I SA/Po 258/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi JM na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca JM pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Równocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, przy czym wnioskodawczyni nie wskazała, o którego z pełnomocników wnosi. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] jest wdową, dzieci nie mieszkają z nią. Skarżąca podała, że stałe wydatki miesięczne wynoszą: [...]. Skarżąca podała, że część wydatków ponosi jej opiekun na podstawie § [...] umowy z dnia [...] w sprawie nieodpłatnego, wymiennego świadczenia usług wzajemnych, t.j. opłaty za [...]. Skarżąca podała, że w [...] poniosła wydatki na [...]. Skarżąca podała, że na wszystkie pozostałe wydatki, t.j. [...] pozostaje jej kwota [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada jeden rachunek bankowy w A, na który wpływa jej emerytura, wszystkie wpływy na ten rachunek są na bieżąco wydawane, na rachunku bankowym nie ma żadnych oszczędności, w związku ze spłacanymi kredytami nie ma zdolności kredytowej. Skarżąca podała, że uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości [...], żadnych innych dochodów nie posiada. Wnioskodawczyni we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, że choruje i wskazała na co choruje. Oświadczyła, że jest osobą samotną i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, posiada mieszkanie lokatorsko – własnościowe o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca powtórzyła, że jest wdową, ma [...] dzieci, które mieszkają wraz ze swoimi rodzinami oddzielnie, w innych miejscowościach. Skarżąca wyjaśniła, że odziedziczony spadek w postaci ułamkowych udziałów w dziedzicznym prawie zabudowy, którego własności nigdy nie nabyła i nie uzyskała z tego żadnych przysporzeń majątkowych, faktycznie od [...] stanowi niepodzielną własność Miasta. Do wniosku załączyła kserokopie: decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z dnia [...], pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] dotyczącego zmiany opłaty za dostarczenie wody i odprowadzenie ścieków, faktur za wodę, energię elektryczną, telewizję, decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok [...], potwierdzenia opłaty za użytkowanie wieczyste, wyciągu z rachunku bankowego, druku PIT-40A za [...], umowy pożyczki z dnia [...] zawartej z A na kwotę [...], harmonogramu spłat pożyczki, umowy o kredyt gotówkowy z dnia [...] zawartej z B na kwotę [...], kart informacyjnych leczenia szpitalnego, aktu notarialnego z dnia [...], umowy z dnia [...] o udostępnieniu sygnału telewizji cyfrowej i korzystania z dekodera telewizyjnego, umowy z dnia [...] o świadczenie usług dostępu do Internetu, umowy w sprawie nieodpłatnego, wymiennego świadczenia usług wzajemnych z dnia [...], faktur za materiały biurowe, potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, wnioskodawczyni jest wdową, choruje. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości [...], którą w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, nie posiada również oszczędności. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.