I SA/Po 256/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: 1. zwolnić skarżącego, poza uiszczonym wpisem od skargi, od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. MS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. MS uiścił na rachunek bankowy Sądu wpis od skargi w kwocie [...]. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie ma środków na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, natomiast sprawa jest dla niego bardzo zawiła i wobec tego wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że pozostaje bez pracy, mieszkania i jakichkolwiek środków do życia. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Nie uzyskuje również żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...]. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za [...], jednakże będzie to zeznanie cyt. "zerowe". Podał, że nie posiada kont, lokat, kart kredytowych i rachunków bankowych. Wskazał, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów z tytułu pracy dorywczej, sezonowej, umowy zlecenia, umowy o dzieło itp., nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Skarżący wyjaśnił, że nie może podać kosztów miesięcznego utrzymania, ponieważ nie posiada własnych dochodów. Oświadczył, że wspiera go matka, która zapewnia mu cyt. "dach nad głową, wikt i opierunek" oraz daje mu [...] na spłatę rat w podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości w [...]. Skarżący nie posiada samochodu osobowego. Mieszkanie, w którym mieszka, jest własnością jego rodziców. Skarżący wskazał, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Wyjaśnił, że przez dłuższy okres czasu był przekonany, iż uda mu się znaleźć pracę we własnym zakresie, wielokrotnie był też zwodzony propozycją pracy. Zaznaczył, że przedłużający się stan pozostawania bez pracy pragnie zmienić od zarejestrowania się w Urzędzie Pracy. Do pisma załączył kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że przychód wnioskodawcy wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i uzyskał dochód w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że poza wpisem od skargi, który uiścił wcześniej, zasadnym jest zwolnienie go od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca jest bowiem osobą bezrobotną, nie uzyskuje dochodów, nie posiada żadnego majątku. Mieszka w mieszkaniu należącym do jego rodziców, otrzymuje pomoc finansową i materialną od swojej matki. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.