I SA/Po 247/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ Sędziowie as. sąd. WSA Małgorzata Bejgerowska as. sąd. WSA Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości podatkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że postanowienia wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Bejgerowska /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Widłak W dniu [...]2007r. Z. S. wpłacił kwotę [...]zł na poczet III raty podatku od nieruchomości za 2007r Burmistrz Miasta K. postanowieniem nr [...]z dnia [...]r. powołując się na art. 53 § 1 i § 4, art. 55 i art. 62 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej zarachował dokonaną wpłatę na poczet I raty podatku od nieruchomości za 2006 rok, z czego kwotę [...]zł na należność główną i kwotę [...]zł na odsetki od zaległości. Jednocześnie wskazał, że pozostaje do zapłaty kwota [...]zł wraz z odsetkami, na którą składają się : pozostała część I raty za 2006 rok, II, III i IV rata za 2006 rok, I, II i III rata za 2007 rok. W uzasadnieniu podniósł, że mimo, iż podatnik wpłacił kwotę [...]zł na poczet III raty podatku od nieruchomości za 2007r, to zgodnie z art. 62 § 1 ordynacji podatkowej, z którego wynika, że gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik sam wskaże na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty, wpłatę dokonaną przez podatnika należało zaliczyć na poczet podatku począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Podatnik nie może bowiem zadysponować dokonanej wpłaty co do zaliczenia jej na poszczególne raty zobowiązań ( zaległości) w podatku od nieruchomości. Burmistrz powołał się przy tym na wykładnię przepisów dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w postanowieniach z dnia [...]Nr [...] i z dnia [...]Nr [...]i Nr [...] Na powyższe postanowienie Z. S. złożył zażalenie wnosząc o uwzględnienie dyspozycji, jaką złożył w dniu [...]2007 roku. Zarzucając organowi I instancji, że oparł się na interpretacji zawartej w nieprawomocnym postanowieniu SKO w K., na które podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i które zostało przez ten Sąd uchylone. Skarżący podniósł, że przepis art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, daje uprawnienia podatnikowi, jeżeli ciążą na nim różne zobowiązania, wskazania na poczet, którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Pod pojęciem różne tytuły należy rozumieć zarówno tytuły dotyczące różnych podatków jak i w tym samym podatku należności za różne okresy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...]utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę stwierdziło, że przepis art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Identyczne zasady są stosowane w przypadku wpłacania przez podatnika rat podatku wynikających z decyzji organu podatkowego ( art. 67a ordynacji podatkowej) , bądź ustaw regulujących zapłaty podatku w ratach. Z przepisu tego wynika wprost, że możliwość zadysponowania przez podatnika wpłatą dotyczy wyłącznie sytuacji, której podatnik posiada zobowiązania z różnych tytułów, czyli różnych podatków. Z. S. posiada natomiast jedynie zaległości w podatku od nieruchomości za różne lata, nie ma więc uprawnienia do wskazania sposobu rozliczenia dokonanych wpłat, bowiem do rozliczenia dokonanej wpłaty ma zastosowanie zasada określona w art. 55 § 2 ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie art. 62 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w art. 120-122 ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r oraz o zwrot kosztów postępowania. Skarżący nie zgadzał się ze stwierdzeniem, że podatnik nie może zadysponować dokonanej wpłaty co do jej zaliczenia na poszczególne raty zobowiązania, które stały się zaległością podatkową. Przepis art. 62 § 3 stwierdza, że § 1 art. 62 stosuje się odpowiednio w wypadku wskazania rat podatku, które podatnik chce zaspokoić. Skarżący powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2007r w sprawie ISA/Po 182/07 i z dnia 11.10.2007 ISA/Po 971/07 i ISA/Po 972/07 w których uchylono postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., na podstawie których Burmistrz Miasta K. oparł postanowienie w niniejszej sprawie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie Sądu podlegają w szczególności wydane przez organ podatkowy takie akty władczego działania, jak decyzje i postanowienia, jednakże po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytorycznie rozstrzygającą o istocie sprawy podatkowej, ale ma on tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania czy organy administracji skarbowej w toku rozpatrywanej sprawy podatkowej nie naruszyły materialnego czy procesowego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz wycofania z obiegu prawnego naruszających prawo rozstrzygnięć organów podatkowych. Ocena legalności decyzji i postanowień dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania przez organy podatkowe i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych sprawy podatkowej. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich istotnych naruszeń prawa podatkowego.. Przepis art. 62 Ordynacji podatkowej w § 1 stanowi: jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Z § 3 art. 62 wynika, że przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku. Przepis art. 62 ordynacji podatkowej zawiera reguły obowiązujące przy zaliczaniu wpłat dokonywanych przez podatnika, gdy wysokość wpłaty nie wystarcza na pokrycie wszystkich zobowiązań. Zasadą jest, że o przeznaczeniu wpłaconej kwoty decyduje podatnik. Generalna zasada wynikająca z przepisu art. 62 § 1 ordynacji podatkowej odnosi się także do wpłat dokonywanych na poczet rat, na jakie rozłożono podatek ( zaległość podatkową), a także rat powstających z mocy prawa, jak w niniejszej sprawie w podatku od nieruchomości. O kolejności zaliczenia wpłat na poszczególne raty decyduje więc podatnik, zaś zasada iż wpłata zaliczana jest na poczet raty o najwcześniejszym terminie ma zastosowanie dopiero wtedy, gdy podatnik nie oświadczy, na poczet której raty dokonał wpłaty, a więc nie zdecydował, która z obciążających go rat zostanie zapłacona, a która może stać się przedmiotem ewentualnej egzekucji Wobec tego wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w świetle wykładni językowej jasno sformułowanych przepisów art. 62 § 1 w związku z § 3 ordynacji podatkowej nie powinno budzić dla organów podatkowych najmniejszej wątpliwości to, iż podatnikowi przysługuje uprawnienie do wskazania, na jaką zaległą ratę podatku od nieruchomości powinna być zaliczona dokonana przez niego wpłata. Powyższe stanowisko Sądu w tej kwestii jest powszechnie akceptowane przez naukę prawa podatkowego i wyrażone, m.in. w tak liczących się komentarzach do art. 62 ordynacji podatkowej, jak: C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2004, wyd. III, s. 226; R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2006, s. 292 – 293; B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, TNOiK, Toruń 2007, s. 433 – 434. Stanowisko takie podzielają także sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego w opracowanym przez nich komentarzu do art. 62 Ordynacji podatkowej (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 232 – 233). Z tych zatem powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/M. Bejgerowska /-/ K. Wolna – Kubicka /-/Sz. Widłak