I SA/Po 247/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-26

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść pewne koszty, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść pewne koszty, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać oddalony w części, w której wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty, przy jednoczesnym uwzględnieniu wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy to uzasadnia.
Stan faktyczny
Skarżący KW złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody z renty, zaległości w opłatach oraz posiadanie nieruchomości, których nie mógł sprzedać ani wynająć z powodu ich stanu technicznego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku KW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. KW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że ze względu na sytuację życiową, zły stan zdrowia oraz trudną sytuację finansową wniosek jego jest zasadny. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada nieruchomości w P przy ul. W o pow. [...] m2, przy ul. S o pow. [...] m2 i przy ul. S o pow. [...] m2, nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Podał, że utrzymuje się z renty, po potrąceniach otrzymuje kwotę w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] KW w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów z pracy dorywczej i sezonowej, gdyż nie pracuje. Wskazał, że nieruchomości przy ul. S w P nie wynajmuje, gdyż tam mieszka. Nie wynajmuje drugiej nieruchomości, gdyż nie ma w niej instalacji i schodów. Wnioskodawca podał, że w latach [...] próbował sprzedać chociaż jedną z posiadanych nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Wskazał, że pomimo, iż jest mu bardzo ciężko finansowo i czasami brakuje mu pieniędzy na jedzenie, to i tak nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podał, że ma zaległości w opłatach za ogrzewanie w wysokości [...], cieplik ma wyłączony, za energię elektryczną w wysokości [...], za wodę za ostatnie dwa okresy rozliczeniowe. Oświadczył, że na ile mu sytuacja pozwala, próbuje spłacać w.w zaległości. Podał, że gdy brakuje mu pieniędzy, nie wykupuje lekarstw. Nie posiada telefonu stacjonarnego, komórkowego i kablówki. Posiada [...] samochód osobowy marki M, przy czym samochód jest niesprawny, nie jest używany od [...] lat, nie ma aktualnego przeglądu badania technicznego. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], w [...] [...]. Załączył również kserokopie wyciągów z rachunku bankowego, decyzji ZUS, upomnień i wezwań do zapłaty, faktur za energię elektryczną, wodę, gaz, zestawienie Naczelnika Urzędu Skarbowego rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od [...], dowody wpłat do ZUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe zauważyć należy, że skarżący spełnia przesłankę udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący jest rencistą i otrzymuje rentę w wysokości [...] netto. Nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, ma zaległości w Urzędzie Skarbowym i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zalega również w opłatach za ogrzewanie, energię elektryczną, wodę i gaz. Skarżący posiada nieruchomości w P przy ul. S, S i W. Z informacji udzielonej przez skarżącego wynika, że w [...] próbował sprzedać jedną z w.w nieruchomości, ale nie znalazł nabywcy. Nie może ich również wynająć z uwagi na stan techniczny nieruchomości, brak instalacji i schodów. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji, gdyby skarżący nie był w stanie ich uiścić, będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło