I SA/Po 247/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-18

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżąca VJ złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, utrzymuje się z wynagrodzenia, ma do spłaty kredyty hipoteczne i gotówkowe, a jej dzieci studiują. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dalsze szczegóły dotyczące swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, w tym zadłużenia i posiadanych pojazdów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ adwokat został już wcześniej ustanowiony dla skarżącej postanowieniem z dnia 12 maja 2010r.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku VJ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu postanawia: zwolnić skarżącą, dla której postanowieniem z dnia 12 maja 2010r. sygn. akt I SA/Po 247/10 ustanowiono adwokata, od kosztów sądowych. /-/V.Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010r. oddalił skargę VJ na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. VJ złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawczyni i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym utrzymują się z jej wynagrodzenia za pracę. Skarżąca razem z mężem ma do spłaty kredyt hipoteczny zaciągnięty na budowę domu. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy rodziny. Córka skarżącej studiuje, pracowała do końca [...], obecnie pozostaje bez pracy. Również syn skarżącej studiuje. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z córką i z synem. Posiada działkę budowlaną o powierzchni [...] m2 z rozpoczętą budową, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż skarżącej we współwłasności z PN posiada pomieszczenie na działalność gospodarczą o powierzchni [...] m2. Dzieci nie posiadają odrębnego majątku. Wskazała, że dom obciążony jest hipoteką z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości [...] od [...] na [...] lat, zaciągnęła również kredyt gotówkowy w wysokości [...] na [...] lata, ma do spłaty kartę kredytową. Podała, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje dochód w wysokości [...] brutto, córka z tytułu umowy o pracę otrzymywała [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy VJ w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że córka ma przyznane stypendium naukowe w wysokości [...] miesięcznie, aktualnie nie pracuje, aczkolwiek poszukuje pracy. Mąż skarżącej jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, przy czym nie przysługuje jemu prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy rodziny polegającej na kupnie żywności, środków czystości, lekarstw i opału. Skarżąca mieszka w niewykończonym domu, w którym zacieka dach, nie ma podłóg ani kuchni. Do [...] otrzymywała zasiłek rodzinny na syna w wysokości [...] miesięcznie. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Skarżąca oświadczyła, że ma do spłaty kredyt hipoteczny, rata kredytu wynosi [...], przy czym nie zapłaciła ostatnich [...] rat, nie spłaca również zadłużenia na karcie kredytowej ani rat kredytu gotówkowego. Wnioskodawczyni podała, że posiada samochód osobowy marki R, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], zajęty przez komornika skarbowego, córka posiada samochód osobowy marki F, rok produkcji [...], wartość około [...], syn posiada samochód osobowy marki F, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], aktualnie samochód jest uszkodzony. Do pisma załączyła kserokopie wyciągów z rachunków bankowych. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.)). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1. w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2. w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie VJ w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym ten wniosek wykazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 12 maja 2010r. ustanowił dla skarżącej w przedmiotowej sprawie adwokata. Skarżąca nie wniosła na to postanowienie sprzeciwu, również prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Sąd. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło