I SA/Po 257/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-02
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się wyłącznie z emerytury męża i nie posiada własnych dochodów ani majątku, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, jednak przedstawione przez skarżącą dowody wskazują na jej trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, utrzymuje się wyłącznie z emerytury męża, nie posiada oszczędności ani majątku. Organy skarbowe zajęły jej samochód ciężarowy i wagę stalową. Mąż posiada działkę gruntu i otrzymuje emeryturę wojskową. Skarżąca nie posiada własnych dochodów, renty ani zasiłku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od I do XI 2008r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/ V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
EM pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i utrzymują się wyłącznie z jego emerytury. Podała, że nie prowadzi działalności gospodarczej od końca [...], gdyż prowadzona przez nią działalność zakończyła się niepowodzeniem, nie przyniosła żadnych oszczędności ani zasobów, a jedynie straty i kłopoty. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Organy skarbowe zajęły samochód ciężarowy I, rocznik [...], wartość rynkowa ok. [...] oraz wagę stalową, wartość ok. [...]. Mąż skarżącej posiada w majątku osobistym niezabudowaną działkę o pow. [...] zakupioną w [...] za kwotę [...]. Małżonek otrzymuje emeryturę wojskową w wysokości [...], skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża, nie ma emerytury, renty ani zasiłku.
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że ona i jej mąż nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w takiej wysokości, w jakiej małżonek otrzymuje emeryturę. Na [...] przeznaczają [...]. Mąż posiada samochód osobowy marki T, rok prod. [...], samochód jest uszkodzony i nieużywany, wnioskodawczyni nie zna jego wartości rynkowej. Dom, w którym mieszka skarżąca z małżonkiem należy do córki, powierzchnia domu wynosi [...] m2. Mąż skarżącej nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, posiada działkę gruntu o pow. [...]. Do pisma załączono wyciągi z rachunków bankowych oraz kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]. Zauważyć należy, że skarżąca nie posiada własnych dochodów, razem z małżonkiem utrzymuje się z jego emerytury, którą w całości przeznaczają na miesięczne utrzymanie. Skarżąca nie posiada również oszczędności ani majątku, który mógłby być źródłem finansowania kosztów sądowych. Także mąż wnioskodawczyni, poza niezabudowaną działką gruntu, nie posiada oszczędności ani majątku.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/ V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło