I SA/Po 249/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi TŁ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień, październik 2010 r., podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2010 r., luty, marzec, maj 2011 r., podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty i marzec 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt I SA/Po 249/15 w sprawie ze skargi TŁ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w I punkcie wyroku uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odsetek za zwłokę w płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc luty 2010 r. w wysokości [...] oraz z tytułu odsetek za zwłokę w płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc marzec 2010 r. w wysokości [...] oraz kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] i w tym zakresie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, w punkcie II wyroku w pozostałej części skargę oddalił. Skarżący TŁ złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że sprawa jest skomplikowana, nie ma wykształcenia prawniczego i nie jest w stanie bez pomocy specjalisty napisać skargi kasacyjnej. Wskazał również, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, jak i kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Wnioskodawca we współwłasności z żoną posiada dom o pow. [...] m2, dom obciążony jest kredytem (do spłaty pozostało ok. [...]). Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej [...]. Małżonka skarżącego nie posiada ruchomości o wartości powyżej [...] ani żadnych innych nieruchomości. Wnioskodawca podał, że jego młodsza córka jest osobą niepełnosprawną, na poczet jej rehabilitacji korzystają z pomocy organizacji społecznych. Żona zrezygnowała z pracy zawodowej na rzecz opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem i jest objęta z tego tytułu opieką finansową MOPS. Bieżące środki nie starczają na pokrycie bieżących potrzeb, stąd korzystają z pomocy najbliższej rodziny. Skarżący podał, że uzyskuje dochód miesięczny netto w wysokości [...] z tytułu zatrudnienia, żona otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką w wysokości [...]. Skarżący podał, że zobowiązania wynoszą: [...] z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w A, [...] w B z tytułu kredytu gotówkowego. Do wniosku załączył odpis orzeczenia o niepełnosprawności córki z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kopię zeznania rocznego podatkowego za [...] złożonego przez niego. Skarżący podał, że nie posiada konta bankowego, załączył natomiast wyciąg z rachunku bankowego żony za ostatnie [...] miesiące. Skarżący podał, że opłata miesięczna za wodę wynosi [...], za energię elektryczną ok. [...], za wywóz nieczystości [...], kredyt gotówkowy w B - rata [...], przy czym spłata została zawieszona, [...] kredyt hipoteczny, ponadto ponoszą koszty związane z wyżywieniem czy zakupem środków czystości. Skarżący podał, że ponoszą także koszty związane z rehabilitacją [...] córki w wysokości [...], koszty wizyt lekarskich w wysokości [...], koszty dojazdów na rehabilitację i do lekarzy [...], koszty zaopatrzenia medycznego (cewniki, opatrunki) [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że od [...] córka została zakwalifikowana do eksperymentalnego leczenia komórkami macierzystymi, którego planowany koszt to [...] miesięcznie (plus dojazd i zakwaterowanie dla rodziny w C, gdyż tam jest ośrodek, który się tym leczeniem zajmuje). Koszty związane z rehabilitacją córki w większości pokrywane są przez Fundację, której córka jest podopieczną. Wnioskodawca podał, że na chwilę obecną saldo subkonta córki w Fundacji nie pozwala na pokrycie całości planowanego na ten rok leczenia, a brakująca kwota oscyluje w okolicach [...]. Skarżący podał, że korzystają w sposób ciągły z pomocy rodziców oraz innych członków rodziny. Małżonka skarżącego nie posiada żadnych udziałów w spółkach oraz nie pełni żadnych tego typu funkcji. Skarżący posiada [...] udziałów w spółce D oraz pełni nieodpłatnie funkcję jej prezesa. Z tytułu posiadanych udziałów nie otrzymuje żadnego dochodu. Wnioskodawca nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych, małżonka posiada samochód osobowy marki C, rok prod. [...], o wartości rynkowej ok. [...]. Skarżący oświadczył, że nie uzyskują żadnych innych dochodów. Wnioskodawca podał, że zasiłek rodzinny na dzieci przyznano decyzją z dnia [...] w wysokości po [...] na córki oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości [...] miesięcznie. Do pisma załączył zaświadczenie o zarobkach z dnia [...], kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], pisma o warunkach finansowania świadczeń – kosztorys hospitalizacji sporządzonego przez E w C z dnia [...], decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko MŁ, data ur.: [...] na okres [...] w wysokości [...] miesięcznie, o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko: AŁ, data ur.: [...] na okres [...] w wysokości [...] miesięcznie oraz o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...], wyciągi z rachunku bankowego żony za okres [...]. Na wcześniejszym etapie postępowania skarżący do akt sprawy załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] oraz zeznania rocznego podatkowego żony za [...], kserokopię decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu w związku z opieką nad osobą: AŁ, data ur.: [...], która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...], świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...], świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sadem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zauważyć w tym miejscu należy, że postanowieniem z dnia 08 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 249/15 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wniósł na to postanowienie sprzeciwu, prawo pomocy nie zostało również skarżącemu cofnięte przez Sąd, a zatem na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skoro skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych w mocy prawomocnego postanowienia z dnia 08 kwietnia 2015 r., w tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (por. art. 249a P.p.s.a.). Skarżący we wniosku z dnia [...] wniósł również o ustanowienie adwokata, zatem w tym zakresie wniosek podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Zgodnie z 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest ustanowienie dla skarżącego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z oświadczeń skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z [...] małoletnimi córkami, przy czym młodsza córka od urodzenia jest osobą niepełnosprawną. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, małżonka z uwagi na stan zdrowia dziecka zrezygnowała z pracy i otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne na córkę, otrzymuje również zasiłek rodzinny na dzieci. Skarżący i jego żona na leczenie dziecka otrzymują pomoc finansową od Fundacji, korzystają również z pomocy rodziny. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, kupiony na kredyt, rata kredytu wynosi ok. [...], ma również zaciągnięty kredyt konsumpcyjny, którego spłata została zawieszona. Z oświadczeń skarżącego wynika, że uzyskiwane przez nich środki finansowe w całości przeznaczone są na miesięczne utrzymanie oraz na koszty leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnej córki. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.