I SA/Po 2567/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.S. kwotę 13,40 zł. (słownie trzynaście złotych i 40/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania), III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Nikodem /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Decyzją z [...] r. Prezydent m. Z. ustalił J.S. podatek od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł płatny w czterech ratach po [...] zł. w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu organu I instancji podkreślił, że podatek dotyczy nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] i przy wymiarze podatku przyjął do opodatkowania powierzchnię użytkową budynku, wykazaną przez podatnika i zakwalifikowaną jako tzw. budynki pozostałe związane z prowadzoną działalnością gospodarcza - [...] m2. Powołując się na uchwałę Rady Miasta Z. nr III/10/02 z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień od podatku od nieruchomości dokonał wymiaru podatku, zgodnie z złożonym wykazem według stawki dla budynków pozostałych licząc [...] zł od 1 m2 dla powierzchni [...] m2. W odwołaniu od tej decyzji skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. J.S. zakwestionował przyjęcie przez organ I instancji do opodatkowania okoliczności, iż nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniósł że lokal użytkuje i zamieszkuje wraz z rodziną od 1968 r. i służy mu jako pracownia plastyczna. Utrzymuje się wraz z rodziną z emerytury oraz posiada niezdolną do samodzielnej egzystencji upośledzoną córkę i nie jest w stanie regulować podatku od nieruchomości w wysokości podanej w decyzji I instancji. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i wyraziło pogląd, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 12 stycznia 1991 r. (jedn. tekst Dz.U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 z późn.zm.). Przedmiotem opodatkowania jest lokal użytkowy, przeznaczony na pracownię plastyczną związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i z tego powodu brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Powyższą decyzje zaskarżył J.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą, w której zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, przez błędną jego interpretację - art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz domagał się uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreśla, że pracownia plastyczna wchodzi w skład lokalu mieszkalnego i jest lokalem służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych oraz z tego powodu nie podlega podatkowi od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy 30 stycznia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270). Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) - prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Sąd administracyjny I instancji zgodnie z zasadą oficjalności (art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszym rzędzie jest zobowiązany z urzędu do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji publicznej natomiast z drugiej strony musi mieć na uwadze zakaz pogorszenia sytuacji prawnej skarżącej spółki (zakaz reformationis in peius). Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy wchodzące w skład zasobów gminy części budynku - lokale podlegają opodatkowaniu w 2003 r. podatkiem od nieruchomości, oraz czy pracownia artysty-plastyka może być opodatkowana tak jak działalność gospodarcza. Trafny jest pogląd organów administracyjnych, że sporne zagadnienie reguluje ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84, ze zm., Dz. U. Nr 200, poz. 1683 z 2003 r. Nr 96, poz. 874, Nr 110, poz. 1039). Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy cytowanej ustawy - podatnikami podatku od nieruchomości są również osoby fizyczne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości. Powyższy zapis oznacza zatem, iż posiadacze zależni (art. 336 k.c stanowi, że posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, który nią faktycznie włada jako użytkownik, najemca, dzierżawca, zastawnik lub ma inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą), co do zasady są zawsze podatnikami tego podatku w odniesieniu do nieruchomości komunalnych. Niesporne jest, a wynika to z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - umowy Nr [...], ze skarżącemu J.S. został przydzielony na czas nieokreślony lokal o pow. [...] m2 z przeznaczeniem na pracownię do prowadzenia działalności plastyczno-twórczej. Podległy Prezydentowi Miasta Z. Zakład Gospodarki komunalnej i mieszkaniowej zawarł umowę najmu lokalu użytkowego w drodze bezprzetargowej. Z powyższej umowy najmu bezspornie wynika, że przedmiotem nie był lokal mieszkalny nie stanowiący odrębnej nieruchomości lecz lokal użytkowy. Podatnik w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] (k.5) wyjaśnia, że wynajęty przez niego lokal nie jest lokalem mieszkalnym ale - "pomieszczeniem pozostałym związanym z działalnością gospodarczą". Odnośnie wysokości obciążenia lokalu użytkowego stawkami podatkowymi Sąd wskazuje, ze ustawodawca zróżnicował maksymalną wysokość obciążenia podatkowego od sposobu wykorzystania budynków lub ich części przez podatników podatku od nieruchomości. Według znowelizowanego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 200, poz. 1683) - rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, które w przypadku budynków lub ich części nie mogą przekroczyć: a) mieszkalnych - [...] zł za 1 m2 powierzchni użytkowej; b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - [...] zł od 1 m 2 powierzchni użytkowej; c) pozostałych - [...] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. W sprawie opodatkowania pracowni plastycznej J.S. organy obu instancji bez jakiegokolwiek bliższego wyjaśnienia przyjęły, iż właściwa jest najwyższa stawka dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą (według uchwały nr III/10/02 Rady Miasta Z. z dnia 17 grudnia 2002 r. stawka podatkowa dla tych obiektów wynosi [...] zł za 1 m2 ). Organy podatkowe kwalifikując dany lokal oparły się na oświadczeniu podatnika (informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia [...] lipca 2003 r.) w której J.S. kwalifikuje swoja pracownie w pkt. E2.2b jako "pomiesza zenie pozostałe związane z działalnością gospodarczą". W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. podatnik podkreśla, że pracownię posiada od 1968 r., jest częścią mieszkania, oraz przez te wszystkie lata pracownika umożliwiała mu wykonywanie pracy twórczej, która nie była nastawiona na uzyskiwanie wyłącznie zysku. W ocenie Sądu w postępowaniu podatkowym organy podatkowe w tym przypadku Prezydent Miasta Z. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w szczególności powinny stosować podstawowe zasady - praworządności art. 120 Ordynacji podatkowej oraz zaufania do organów podatkowych art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygając spór w sprawie organy podatkowe powinny mieć na uwadze definicje działalności gospodarczej w myśl której (art. 1 a pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) jest nią działalność w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 11798 z późn. zm.), jest nią zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Tylko budynki lub ich części związane z wykonywaniem tak zdefiniowanej działalności gospodarczej mogą być opodatkowane wg stawek przewidzianych za prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe, ponownie rozpatrując kwestie wysokości stawek podatkowych w podatku od nieruchomości za 2003 r. winny zatem ustalić, czy w tymże roku prowadzona przez podatnika działalność w wynajmowanym lokalu przy ul. [...] w Z. odpowiadała powyższej ustawowej działalności gospodarczej. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit.c, art. 152 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K.Nikodem /-/J. Małecki /-/S.Zapalska LF