I SA/Po 2535/02

WyrokWSA w Poznaniu2005-06-22

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Maria Lorych-Olszanowska, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o sprzedaży samochodu jako nieodebranego depozytu, wydana na podstawie rozporządzenia uznanego później za niekonstytucyjne, jest legalna, jeśli została wydana w okresie jego obowiązywania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o sprzedaży samochodu jako nieodebranego depozytu była legalna, ponieważ została wydana w okresie obowiązywania rozporządzenia, które stanowiło podstawę prawną, mimo że później zostało ono uznane za niezgodne z Konstytucją. Sąd podkreślił, że okoliczności dotyczące własności samochodu i ewentualnych umów między stronami nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sprzedaży depozytu.
Stan faktyczny
H. B. zgłosił do odprawy celnej samochód, który został zajęty jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym. Po umorzeniu śledztwa i postanowieniu o zwrocie samochodu H. B., organ celny wezwał go do odbioru. H. B. odmówił odbioru, twierdząc, że nie jest właścicielem pojazdu. W związku z nieodebraniem pojazdu, organ celny wydał decyzję o jego sprzedaży jako nieodebranego depozytu. H. B. zaskarżył tę decyzję, kwestionując swoją legitymację do odbioru pojazdu i podstawę prawną sprzedaży.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzedaży samochodu oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ M. Kosewska /-/ M. Lorych - Olszanowska Syg.akt 3/I SA/Po 2535/02 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz.U.Nr 137, [poz. 926 ze zm.), § 4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1971 roku w sprawie orzekania o przejściu depozytów na własność Państwa ( Dz.U.Nr 7, poz. 78 z 1971 roku) w zw. z art. 262 oraz art. 262- ustawy z 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny ( Dz.U.Nr 75z 2001 roku, poz. 802 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku H. B. z dnia [...] utrzymał w mocy wydaną w I instancji decyzję z dnia [...] nr [.....] na podstawie której dokonano sprzedaży samochodu osobowego marki [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż jak wynika z akt sprawy w dniu [...] H. Bj. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy marki [...] numer nadwozia [...]. W wyniku sprawdzenia przedłożonych dokumentów ustalono, iż faktura sprzedaży firmy [...] różni się od oryginalnych druków wykorzystywanych przez wymienioną firmę. Wzór oryginalnej faktury Urząd Celny w P. uzyskał za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej Głównego Urzędu Ceł. Ustalono ponadto, iż przedmiotowy samochód został zakupiony i sprowadzony do Polski przez J. R., w stosunku do którego Urząd Celny w P. prowadzi postępowanie wyjaśniające, w związku ze sprowadzaniem przez wymienionego z Belgii pojazdów na podstawie rachunków o zaniżonej wartości. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] wszczęto postępowanie karne skarbowe w sprawie wprowadzenia organu celnego w błąd podczas zgłaszania do odprawy celnej samochodu osobowego marki [...] przez przedłożenie sfałszowanej faktury zakupu o zaniżonej wartości. Jednocześnie samochód został zajęty jako dowód rzeczowy. W dniu [...] urząd celny w P. zwrócił się do belgijskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację przedłożonego rachunku fIrmy [...] za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej w dniu [...] uzyskał odpowiedz, że przełożony rachunek jest sfałszowany. Prokuratura Rejonowa Poznań Nowe Miasto, nadzorująca śledztwo w sprawie przeciwko J. R. i innym podejrzanym o przestępstwo z art. 270 kodeksu karnego, a także o czyny z art. 87 ustawy kodeks karny skarbowy, postanowieniem z dnia [...] umorzyła śledztwo, wobec braku możliwości kategorycznego rozstrzygnięcia, która z faktur wystawionych na zakup samochodu [...] zawiera faktyczną cenę samochodu. Zgodnie z pkt 2 postanowienia pojazd marki [...] postanowiono zwolnić spod zajęcia i zwrócić H. B. H. B. złożył zażalenie na wskazane postanowienie, podnosząc błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść postanowienia w stosunku do podejrzanego J. R., wnosząc o uchylenie postanowienia. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] wznowiono postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia [...]. Zwolniony w postępowaniu karnym skarbowym samochód [...] nie został odebrany przez H. B., w związku z czym pismem z dnia [...] organ celny wezwał go do odbioru pojazdu. Pismo zawierało pouczenie, iż w przypadku nie odebrania przedmiotowego pojazdu w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, zostanie wydana decyzja o sprzedaży samochodu w oparciu o § ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1971 roku w sprawie orzekania o przejściu depozytów na własność Państwa ( Dz.U.Nr 78, poz. 78 z 1971 roku ze zm.). Pismem z dnia [...] H. B. poinformował organ celny, iż nie jest zainteresowany odbiorem pojazdu z uwagi na brak przysługującego prawa własności. Podlegający zwrotowi, jako zbędny dla dalszego postępowania karnego pojazd, zajęty uprzednio jako dowód rzeczowy, wskutek niewykonania wezwania do jego odbioru stał się nieodebranym depozytem. