I SA/Po 249/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 06 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika, ustanowionego dla skarżącego z urzędu, o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o sygn. akt [...] w sprawie ze skargi TŁ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień, październik 2010 r., podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2010 r., luty, marzec, maj 2011 r., podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty i marzec 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi TŁ na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odsetek za zwłokę w płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc [...] w wysokości [...] ([...]) oraz z tytułu odsetek za zwłokę w płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc [...] w wysokości [...] ([...]) oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] ([...]) i w tym zakresie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie; w punkcie II. w pozostałej części skargę oddalił. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] (karta [...] akt sądowych). Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu [...] zostało stronie przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu [...] Sąd poinformował adwokata KC, wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką, o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie (karta [...] akt sądowych). W dniu [...] (data nadania – karta [...] akt sądowych) ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] sygn. akt [...]. Jednocześnie wniósł skargę kasacyjną wraz z odpisem. W uzasadnieniu pełnomocnik argumentował, że zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik z urzędu nie mogli dochować terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, bowiem ustanowienie i zawiadomienie pełnomocnika nastąpiło już po upływie tego terminu. Pełnomocnik wyjaśnił, że z aktami sprawy zapoznał się w dniu [...], gdyż dopiero wtedy miał realną możliwość, zaś w dniu [...] sporządził skargę kasacyjną. Pełnomocnik podniósł, że z uwagi na obciążenie obowiązkami służbowymi wykonywanymi w ramach jednoosobowej Kancelarii oraz konieczność przeanalizowania sprawy na podstawie dokumentacji sądowej i akt administracyjnych, mając na uwadze jej zawiłość, nie miał możliwości wcześniejszego sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Pełnomocnik wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył w terminie 30 dni od chwili dowiedzenia się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie, co uznać należy za zachowanie terminu, podkreślił również, że zarówno skarżący jak i pełnomocnik z urzędu nie zawinił uchybieniu terminowi do wniesienia skargi od w.w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") – w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., a mającym zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na przepis art. 2 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) – skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Co do zasady wniesienie tego środka zaskarżenia jest obwarowane tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, czyli wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, co wynika z art. 175 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, o czym może orzec również na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2); równocześnie strona powinna dokonać czynności, co do której uchybiła terminu (§ 4). W niniejszej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w sposób oczywisty nie mógł sprostać ustawowemu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesiona z niewątpliwym przekroczeniem terminu ustawowego, w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny. Z uwagi bowiem na określony już wcześniej reżim prawny – stan prawny obowiązujący przed 15 sierpnia 2015 r., który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, w pełni zasadny jest niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie ma wpływu na bieg tego terminu. Podnieść również należy, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w razie ustanowienia dla strony pełnomocnika w ramach prawa pomocy ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma realną (rzeczywistą) możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, i od tej chwili – zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz skarga kasacyjna powinny być wniesione do sądu w ciągu 7 dni. Czas na złożenie skargi kasacyjnej nie może być jednak dłuższy niż 30 dni liczone od dnia powiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu, co jest uzasadnione z kolei treścią art. 177 § 1 P.p.s.a i charakterem przewidzianego w nim terminu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt SK 17/12, publ. Dz. U. z 2013 r., poz. 1004, OTK-A 2013/6/86).). Stąd też Sąd uznał, że powołana przez pełnomocnika strony przyczyna uchybienia terminu (przeszkoda do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) mogła upłynąć najwcześniej w dniu [...], kiedy to Sąd zawiadomił pełnomocnika o wyznaczeniu go do wykonania pomocy prawnej w niniejszej sprawie. W konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd uznał za wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. i podlegający merytorycznemu rozpatrzeniu. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności wskazane przez pełnomocnika strony, w pełni uzasadniają przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący w odpowiednim czasie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia [...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który okazał się zasadny. Fakt ustanowienia takiego pełnomocnika w ramach prawa pomocy potwierdził następczo, że sytuacja materialna skarżącego oraz inne uwarunkowania (brak odpowiednich uprawnień zawodowych) stanowiły niezawinioną przez stronę przeszkodę do terminowego wniesienia skargi kasacyjnej, skoro samodzielnie skarżący sporządzić jej nie mógł. Również pełnomocnik skarżącego w odpowiednim terminie sporządził skargę kasacyjną i złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Powołane przez pełnomocnika okoliczności stanowiły należyte usprawiedliwienie, wskazujące na istnienie takich niezależnych od strony przeszkód, które uniemożliwiły jej terminowe wniesienie skargi kasacyjnej. Tym samym w sprawie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę powyższe, na podstawie art. 86 § 1, art. 87 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.