I SA/Po 255/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odmowy rozłożenia na raty zapłaty części należności publicznoprawnej na rzecz Skarbu Państwa postanawia pozostawić wniosek bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] stycznia 2012r. A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W petitum skargi wniosła równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 1 marca 2012r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku jej wniosku poprzez wypełnienie, podpisanie i przesłanie do Sądu, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przesłanego urzędowego formularza PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została dwukrotnie awizowana (w dniach 9 i 19 marca 2012r.), a następnie w dniu 27 marca 2012r. odesłano ją do Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie" (koperta adresowana do skarżącej – k. 15 akt). Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2012r. referendarz sądowy działając na podstawie art. 257 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, iż z uwagi na brak podjęcia korespondencji przez skarżącą w terminie 14 dni, pomimo dwukrotnego awizowania pisma, należało przyjąć, że wezwanie zostało jej skutecznie doręczone w sposób zastępczy w dniu 23 marca 2012r., zgodnie z art. 73 p.p.s.a. Termin do uzupełnienia wniosku upłynął bezskutecznie z dniem 30 marca 2012r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu. Na powyższe zarządzenie skarżąca pismem z dnia 2 maja 2012r. wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu oświadczyła, że nie otrzymała żadnego awiza, tym samym nie mogła dochować zakreślonego w zarządzeniu terminu. Skoro wskazane uchybienie nie było przez nią zawinione to nie może jej obciążać negatywnymi konsekwencjami. Końcowo skarżąca wniosła o ponowne doręczenie jej pisma z dnia 6 marca 2012r. celem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Mocą zarządzenia Przewodniczącego z dnia 08 maja 2012r. skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia braku jej wniosku poprzez wypełnienie, podpisanie i przesłanie do Sądu, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przesłanego urzędowego formularza PPF, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca powtórne wezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosku została dwukrotnie awizowana (w dniach 15 i 23 maja 2012r.), a następnie w dniu 31 maja 2012r. odesłano ją do Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie" (koperta adresowana do skarżącej – k. 27 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z treści powołanego przepisu wynika, że skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zarządzenia referendarza ex lege i przejście sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego. Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (DZ. U. Nr 227, poz. 2245). Natomiast w świetle art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Brak złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa na urzędowym formularzu skutkował wezwaniem jej przez Sąd do nadesłania wypełnionego załączonego wniosku PPF. Wskazane wezwanie zostało wysłane do skarżącej na adres wskazany w skardze, tj. ul. L. [...], [...]. Przesyłka ta, pomimo dwukrotnego awizowania (w dniu 9 i 19 marca 2012r.) nie została przez wnioskującą odebrana i dlatego została zwrócona do Sądu. Uwzględniając powyższe Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2012r. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Pismem z dnia 2 maja 2012r. skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie. Mocą zarządzenia Przewodniczącego z dnia 08 maja 2012r. skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia braku jej wniosku poprzez złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu. Korespondencja ta, podobnie jak pierwsza przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia wniosku, pomimo dwukrotnego awizowania (w dniu 15 i 23 maja 2012r.) nie została przez wnioskującą odebrana i dlatego została zwrócona do Sądu. Wskazać należy, iż wobec niemożności doręczenia skarżącej pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., zostało ono złożone na okres 14 dni w placówce pocztowej, przy czym, jak wynika z druku zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienie o złożeniu korespondencji skierowanej skarżącej, a dotyczącej wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, zostało umieszczone - zgodnie z adnotacją dokonaną przez doręczyciela - w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 15 maja 2012r. Kolejne awizo zostało dokonane w dniu 23 maja 2012r. Nieodebranie przez skarżącą przesyłki w terminie 14 dni skutkowało na mocy art. 73 p.p.s.a. dokonaniem doręczenia zastępczego korespondencji w ostatnim dniu tego terminu, tj. uznaniem skutku doręczenia wezwania pomimo faktycznego niepodjęcia przesyłki pocztowej przez adresata. Podkreślić bowiem trzeba, iż fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, albowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że skoro pierwsze zawiadomienie o złożeniu wezwania wraz z informacją o możliwości jego odbioru we właściwej placówce pocztowej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 15 maja 2012r., to od tej daty biegł 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 3 p.p.s.a., z upływem którego nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego. Ostatni dzień skutecznego doręczenia pisma wypadał w dniu 29 maja 2012r., a zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 5 czerwca 2012r. W zakreślonym terminie wniosek nie został uzupełniony, albowiem skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 160 i art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.