I SA/Po 253/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-07-14
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wyjechała za pracą za granicę i nie zawsze ma zatrudnienie, ponosząc koszty utrzymania, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca mieszka za granicą, nie zawsze ma pracę, ponosi koszty utrzymania, a koszty jej przyjazdów do kraju pokrywa matka. Wobec braku środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, sąd postanowił zwolnić ją od kosztów sądowych i ustanowić doradcę podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca MC wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i odroczenia terminu płatności. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną związaną z wyjazdem za pracą za granicę i ponoszeniem kosztów utrzymania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MC o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi MC na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres I-II raty 2013 r. wraz z odsetkami oraz odroczenia terminu płatności III-IV raty 2013 r. do dnia 31.12.2013 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
Skarżąca MC, reprezentowana przez JC, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres I-II raty 2013 r. wraz z odsetkami oraz odroczenia terminu płatności III-IV raty 2013 r. do dnia 31.12.2013 r. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca wyjechała za pracą do I. Wnioskodawczyni nie zawsze ma pracę, musi natomiast ponosić opłaty za mieszkanie w wysokości [...] i wobec tego nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swoich potrzeb życiowych. Skarżąca przyjeżdża do kraju raz lub dwa razy w roku. Przyjazdy opłaca jej mama, u której jest zameldowana na stałe. Matka skarżącej jest emerytką, posiada mieszkanie o pow. [...] m2.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej doradcy podatkowego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni mieszka w I, nie zawsze ma pracę, musi natomiast ponosić koszty miesięcznego utrzymania, w tym koszty najmu mieszkania. Skarżąca przyjeżdża do Polski sporadycznie, koszty podróży pokrywa jej matka, która jest emerytką. Wnioskodawczyni nie ma zatem środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło