I SA/Po 2458/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekr. sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.F. kwotę 26,70 zł /słownie dwadzieścia sześć złotych i 70/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Nikodem /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska U Z A S A D N I E N I E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia A.F. podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wyjaśnia się, iż organ pierwszej instancji ustalił odwołującemu podatek od nieruchomości z tytułu posiadania lokalu użytkowego o pow. 51,2 m2, a wykorzystywanego na pracownię twórczą. Do wyliczeń przyjęto stawkę od budynków związanych z działalnością gospodarczą, tj. 15,20 zł od 1 m, wynikającą z § 1 ust 1 pkt 2 lit. b uchwały Nr [...] Rady Miasta Z. z [...] w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień od podatku od nieruchomości SKO ustosunkowując się do zarzutów wniesionego odwołania wyjaśnia, iż Rada Miasta Z. w swej uchwale nr [...] przy ustalaniu stawek podatkowych od budynków związanych z działalnością gospodarczą nie uwzględniła przysługujących jej wyłącznie uprawnień do zróżnicowania stawek podatkowych, a wynikających z przepisów art. 5 ust. 2 i ust. 4 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Nie wprowadziła w szczególności niższych stawek ani zwolnień podatkowych od budynków i ich części zajętych na pracownie artystów plastyków, których praca twórcza nie jest nastawiona i wykonywana wyłącznie dla zysku. Uchwała w sprawie określenia stawek podatkowych stanowi przepis prawa miejscowego, a prezydent wydający decyzję jest zobligowany do stosowania stawek uchwalonych przez radę miasta. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - A.F. podnosi w szczególności, że lokale mieszkalne wchodzące w skład zasobu gminy nie podlegają podatkowi od nieruchomości, a pracownia twórcy nie może być traktowana jako lokal użytkowy służący prowadzeniu działalności gospodarczej. SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do stwierdzenia podatnika, że pracownia wynajęta twórcy podlega przepisom ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy nie zmienia zasad ustalania podatku od nieruchomości, które wynikają z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Oznaczenie pojęć "działalność gospodarcza" oraz "budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" dla potrzeb ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zostało określone w art. l a ust. 1 pkt 3 i 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zastało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej ustalenia A.F. podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł. Z drugiej natomiast strony sąd administracyjny - orzekając w kwestii legalności wymiaru przez organy podatkowe skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości - winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius). Spór prawny między stronami sprowadza się do tego, czy wchodzące w skład zasobu gminy części budynku (lokale) podlegają opodatkowaniu w 2003 r. podatkiem od nieruchomości, oraz czy pracownia artysty-plastyka może być opodatkowana tak jak działalność gospodarcza. Skład sądzący wyjaśnia zatem, iż powyższe sporne kwestie między stronami rozstrzygają tylko odpowiednie przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84, zm. Dz. U. Nr 200, poz. 1683; z 2003 r. Nr 96, poz. 874, Nr 110, poz. 1039), a nie przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) . I tak zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. l pkt.4 powyżej cytowanej ustawy - podatnikami podatku od nieruchomości są również osoby fizyczne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości. Powyższy zapis oznacza zatem, iż posiadacze zależni (art 336 k.c stanowi, że posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, który nią faktycznie włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca, zastawnik lub ma inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą), co do zasady są zawsze podatnikami tego podatku w odniesieniu do nieruchomości komunalnych . Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...] przydzielił A.F. pracownię do prowadzenia działalności twórczej na czas nieokreślony, zobowiązując jednocześnie podległy mu Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej do zawarcia stosownej umowy najmu tego lokalu na preferencyjnych warunkach cenowych (jak dla lokali mieszkalnych). W imieniu Gminy Z. o statusie miejskim zawarta umowa najmu lokalu użytkowego najętego w drodze bezprzetargowej nosi numer [...]. Zarówno zatem z powyższej decyzji administracyjnej, jak i z zawartej umowy najmu bezspornie wynika, iż jej przedmiotem nie był lokal mieszkalny nie stanowiący odrębnej nieruchomości, lecz lokal użytkowy. Także sam podatnik w swej informacji o nieruchomościach z dnia [...].08.2003 r. stwierdza, iż wynajmowany przez niego lokal nie jest lokalem mieszkalnym, ale "pozostały związany z działalnością gospodarczą". Dlatego niezasadne są podnoszone w skardze zarzuty, iż wynajęta od miasta pracownia (lokal użytkowy) nie podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od nieruchomości. Odnośnie wysokości obciążenia przedmiotowego lokalu użytkowego sławkami podatkowymi, to w tym zakresie należało przedmiotowe decyzje podatkowe uchylić. Otóż Sąd wskazuje na to, iż ustawodawca polski zróżnicował maksymalną wysokość obciążenia podatkowego od sposobu wykorzystania budynków lub ich części przez podatników podatku od nieruchomości. I tak według znowelizowanego art. 5 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz. 1683) - rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, które w przypadku budynków lub ich części nie mogą przekroczyć: a) mieszkalnych - 0,51 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej; b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej; c) pozostałych - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. W niniejszej sprawie dotyczącej opodatkowania pracowni plastycznej A.F. organy obu instancji bez jakiegokolwiek bliższego wyjaśnienia przyjęły, iż właściwa jest tutaj najwyższa stawka dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą (według uchwały nr [...] Rady Miasta Z. z dnia [...] stawka podatkowa dla tych obiektów wynosi [...] zł za 1 m2). Organy podatkowe co prawda tak kwalifikując dany lokal oparły się na oświadczeniu samego podatnika (informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 4 sierpnia 2003 r.), gdzie A.F. kwalifikuje swoją pracownię w pkt. E2.2b jako "budynki lub ich części pozostałe związane z działalnością gospodarczą", a także i odwołaniu samego podatnika od decyzji pierwszej instancji, gdzie nie kwestionuje faktu prowadzenia działalności gospodarczej, lecz kwestionuje to, że stawki obciążające tą działalność są zbyt wysokie dla artystów plastyków, których praca twórcza nie jest nastawiona i wykonywana wyłącznie dla zysku. Sąd wskazuje jednak na to, iż w postępowaniu podatkowym organy podatkowe winny się między innymi kierować zasadą praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) oraz zasadą zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie bowiem z legalną definicją działalności gospodarczej (art. l a pkt.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) jest nią działalność w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), a więc zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Tylko budynki lub ich części związane z wykonywaniem tak zdefiniowanej działalności gospodarczej mogą być opodatkowane wg stawek przewidzianych za prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe, ponownie rozpatrując kwestie wysokości stawek podatkowych w podatku od nieruchomości za 2003 r. winny zatem ustalić, czy w tymże roku prowadzona przez podatnika działalność w wynajmowanym lokalu przy ulicy [...] w Z. odpowiadała powyższej ustawowej działalności gospodarczej. Z przedłożonego na rozprawie dokumentu z dnia [...] czerwca 2005 r. wystawionego przez Związek Polskich Artystów Plastyków wynika, iż A.F. nie prowadzi działalności gospodarczej. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 145 § pkt l lit c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ S. Zapalska KS