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] nr [...] organ celny dokonał sprzedaży samochodu, mając na uwadze, iż dalsze jego przechowywanie powoduje zniszczenie i utratę wartości oraz zwiększa koszty jego przechowywania. H. B. wniósł skargę na decyzje Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jako niezgodnej z prawem, ewentualnie o uchylenie obu decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w związku z tym, że, jego zdaniem, właścicielem przedmiotowego samochodu jest J. R., to na nim ciążą wszelkie obciążenia publicznoprawne, a co za tym idzie, to on winien być stroną postępowania zakończonego skarżoną decyzją. Ponadto wskazał, iż pismem z dnia [...] wyjaśnił szczegółowo, że w związku z tym, iż nie jest właścicielem przedmiotowego samochodu, pismo informujące o zwolnieniu z dozoru celnego i wzywające do obioru pojazdu nie powinno być adresowane do niego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie, podnosząc , iż w przedmiotowej sprawie istotne jest, że przedmiotowy pojazd stał się zbędny w postępowaniu karnym i mocą rozstrzygnięcia Prokuratury podległ zwrotowi osobie wskazanej, tj. skarżącemu. Na skutek zaś nieodebrania pojazdu przez skarżącego stał się on niepojętym depozytem i podlegał sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz.U.Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145§1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź tez stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 §1 pkt 2 stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego są niezasadne. Wprawdzie będące podstawą zaskarżonej decyzji i obowiązujące w dacie jej wydania Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1971 roku w sprawie orzekania o przejściu depozytów na własność Państwa( Dz.U.Nr 7, poz. 78 z 1971 roku), zgodnie, z którym (§ 4. 1 i 2) przedmioty depozytu, którym na skutek dłuższego przechowywania zagraża zniszczenie lub znaczna utrata wartości albo których koszty przechowywania byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do ich wartości, jak również przedmioty depozytu, których wyłączenie z obrotu lub używania byłoby sprzeczne ze społecznym interesem gospodarczym - powinny być sprzedane, a do wydawania decyzji o sprzedaży uprawnione są instytucje określone w § 1., a decyzja o sprzedaży nie może być wydana przed upływem 30 dni od dnia doręczenia osobie uprawnionej wezwania do odbioru depozytu, zostało uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z art. 64 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Jednakże utraciło ono moc z dniem 20 marca 2004 roku, co wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału, który wskazał, iż (...) inne działania sanacyjne w zakresie konstytucyjności (np. odszkodowawcze) muszą uwzględniać okoliczność, iż niekonstytucyjność zaskarżonych aktów następuje z datą ogłoszenia niniejszego wyroku. Wobec powyższego należy uznać , iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniała wskazana w § 4. 1 i 2 powołanego Rozporządzenia podstawa prawa do dokonania przez organ celny sprzedaży samochodu będącego niepodjętym depozytem. Ponadto zarzut, jaki skarżący podnosi w przedmiotowej sprawie dotyczy przede wszystkim tego, iż, w jego ocenie, nie był on osobą uprawnioną do podjęcia tego depozytu, a zatem nie powinien być również adresatem skarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że na etapie postępowania przygotowawczego, jakie toczyło się w sprawie przeciwko J. R. i innym podejrzanym o przestępstwa z art. 270 § 1 kk oraz czyny z art. 87§1 kks o zwrocie rzeczy stanowiących dowody rzeczowe w sprawie, w tym przypadku samochodu osobowego marki [...] decyduje prokurator . Jeżeli ujawni się okoliczność, iż dana rzecz jest dla postępowania karnego zbędna, zapada postanowienie na podstawie art. 230 k.p.k., skutkujące faktycznym wydaniem rzeczy. Postanowieniem z dnia [...] na które powołuje się organ celny, Prokuratura Rejonowa w P. umorzyła śledztwo w sprawie przeciwko J. R. i innym, orzekając w pkt 2 postanowienia o zwrocie dowodu rzeczowego w postaci samochodu osobowego marki [...] H. B. Postanowienie Prokuratury uprawomocniło się. Przy czym należy zauważyć, co wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...], którym utrzymano w mocy zaskarżone przez H. B. postanowienie Prokuratury Rejonowej w P., iż okoliczność podnoszona w skardze w przedmiotowej sprawie, nie była przedmiotem wskazanego zażalenia. Nadto, jak wynika z uzasadnienia, H. B. nie dysponował ważnym paszportem, więc nie mógł dokonać zakupu samochodu osobiście, jednakże cała dokumentacja sporządzona jest na jego nazwisko, czego nie kwestionował, jak również nie negował autentyczności swoich podpisów. Skarżący nie kwestionował tego, że zakupu samochodu marki [...] dokonano na jego rzecz. W dniu [...] zgłosił przedmiotowy samochód do odprawy celnej. Osobiście złożył wniosek o złożenie przedmiotowego samochodu pod dozorem celnym. W związku z tym, iż jak wynikało z pisma Kierownika Referatu Wartości Celnej i Podatków Pośrednich z dnia [...] skoro nie stwierdzono innych ciążących na przedmiotowym samochodzie zobowiązań, można go było zwolnić spod dozoru celnego. Zaś organ celny, działając na podstawie wskazanego wyżej dekretu z 1954 roku, wezwał skarżącego do odebrania samochodu. Wskutek zaś niewykonania przez skarżącego wezwania do odbioru samochodu, dokonano jego sprzedaży, zgodnie z decyzją z dnia [...]. Słusznie podnosił organ celny, iż w przedmiotowej sprawie kwestę osoby uprawnionej do odbioru samochodu zwolnionego spod zajęcia rozstrzygało postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. z dnia [...] podnoszone zaś przez skarżącego okoliczności dotyczące wzajemnych umów pomiędzy skarżącym a J. R., jak i fakt toczącego się postępowania cywilnego, które jak podnosił skarżący, ma wyjaśnić czy przysługuje mu prawo własności samochodu, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł, jak w sentencji. /-/W.Długaszewska /-/M.Kosewska /-/M.Lorych-Olszanowska (za nieobecnego sędziego- /-/ M. Kosewska) ARd

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło