kontraktu. Nie można więc mówić o "prowizji od zakupu".
Powyższą decyzję spółka H. zaskarżyła do NSA, który w swoim orzeczeniu oddalił skargę i w uzasadnieniu wyroku, stwierdził m.in.:
Ujawnione przez organ kontroli skarbowej faktury dokładnie precyzują tytuł zapłaty przez spółkę H. Jest nim "inspekcja jakościowa towarów oraz zgodność z zamówieniami na dostawy". Prezes GUC trafnie zatem zauważa, że prowizja od zakupu jest czymś jakościowo innym od kosztów inspekcji jakościowej i zgodności z zamówieniami.
Z prowizją od zakupu wiążą się opłaty ponoszone przez kupującego na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których jest ustalana wartość celna. Tymczasem w niniejszej sprawie zawarta między importerem a firmą zagraniczną umowa ma charakter typowej umowy o współpracy dotyczącej usług konsultingowo-marketingowych.
W żadnym punkcie umowa ta nie wskazuje firmy S. jako pośrednika przy zakupie towarów, który jako agent importera powinien zawierać umowy sprzedaży w jego imieniu i pobierać stosowne wynagrodzenie ustalone w procencie od zawartej transakcji. Koszty inspekcji jakościowej oraz zgodności z zamówieniami na dostawy wynikające z ujawnionych faktur na mocy art. 26 ust. 1, art. 30c ust. 1 pkt 5 Prawa celnego mieszczą się w kategorii opłat związanych z transportem towaru i jego organizacją oraz podlegają doliczeniu do wartości celnej.
Także zgodnie z Międzynarodowymi Regułami Wykładni Terminów Handlowych Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu /Incoterms 1990/ w ramach formuły zakupów FOB /franco statek, oznaczony port załadunku/ sprzedający ponosi koszty dostarczenia towaru na statek w oznaczonym porcie załadunku oraz koszty czynności kontrolnych /takich jak kontrola jakości, mierzenie, liczenie, ważenie/, które są konieczne do dostawy towarów.
Kupujący natomiast ponosi, od momentu przejścia towaru przez nadburcia statku w oznaczonym porcie załadunku, poza kosztami frachtu wynikającymi z zawartej umowy przewozu wszelkie koszty związane z towarem. Zgodnie też z powyższymi regułami, importer obciążony jest także kosztami kontroli przedwysyłkowej towaru, takimi np. jak kontrola jakości, mierzenie czy ważenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło