I SA/Po 2491/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant : st.sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/Sz. Widłak /-/T.M.Geremek /-/M.Lorych-Olszanowska Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej odmówił uwzględnienia wniosku M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego umorzył postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte wnioskiem M. S. z dnia [...] o restrukturyzację należności celnych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]. Po upływie dwóch miesięcy od doręczenia decyzji bo 24.02.2003 r. M. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a 25.02.03 złożył odwołanie tej decyzji. Wniosek powyższy złożony został przed upływem 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wskazanego przez stronę. Rozpatrując powyższy wniosek w kontekście przesłanek art. 162 § 2 Op. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że M. S. nie spełnił wszystkich warunków wynikających z tego przepisu. Wskazał, że zainteresowany nie dopełnił wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był wyznaczony. Wniosek bowiem złożył 24.02.2003 r. zaś odwołanie wniósł 25.02.2003r. Ponadto nie wykazał, że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy. We wniosku o przywrócenie terminu M. S. wskazał, że przyczyną niezłożenia dowołania w terminie był okres świąteczny i choroba trwająca od 2.01.2003 r. do 21.02.2003, a jako potwierdzenie tych wyjaśnień przedłożył kserokopię dwóch zwolnień lekarskich obejmujących powyższy termin. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zwolnienie lekarskie przedłożone przez M. S. i powoływanie się na chorobę jako przeszkodę do wniesienia odwołania w ustawowym terminie nie jest dostatecznym uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Stwierdził on, że zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości sporządzenia odwołania i nadania pisma na poczcie osobiście bądź np: domownika. Organ odwoławczy wskazał też, że niedyspozycja strony wynikająca z choroby miała miejsce dopiero po upływie 11 dni od momentu doręczenia stronie decyzji, stąd też nie tylko ona była przyczyną złożenia odwołania po terminie. Wprawdzie wspomniany przedział czasowy poprzedzający zwolnienie lekarskie przypadł na okres świąteczny, to jednak w tym względzie organ celny nie znalazł żadnego usprawiedliwienia dla zachowania strony i dlatego uznał, że ta okoliczność nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, że zaniechanie działań w okresie świątecznym było wyraźnie zawinione. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. S. ocenił je jako niezgodne z prawem i wniósł "o uznanie, że odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu". Podkreślił, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, że zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości sporządzenia odwołania i nadanie go na poczcie wynika z nieznajomości trapiącej go choroby, która przebiegała z trudnym do zniesienia bólem. Przez cały okres choroby zmuszony był do przyjmowania silnych dawek leków, które uniemożliwiały jakikolwiek wysiłek umysłowy. Argument stwierdzający, że niedyspozycja wynikają z choroby miała miejsce po upływie 11 dni od otrzymania decyzji ocenił jako nieprawdziwy bowiem od 24.12.2002 r. tj. od daty otrzymania decyzji do 2.1.03 upłynęło 9 dni . Wśród tych dni 25 i 26 grudnia oraz 1 stycznia były dniami świątecznymi zaś 28 i 29 grudnia podaje to sobota i niedziela. W tych, dniach uzyskanie porady prawnej było niemożliwe, zaś pozostałe dni jako okres między świąteczny były dniami wolnymi od pracy. Za niezgodny z prawdą uznał też argument, iż wniosek o przywrócenie terminu złożył 24.02.03 zaś odwołanie 25.02.03. Oba pisma bowiem złożył osobiście w Urzędzie Celnym 24.02.03 o czym świadczy stempel złożony na ich kserokopiach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej ( tj. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zw. z art. 262 Kodeksu celnego " W razie uchylenia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchylenie nastąpiło bez jego winy ( § 1 ). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której był określony termin ( § 2 )". Dyrektor Izby Celnej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ze względu na to, że odwołanie złożył dzień po złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a także dlatego, że nie wykazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Zarzut, niezłożenia odwołania równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka nie mógł prowadzić do odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Z akt administracyjnych wynika, że prezentata Urzędu Celnego w części obejmującej dzień miesiąca zawiera nadpisaną nad cyfrą "4" cyfrę "5". Powyższe nie pozwala na jednoznaczną ocenę zasadności twierdzeń skarżącego, że odwołanie powyższe złożył 24.02.2003r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Kwestia ta jednak pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności powyższego wniosku. Gdyby nawet samo odwołanie skarżący złożył dopiero 25.02.2003r. to i tak zachowałby 7-dniowy termin wynikający z przytoczonego wyżej art. 162 § 2 Op.. Odnośnie argumentu dotyczącego winy skarżącego z uchybieniem terminu podnieść należy, że przepis art. 162 § 1 Op wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy. Uprawdopodobnienie, jest środkiem zastępczym dowodu, nie musi dawać pewności lecz tylko wiarygodność ( prawdopodobieństwo) twierdzenie o jakimś fakcie ( por. wyrok NSA z 5.05.1995r. SA/Wr 2223/94). Uprawdopodobnienie nie jest związane z koniecznością udowodnienia istnienia określonych faktów natomiast polega ono na tym, że osoba wnioskująca o przywrócenie terminowi winna uwiarygodnić stosowną argumentację, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku tzn. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do wystąpienia z wnioskiem ( por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz W-wa 2004r., s. 328, 331-332). Skarżący M. S. wskazał w swoim wniosku konkretne okoliczności uzasadniające według niego brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i przedłożył kserokopię zwolnień lekarskich obejmujących łącznie okres od 02.01.2003r. - 21.02.2003r. Z zawartych w nich wskazań lekarskich wynika, że chory M. S. powinien leżeć ( rubryka 12, k. 27 akt administracyjnych) . Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, na czym polegało niedbalstwo skarżącego wskazujące na jego winę w uchybieniu terminowi. Brak też przesłanek wskazujących czym kierował się organ odwoławczy stwierdzając, że przedłożone przez skarżącego zwolnienie lekarskie nie wykluczało możliwości sporządzenia odwołania i nadania go na poczcie osobiście bądź przez inna osobę. Z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika też dlaczego zwolnienie lekarskie przedstawione przez skarżącego i powoływanie się na chorobę jako przeszkodę do wniesienia odwołania w ustawowym terminie nie jest dostatecznym uprawdopodobnieniem braku winy. W przypadku uznania tych dokumentów za niewystarczające, bądź w przypadku podjęcia poważnych wątpliwości w tym zakresie rzeczą organu odwoławczego było wezwanie skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Nie może być też powodem odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania fakt, że skarżący zachorował dopiero po upływie 11 dni od daty doręczenia stronie decyzji. Skarżącemu przysługiwał termin 14 dni od daty doręczenia decyzji i w każdym z tych dni strona mogła dokonać czynności procesowej. Nie można więc czynić skarżącemu zarzutu z tego, że nie dopełnił czynności w ciągu pierwszych 11 dni terminu. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i z tego powodu podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c i art. 166 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) . O wstrzymaniu wykonania postanowienia orzeczono w myśl art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/Sz. Widłak /-/T.M. Geremek /-/M.Lorych-Olszanowska J.P.