I SA/Po 2504/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska/spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J.R. kwotę 200,- zł /dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ J. Ruszyński /-/ M. Skwierzyńska Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 108 § 1 i art. 116 Ordynacji podatkowej, przeniósł na J. R. odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki "A" z o.o. w P. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. w wysokości [...]zł. wraz z odsetkami (bez określenia ich wysokości) i kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł. W następnej części sentencji decyzji określonej jako "sposób wyliczenia" wskazano: "okres 1998 r. zaległość główna [...]zł. odsetki [...]zł. koszty egzekucyjne [...]zł." W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że Spółka "A" z o.o. , której J. R. był prezesem jednoosobowego zarządu w okresie od [...] marca 1998 r. do [...] września 2000 r., posiada zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1998 w łącznej wysokości [...]zł. W związku z tym, na podstawie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, J. R. jako prezes Spółki - tj. osoba trzecia - odpowiada za zaległości Spółki "A", gdyż powstały one w czasie gdy pełnił on obowiązek członka zarządu. Decyzją z dnia [...]r., określono Spółce w wyniku przeprowadzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej - zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1998 w wysokości [...]zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w wysokości [...]zł. Izba Skarbowa , po rozpatrzeniu odwołania, uchyliła zaskarżoną decyzję I instancji w części dotyczącej kwoty [...]zł, w pozostałej części tj. co do kwoty [...]zł utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Odpowiedzialność za w/w zaległość podatkową obciąża członka zarządu w sytuacji, gdy egzekucja przeciw Spółce okazała się bezskuteczna, a nie wykazał on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłości, albo że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Organ egzekucyjny prowadził i prowadzi nadal czynności egzekucyjne wobec majątku Spółki, są one jednak mało efektywne, wobec czego Urząd Skarbowy uznał egzekucje tę za bezskuteczną. Należąca do Spółki nieruchomość w O. nie stanowi znacznej wartości i jej ewentualna sprzedaż nie zaspokoi roszczeń Skarbu Państwa. Podjęte inne środki egzekucyjne jedynie w minimalnym zakresie zaspokoiły te roszczenia ([...]zł. z tytułu zajęcia konta bankowego). Nadal trwa postępowanie wobec 5 dłużników zajętych wierzytelności. Zarząd Spółki w dniu [...] maja 2000 r. wystąpił do Sądu o ogłoszenie upadłości Spółki, wobec załamania sytuacji finansowej w wyniku kontroli UKS. Wniosek ten sąd oddalił. Następnie [...] sierpnia 2000 r. zarząd złożył ponowny wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" . Również i ten wniosek, postanowieniem z dnia [...].IV.2001 r., został oddalony, wobec błędnego podania wysokości aktywów i majątku trwałego Spółki, zaliczając do niego udziały jakie posiadają udziałowcy. Wobec braku środków na prowadzenie postępowania upadłościowego Sąd uznał też, że wniosek nie został złożony we właściwym czasie. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości w myśl art. 5 Prawa upadłościowego, nie został złożony we właściwym czasie, skoro terminem płatności zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym był dzień [...] kwietnia 1999 r. Inspektor Kontroli Skarbowej wykrył i ujawnił je jedynie w czasie kontroli, co znalazło wyraz w decyzji określającej z dnia [...]r. Izba Skarbowa , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielając stanowisko Urzędu Skarbowego, ustosunkowując się do argumentu odwołania co do złożenia przez J. R. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2002 r. wykazu mienia do którego należało skierować egzekucję, stwierdził, że wszelkie możliwości pokrycia zaległości podatkowych Spółki z jej majątku okazały się bezskuteczne, zaś wykaz zobowiązań jej dłużników zawierał jedynie ich nazwy i koszty długów bez ich udokumentowania fakturami lub wyrokami sądów, wobec czego nie może stanowić przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu, bowiem nie jest on równoznaczny ze wskazaniem mienia. W skardze na tę decyzje J. R. wnosi o jej uchylenie jako naruszającej przepisy: art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zwłaszcza wskazanego przez niego w pismach z dnia [...].IV.2002 r. i [...].VIII.2002 r. oraz art. 116 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z prawa upadłościowego, a także przez błędną interpretację tegoż przepisu wobec przyjęcia, że Spółka nie posiadała majątku, z którego można było przeprowadzić egzekucję zaspokajającą w całości jej zobowiązania podatkowe. Nadto skarżący stwierdza, że organ podatkowy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, naruszając tym samym art. 122 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wydana przez organ podatkowy I instancji decyzja o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową Spółki "A", powołuje się na przepis art. 108 i 116 Ordynacji podatkowej, jednakże uznać należy, że faktycznie przepisy te nie zostały w sprawie prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Nadto decyzja ta, zaakceptowana przez organ odwoławczy zawiera sprzeczności. I tak w sentencji Urząd Skarbowy stwierdza, że przenosi na J. R. odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległości podatkowej Spółki "A" w podatku dochodowym za rok 1997, a następnie odnosi tę zaległość do roku 1998. Ponadto zastrzeżenia budzi wysokość kwoty zaległości podatkowej, odsetek i kosztów egzekucyjnych skoro z uzasadnienia decyzji wynika, że w toku egzekucji uzyskano, co prawda niewielkie, określone kwoty (k. 90 akt podatkowych), a organ podatkowy nie wyjaśnił na co zostały one zarachowane. Także w uzasadnieniu decyzji podano dwie różne daty decyzji określającej Spółce podatek dochodowy od osób prawnych raz - na str. 91 akt podatkowych - [...].09.1999 r. zaś na str. 89 - [...].09.1999 r. Organ odwoławczy nie zwrócił na powyższe nieścisłości uwagi. Przede wszystkim jednak dla oceny prawidłowości wydanych w sprawie decyzji istotna jest zasadność przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności podatkowej w świetle postanowień przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że za zaległości m. inn. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie członkowie zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko Spółce okaże się bezskuteczna, chyba, ze członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości bądź wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy jednak nie wykazał, że egzekucja przeciwko spółce była bezskuteczna. Z treści w/w decyzji organu I Instancji (str. 90 akt podatkowych) wynika, że nie przeprowadzono egzekucji z nieruchomości Spółki położonej w O., której nawet nie opisano, a także nie zakończono jej w odniesieniu do 5 dłużników zajętych, bliżej nie określonych wierzytelności. Z tych względów stwierdzenie, że egzekucja przeciwko Spółce jest bezskuteczna uznać należy za przedwczesne i nieuzasadnione. Tym samym nie spełniona została jedna z przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, o której mowa w powołanym art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Uznać także należy, że organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły w sposób prawidłowy kwestii dotyczącej wskazania przez J. R. mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja. Fakt, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżący wskazał wysokość poszczególnych wierzytelności i określił dłużników, do których można było skierować egzekucję z tytułu zobowiązań Spółki względem budżetu Państwa, wyczerpuje przesłankę negatywną jego odpowiedzialności określoną w powołanym art. 116 § 1. Izba Skarbowa niezasadnie uznała więc, że skarżący winien przedstawić stosowne faktury lub wyroki Sądu tym bardziej, że nie był on wzywany o uzupełnienie w/w pisma. Zastrzeżenia budzi także stanowisko organów podatkowych w kwestii zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki "we właściwym czasie". Okoliczność ta nie została bowiem dostatecznie wyjaśniona. W myśl art. 5 prawa upadłościowego wniosek taki winien być zgłoszony w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów przez przedsiębiorcę. Skarżący wniosek taki złożył [...] maja 2000 r. Z treści wydanych w sprawie decyzji nie wynika jednak kiedy Spółka zaprzestała płacenia długów, tym samym brak podstaw do przyjęcia, że J. R. nie złożył wniosku o upadłość Spółki we właściwym czasie. W związku z tym, na skutek nieprawidłowego, w świetle przepisów art. 122, 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, również i w tym zakresie działania organów podatkowych co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także wobec sporządzenia uzasadnienia decyzji w sposób nie pozwalający na ocenę istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów, także i w odniesieniu do kwestii zaistnienia kolejnej okoliczności wyłączającej możliwość przeniesienia na J. R. odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, tj. zgłoszenie wniosku o upadłość, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w świetle omawianego przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska LF