I SA/Po 2552/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-02-18

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Aleksandra Łaskarzewska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odmówić uwzględnienia wartości transakcyjnej towaru (samochodu używanego) na podstawie opinii rzeczoznawcy, która obniża wartość rynkową z katalogu o czynniki takie jak stan techniczny, przebieg czy sposób eksploatacji (taxi), powołując się na przepisy dotyczące odpadów?
Ratio decidendi
Organy celne nie mogą stosować przepisów dotyczących odpadów do ustalania wartości celnej towaru, w tym używanych samochodów, ponieważ brak jest podstaw prawnych do takiego powiązania. Wartość celna powinna być ustalana zgodnie z przepisami kodeksu celnego i międzynarodowymi umowami, a opinia rzeczoznawcy uwzględniająca stan techniczny i sposób eksploatacji może być podstawą do ustalenia wartości celnej, jeśli inne metody zawiodą.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. sprowadził z Niemiec używany samochód osobowy Mercedes Benz, deklarując jego wartość celną na podstawie rachunku zakupu. Organy celne zakwestionowały tę wartość jako zaniżoną, opierając się na katalogu "Info Expert". Skarżący przedstawił opinię rzeczoznawcy, która obniżyła wartość rynkową samochodu ze względu na jego stan techniczny, przebieg i sposób eksploatacji (taxi). Organy celne odrzuciły tę opinię, powołując się na przepisy dotyczące odpadów, które wykluczają korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sądowy Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] i [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego W.S. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. zaskarżona decyzja nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się wyroku. /-/K. Pawlicki /-/M. Skwierzyńska /-/A. Łaskarzewska Dyrektor Urzędu Celnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 23 § 7, 29 § 1, 65 § 4 pkt. 2 lit. b, 85 § 1, 83 § 1 i § 3 oraz art. 209 § 2 kodeksu celnego, uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane przez W.S. zawarte w JDA SAD Nr OBR [...] z dnia [...] w części dotyczącej wartości celnej towaru i naliczenia długu celnego i określił wartość celną sprowadzonego przez w.w. samochodu osobowego Mercedes Benz model Elegance, rok produkcji 1995 i na kwotę [...]zł. oraz cło w wysokości [...]zł. Sprowadzony przez W.S. samochód, na podstawie art. 84 w związku z art. 57 § 1 kodeksu celnego, objęto procedurą dopuszczenia do obrotu. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że w.w. zadeklarował w zgłoszeniu celnym wartość sprowadzonego samochodu, zgodnie z przedstawionym rachunkiem zakupu w wysokości [...]DEM tj. [...]zł. Wartość ta została zakwestionowana przez organ celny jako zaniżona. Organ ten stwierdził bowiem, że cena wskazana w rachunku przedstawionym do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca, ponieważ wartość transakcyjna nie musi odpowiadać wartości celnej towaru. Ocena wiarygodności ceny transakcyjnej może być w takim przypadku dokonana na podstawie m.in. danych o kształtowaniu się cen na rynku exportera. W związku z tym wartość celną ustalono na podstawie katalogu "Info Expert", zawierającą cenę pojazdu o identycznych jak sprowadzony przez W.S. parametrach technicznych w miesiącu importu. Z tego katalogu wynika, że cena samochodu takiego jak sprowadzony przez w.w. w miesiącu lipcu 2001r. wyniosła 43.950 zł tj. 23. 935,30 DEM. Po uwzględnieniu należności przywozowych różnica między ceną katalogową, a zadeklarowaną przez stronę o ponad 50% przekraczała cenę wykazaną w rachunku, co uzasadniało zakwestionowanie wartości transakcyjnej. W związku z tym uznano za zasadne ustalenie wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 29 kodeksu celnego wg metody "ostatniej szansy", bowiem nie mogła ona być prawidłowo ustalona w trybie art. 23, 25-28 kodeksu celnego, z uwzględnieniem - art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. - Porozumienia w Sprawie Stosowania Artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. - przepisów Działu III kodeksu celnego - wartość celna towarów. Wartość celną samochodu ustalono więc na podstawie "Info Expert" nr VII - 2001, zawierającym cenę pojazdów na polskim obszarze celnym. Cena ta w miesiącu lipcu 2001r. wyniosła 43.900 zł. Po odliczeniu podatku VAT, podatku akcyzowego i cła wartość celna sprowadzonego pojazdu wynosi 22. 691 zł., od której określono cło. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu celnego I instancji, powołał się na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908) wraz z załącznikiem, podkreślając, że metody ustalenia wartości towaru określone w art. 25 i 26 kodeksu celnego odwołujące się do ustalenia wartości celnej na podstawie wartości towarów podobnych lub identycznych nie jest przydatna w odniesieniu do samochodów używanych, podobnie jak metoda wskazana w art. 27 kodeksu celnego, dotycząca towarów masowych. W tej sytuacji, skoro wartość celna sprowadzonego samochodu nie mogła być ustalona w trybie przepisów art. 23, 25-28 kodeksu celnego, uzasadnione było przyjęcie metody "ostatniej szansy" zgodnie z art. 29 kodeksu celnego, na podstawie katalogu "Info Expert". Ustosunkowując się do argumentów odwołania organ celny II instancji stwierdził, że opinia Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego, sporządzona na zlecenie strony, określa model sprowadzonego samochodu jako Elegance, co wzięto pod uwagę przy ustalaniu wartości wg. katalogu, nie może jednak ona stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej, gdyż rzeczoznawca skorygował wartość rynkową samochodu Mercedes opartą o dane z w.w. katalogu, o wartość wyposażenia dodatkowego, ogumienia, wcześniejszej naprawy, stanu utrzymania i dbałości o pojazd, szczególny charakter exploatacji (taksówka), ustalając wartość pojazdu na 29.000 zł. Zgodnie bowiem z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2001r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. nr 17, poz. 204) wykluczone są poprzednio stosowane korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia (w tym przebiegu), z tytułu pierwszej rejestracji, a także braków i uszkodzeń. W związku z tym pojazdy nadmiernie eksploatowane lub uszkodzone nie zostałyby dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. W skardze na tę decyzję W.S. zarzucając jej niezgodność z prawem wnosi o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący w szczególności zarzuca organowi celnemu nie poparcie stosownym dowodem faktu zakwestionowania przedłożonego przez niego rachunku zakupu samochodu jako fałszywego lub nieautentycznego i nieuznanie tegoż rachunku w zakresie określenia podatku VAT i akcyzowego. Kwestionuje on też nie przyjęcie jako dowodu złożonej w sprawie opinii rzeczoznawcy, z której uwzględniono jedynie określenie modelu samochodu jako "Elegance", a nie jak twierdzi W.S. "standard" . Organ odwoławczy wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie sporna między stronami jest wartość celna sprowadzonego przez skarżącego towaru w postaci samochodu osobowego marki Mercedes rok produkcji 1995, typ C 220 D. Bezsporny jest fakt, że pojazd zakupiony przezW.S., na terenie Niemiec wykorzystywany był jako taksówka i stan jego licznika wykazywał przebieg 422.000 km. Organ celny I instancji, mając na względzie przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego zakwestionował wynikającą z rachunku zakupu wartość transakcyjną w.w. samochodu (8000 DEM) uznając, że jest ona zaniżona. W związku z tym skarżący zlecił "Rzeczoznawcom - PZM" wykonanie opinii i wycenę sprowadzonego samochodu. Rzeczoznawcy, podobnie jak organy celne, ustalili wartość rynkową samochodu na podstawie katalogu "Info-Expert" przyjmując wartość bazową 43.950 zł. W przeciwieństwie do w.w. organów obniżyli tę wartość o 35 % (15,526 zł.) ze względu na stan utrzymania i dbałości o pojazd, wcześniejsze naprawy, liczbę właścicieli, szczególny charakter eksploatacji (taxi) i regionalną sytuację rynkową. W związku z tym biegły rzeczoznawca ustalił realną wartość samochodu. Za uzasadnione uznać należy stanowisko organów celnych, które przyjęły, że wartość 6 letniego samochodu osobowego marki Mercedes jest wyższa niż zadeklarowana przez skarżącego tj. 8.000 DEM (17.444 zł.). Wartość celna towaru jest bowiem kategorią obiektywną i nie musi być związana z ceną jego zakupu wynikającą z faktury (rachunku). W tej sytuacji zasadnie zakwestionowano wiarygodność przedstawionego przez W.S. rachunku i powołując się na przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego. Prawidłowo też organy celne stanęły na stanowisku, że wartość celną sprowadzonego pojazdu należy określić w trybie przepisu art. 29 kodeksu celnego, stosując metodę "ostatniej szansy". Wobec rozbieżności między wartością samochodu przyjętą wg katalogu "Info Expert" przez organy celne, a określoną przez rzeczoznawcę organy te stanęły na stanowisku, że przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2001r. zmieniające rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 17, poz. 204) wykluczają możliwość obniżenia wartości celnej sprowadzonego samochodu m.in. z tytułu ponadnormatywnego zużycia jak to przyjął rzeczoznawca, bowiem pojazdy nadmiernie eksploatowane lub uszkodzone nie zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. Przytoczone stanowisko uznać należy za nieuzasadnione. Brak bowiem podstaw prawnych do odniesienia przepisów o odpadach do regulacji prawnej zawartej w art. 29 kodeksu celnego. Powołane przez organ celny rozporządzenia Ministra Środowiska wydane zostały na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o odpadach (Dz.U. Nr 96, poz. 592), zgodnie z którym Minister Środowiska, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego określił w drodze rozporządzenia klasyfikację odpadów, w ramach której wyodrębnił listę odpadów niebezpiecznych. Przytoczona ustawa określa zaś zasady postępowania z odpadami. Zarówno w tejże ustawie, jak i w kodeksie celnym brak ustawowej regulacji pozwalającej na stosowanie w postępowaniu celnym, konkretnie w trybie art. 29 kodeksu celnego, przepisów dotyczących odpadów. Zauważyć należy, że po zamianie z dnia 8 marca 2001r. załącznik Nr 1 do rozporządzenia z dnia 24 grudnia 1997r. w sprawie klasyfikacji odpadów poz. 16 01 04 zalicza się do odpadów pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. Sprowadzony przez skarżącego samochód nie może być, w świetle zarówno powołanego przepisu jak i logiki, uznany za odpad. Nadmienić należy, że przepisy art. 1 do 6 wspomnianego Porozumienia niewykluczają ustalenia wartości celnej towaru w inny rozsądny sposób, tak jak stanowi przepis art. 7 ust. 1, który przewiduje możliwość ustalenia tajże wartości " w inny rozsądny sposób .... i na podstawie danych dostępnych w kraju importu". W tej sytuacji, skoro przepis art. 29 § 1 kodeksu celnego przesądza o tym jakie przepisy i zasady organ celny winien stosować przy ustalaniu wartości celnej towaru (artykuł VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisy Działu III kodeksu celnego) brak podstaw do stosowania przepisów o odpadach. Uzasadnione tym samym wydaję się ustalenie wartości celnej sprowadzonego samochodu z uwzględnieniem opinii rzeczoznawcy. Ustosunkowując się do argumentu skargi co do określenia przez rzeczoznawcę w opinii modelu pojazdu jako "Elegance", a nie "standard" stwierdzić należy, że skarżący w toku postępowania nie domagał się od rzeczoznawcy sprostowania jego opinii. Skoro sprostowanie takie nie nastąpiło, stanowisko skarżącego w tym zakresie uznać należy za nieuzasadnione. Z niżej wskazanych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. do czasu uprawomocnienia się wyroku, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/K. Pawlicki /-/M. Skwierzyńska /-/A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło