I SA/Po 256/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący KS, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. Równocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wskazał, że nie ma majątku i środków finansowych. Wyjaśnił, że prowadzone są przeciwko niemu postępowania egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Komorników Sądowych i banki. Jedyny składnik majątku jaki posiada obciążony jest hipoteką ustawową na rzecz Urzędu Skarbowego i banków. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] córką. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, posiada natomiast halę w J o pow. [...] m2. Wnioskodawca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że dom, w którym mieszka, należy do WS. Wnioskodawca podał, że poza dochodem wykazanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzyskuje innych dochodów. Wyjaśnił, że wynajmuje halę w J, ale wierzytelność ta została zajęta przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym i wobec tego nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...]. Oświadczył, że nie posiada pojazdu mechanicznego podlegającego obowiązkowi rejestracji. Podał, że jest zatrudniony w firmie A na umowę o pracę na czas nieokreślony. Wyjaśnił, że przeciwko niemu są prowadzone postępowania egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym należność główna [...], odsetki [...], opłata egzekucyjna [...], z wniosku B na kwotę [...] zł należności głównej, przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na kwotę [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego na łączną kwotę [...]. Skarżący podał, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi również wspólnego gospodarstwa domowego z matką swojego dziecka. Do pisma załączył zeznania roczne podatkowe za [...], wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w C za okres [...], z którego wynika, że z rachunku bankowego realizowane jest zajęcie komornicze, informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...], zajęcie wierzytelności z dnia [...] przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...], sygn. akt [...] wystawiony przez Sąd Rejonowy, zawiadomienie ZUS z dnia [...] o wszczęciu postępowania, zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zmianie wysokości zajęcia. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą ok. [...], przy czym [...]. Skarżący wskazał, że zaciągnął kredyt w B w dniu [...] i w C w [...]. Oświadczył, że kredyty zostały zaciągnięte na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wyjaśnił, że harmonogramy spłaty kredytów nie obowiązują, gdyż umowy kredytowe zostały wypowiedziane przez banki i obecnie są prowadzone postępowania egzekucyjne. Skarżący podał, że WS to jego siostra, natomiast JS to jego matka. Wnioskodawca wskazał, że nie otrzymuje alimentów na córkę, gdyż zamieszkuje ona na zmianę raz z nim, raz z matką i w tym czasie każdy z rodziców samodzielnie ponosi koszty utrzymania dziecka. Skarżący poinformował, że o ile mu wiadomo JS dokonuje wpłat na konto Komornika w wyniku zajęcia wierzytelności z tytułu najmu hali użytkowej w J w wysokości ok. [...] miesięcznie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Wnioskodawca poza halą w J, na której ustanowiono hipotekę ustawową, nie posiada żadnych innych nieruchomości, w tym domu, mieszkania oraz oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący mieszka w domu będącym własnością jego siostry. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę. Skarżący wynajmuje halę, jednakże wierzytelność z tytułu najmu hali została zajęta przez Komornika Sądowego i wobec tego nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Przeciwko skarżącemu prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.