I SA/Po 246/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-10

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina X. może odliczyć podatek VAT od faktur zakupowych związanych z inwestycjami w obiekty oświatowe i bieżącymi kosztami utrzymania, jeśli nie jest w stanie wyodrębnić, w jakiej części podatek naliczony związany jest z czynnościami komercyjnymi, a w jakiej z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wyjaśnić kluczową kwestię, czy jednostki organizacyjne gminy (szkoły) mogą być uznane za odrębnych podatników VAT, co ma bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości stanowiska organu interpretacyjnego.
Stan faktyczny
Gmina X. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych związanych z inwestycjami w obiekty oświatowe oraz bieżącymi kosztami ich utrzymania. Gmina nie była w stanie wyodrębnić, w jakiej części podatek naliczony związany jest z czynnościami komercyjnymi, a w jakiej z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu. Organ interpretacyjny uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe, twierdząc, że jednostki budżetowe (szkoły) są odrębnymi podatnikami VAT. Gmina wniosła skargę do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne Skarżąca Gmina X., wnioskiem złożonym w dniu [...], wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, m.in. w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych związanych ze zrealizowanymi inwestycji oraz bieżących kosztów inwestycji, a także zwrotu podatku naliczonego związanego ze zrealizowanymi inwestycjami, a wynikającego z faktur otrzymanych w latach 2009-2013. We wniosku o udzielenie interpretacji wskazano, że w latach 2009-2013 Gmina zrealizowała szereg inwestycji związanych z funkcjonowaniem obiektów oświatowych położonych na jej terenie (będących jednostkami budżetowymi Gminy), obejmujących w szczególności: rozbudowę i modernizację dwóch szkół podstawowych, budowę czterech boisk wielofunkcyjnych, termomodernizację dwóch szkół. Wnioskodawczyni podkreśliła, że obiekty, z którymi związane były w/w inwestycje, służą realizacji zadań nałożonych na Gminę przepisami prawa (przede wszystkim ustawą o samorządzie gminnym, tj. w szczególności wykorzystywania obiektów oświatowych dla celów edukacji publicznej), a także są wykorzystywane w sposób odpłatny (dla celów komercyjnych), na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z podmiotami trzecimi. Gmina zaznaczyła także, że odpłatne wykorzystanie poszczególnych pomieszczeń szkolnych i sal gimnastycznych zlokalizowanych we (lub przy) wskazanych obiektach oświatowych było zakładane już na etapie realizacji inwestycji. Wnioskodawczyni podniosła także, że oprócz wydatków inwestycyjnych (tj. wydatków związanych z realizacją inwestycji), ponosi także bieżące wydatki związane z utrzymaniem obiektów oświatowych, obejmujące zarówno nabycie towarów (m.in. media, środki czystości itp.), jak i usług (m.in. drobne remonty/konserwacje, utrzymanie czystości, wywóz nieczystości itp.). Zaznaczyła, że do dnia złożenia wniosku nie odliczała podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie w/w towarów i usług. Jednocześnie zaakcentowała, że nie jest w stanie wyodrębnić, w jakiej części podatek naliczony zawarty w cenie dokonywanych zakupów (związanych zarówno z realizacją inwestycji, jak też wydatkami bieżącymi) związany jest z czynnościami polegającymi na komercyjnym wykorzystaniu obiektów oświatowych oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu VAT (tj. wykorzystaniem przedmiotu inwestycji w celu realizacji zadań własnych Gminy). Stwierdziła, że w praktyce nie jest możliwe dokonanie takiego podziału. Wskazała, że sposób wykorzystywania obiektów oświatowych dla celów komercyjnych jest regulowany poprzez zapotrzebowanie na tę formę ich udostępniania, a to oznacza, że w momencie ponoszenia wydatków na obiekty oświatowe (zarówno inwestycyjnych, jak również związanych z ich bieżącym utrzymaniem), Gmina nie była i nie jest w stanie określić zakresu/podziału, w jakim obiekty te będą wykorzystywane odpłatnie, a w jakim nieodpłatnie. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie wnioskodawczyni stanęła na stanowisku, że może naliczyć podatek należny na pobranym w przeszłości przez jednostki oświatowe (stanowiące jednostki budżetowe Gminy) wynagrodzeniu z tytułu odpłatnego udostępniania pomieszczeń szkolnych i sal gimnastycznych (metodą "w stu") i wykazać ten podatek w złożonych deklaracjach podatkowych. Jednocześnie Gmina wyraziła przekonanie, że nieodpłatne udostępnianie obiektów oświatowych dla celów gminnych (w szczególności realizacji zadań edukacji publicznej) stanowiło i stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, w związku z czym Gmina nie jest zobowiązana do naliczenia podatku należnego w związku z tą czynnością i wykazywania tego podatku w złożonych deklaracjach podatkowych. Ponadto Gmina podniosła, że w przypadku naliczenia podatku należnego na pobranym przez jednostki oświatowe wynagrodzeniu, będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji i będzie mogła wnioskować o zwrot całości kwot podatku naliczonego związanego z inwestycją wynikającego z faktur otrzymanych od 2009 r. Wnioskodawczyni stwierdziła również, że w sytuacji naliczenia podatku należnego na pobranym przez jednostki oświatowe wynagrodzeniu, będzie miała prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakupów związanych z bieżącym utrzymaniem obiektów oświatowych i sal gimnastycznych zlokalizowanych we (lub przy) wskazanych obiektach oświatowych (np. opłat za media, środki czystości, drobnych remontów/konserwacji itp.) oraz będzie mogła wnioskować o zwrot całości kwot podatku naliczonego związanego z tymi zakupami. W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. upoważniony przez Ministra Finansów do wydania interpretacji uznał stanowisko wyrażone we wniosku za nieprawidłowe. W motywach rozstrzygnięcia organ interpretacyjny stwierdził m.in., że w sytuacji gdy wyodrębnione ze struktur Gminy jednostki budżetowe prowadzą działalność gospodarczą w sposób samodzielny i wykonują czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, to te podmioty stanowią odrębnych od Gminy podatników. Nie godząc się z treścią udzielonej interpretacji, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przystępując do rozpoznania skargi Sąd ustalił, iż na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wersja skonsolidowana (Dz. Urz. U.E. C 326 z dnia 26 października 2012 r.) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 311/12, zawiesił postępowanie i skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: Czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r., s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.) pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej Dyrektywy? W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca (Gmina X.) w latach 2009-2013 zrealizowała szereg inwestycji związanych z funkcjonowaniem położonych na jej terenie obiektów oświatowych (będących jednostkami budżetowymi Gminy), które obejmowały w szczególności: rozbudowę i modernizację dwóch szkół podstawowych, budowę czterech boisk wielofunkcyjnych, termomodernizację dwóch szkół. Podkreślenia wymaga, że szkoły funkcjonują jako jednostki budżetowe Gminy X. – są to jednostki organizacyjne Gminy, które nie posiadają osobowości prawnej. W tych okolicznościach, mając na względzie, że zadane pytanie pozostaje w oczywistym związku z przedmiotem rozpoznawanej interpretacji, z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia kwestii zasadniczej, tj. czy jednostki oświatowe Gminy (szkoły podstawowe i gimnazja), którym Gmina przekazała zrealizowane inwestycje do nieodpłatnego używania, są odrębnym od Gminy podatnikiem podatku od towarów i usług, zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania. Podkreślić bowiem należy, że ocena prawidłowości stanowiska wnioskodawczyni zależy od rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności, czy podatnikiem w opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym będzie Gmina X., czy konkretne jednostki oświatowe Gminy. Jakkolwiek skarżąca może, co do zasady, wywodzić dla siebie korzystne skutki podatkowe bez względu na ustalenie spornej kwestii związanej ze statusem podatkowym jednostek oświatowych, to zauważyć należy, że stanowisko Ministra Finansów opiera się na podstawowym założeniu, iż w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, to jednostki oświatowe są podatnikiem, a nie Gmina. A zatem sądowa kontrola stanowiska organu interpretacyjnego musi dotyczyć także rozstrzygnięcia tej kwestii, co sprawia, że wynik tej kontroli, zależeć może bezpośrednio od stanowiska TSUE. W tej sytuacji Sąd postanowił zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło