I SA/Po 259/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia 9 sierpnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku P. K. (dalej jako: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") dotyczącego zwolnienia i udzielenia ulgi w podatku rolnym z tytułu zakupu gruntów rolnych na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1.1. Pismem z dnia 12 czerwca 2023 r. strona zwróciła się do Burmistrza Gminy S. o zwolnienie i udzielenie ulgi z podatku rolnego z tytułu nabycia gruntu rolnego, przedkładając akt notarialny A [...] z dnia 31 marca 2023 r. Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że jego gospodarstwo nie przekracza 100 ha i nie jest on spokrewniony w linii prostej ze sprzedającym. Po wszczęciu postępowania w dniu 10 lipca 2023 r. organ I instancji wezwał stronę, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, do dostarczenia w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego wezwania następujących dokumentów: - oświadczenia o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego na dzień złożenia wniosku, - oświadczenia stwierdzającego fakt użytkowania bądź nieużytkowania wyżej wymienionej działki przed nabyciem gruntów, - oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis w rolnictwie w roku, w którym rolnik ubiega się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat, - formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, - oświadczenie o uzyskaniu bądź nieuzyskaniu innej pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis, o którą podatnik wnioskuje, - kserokopia umowy kredytowej w przypadku zaciągnięcia preferencyjnego kredytu na zakup gruntów. Mimo skutecznego doręczenia wezwania, strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Wobec powyższego organ I instancji pozostawił wniosek strony z dnia 12 czerwca 2023 r. bez rozpatrzenia. 1.2. W zażaleniu (mylnie oznaczonym jako odwołanie) na powyższe postanowienie organu I instancji, strona podniosła, że wszelkie niezbędne informacje potrzebne do wydania pozytywnej decyzji o zwolnieniu i udzieleniu ulgi z tytułu nabycia gruntu rolnego, organ podatkowy otrzymał we wniosku z dnia 12 czerwca 2023 r. oraz w akcie notarialnym, który jest w posiadaniu urzędu gminy. Do pisma wnioskodawca załączył m.in. zaświadczenie o przyznaniu pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie. 1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., nie uwzględniło zażalenia strony i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że skoro pomimo skutecznie doręczonego wezwania, wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów, zasadnie pozostawiono wniosek bez rozpoznania. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, zaskarżając powyższe postanowienie, zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 3 - 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 2024, poz. 1176 – dalej w skrócie: "ustawa o podatku rolnym"). W uzasadnieniu skargi powtórzono, że wszelkie niezbędne informacje dotyczące wymogów z art. 12 ust. 3 - 6 ustawy o podatku rolnym są zawarte we wniosku o zwolnienie i ulgę w podatku rolnym złożonym w dniu 12 czerwca 2023 r. oraz w akcie notarialnym A [...] z dnia 31 marca 2023 r., dotyczącym zakupu działki nr [...] o powierzchni 5,8165 ha obręb Z.. Skarżący stoi na stanowisku, że w treści wniosku i w akcie notarialnym są zawarte informacje potwierdzające, że jego gospodarstwo nie przekracza 100 ha oraz że nie jest spokrewniony ze sprzedającym w linii prostej i oświadczenie o korzystaniu z pomocy de minimis w rolnictwie oraz o otrzymaniu pomocy publicznej w kwocie 69 214,97 zł, co stanowi równowartość 14 773,74 euro oraz zakup gruntu rolnego. 2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowy pogląd i argumentację w sprawie. Jednocześnie organ II instancji podał, że podatnik w dniu 29 czerwca 2023 r. wniósł kolejny wniosek o zwolnienie i udzielenie ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntu, powołując się na ten sam akt notarialny nr A [...]. Organ odwoławczy uzupełniając powyższą informację podał, że rozpatrując kolejny wniosek z dnia 29 czerwca 2023 r., Burmistrz Gminy S. decyzją z dnia 5 października 2023 r. odmówił przyznania przedmiotowej ulgi. Następnie, na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 28 lutego 2024 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz Gminy S., decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r., ponownie odmówił udzielenia stronie ulgi z tytułu nabycia gruntów rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 3. Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Korzystając z kompetencji, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź obrazy prawa materialnego (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonych postanowień, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdza uchybień, które stanowiłyby podstawę do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. 3.1. Istota sporu dotyczy zasadności pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie zwolnienia i udzielenia ulgi w podatku rolnym z tytułu zakupu gruntów rolnych na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 - dalej w skrócie: "o.p."). Stosownie do art. 169 § 1 o.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 169 § 4 o.p. organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Z akt badanej sprawy wynika, że skarżący wniósł podanie z dnia 12 czerwca 2023 r. zawierające wniosek o zwolnienie i udzielenie ulgi w podatku rolnym z tytułu zakupu gruntów rolnych na powiększenie istniejącego gospodarstwa rolnego. Organ I instancji wezwał skarżącego, na podstawie art. 169 § 1 o.p., do uzupełnienia wniosku, wskazując enumeratywnie jakich danych i dokumentów oczekuje jako niezbędnych do załatwienia sprawy. I tak organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia: - oświadczenia o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego na dzień złożenia wniosku, - oświadczenia stwierdzającego fakt użytkowania bądź nieużytkowania wyżej wymienionej działki przed nabyciem gruntów, - oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis w rolnictwie w roku, w którym rolnik ubiega się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat, - formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, - oświadczenie o uzyskaniu bądź nieuzyskaniu innej pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis, o którą podatnik wnioskuje, - kserokopia umowy kredytowej w przypadku zaciągnięcia preferencyjnego kredytu na zakup gruntów. Poza sporem jest, że w treści wezwania organ I instancji pouczył stronę o skutkach niedostarczenia w terminie 7 dni danych i dokumentów, wskazał bowiem rygor pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Skarżący odebrał wezwanie organu w dniu 13 lipca 2023 r. i nie udzielił na nie odpowiedzi, czego nie zakwestionowano. Zdaniem Sądu na wnioskującym spoczywał obowiązek złożenia kompletnego i poprawnego podania. Podanie niespełniające powyższych wymogów uznawane jest za posiadające braki, a w konsekwencji wymagające uzupełnienia. Wbrew twierdzeniom strony wniosek z dnia 12 czerwca 2023 r., nie zawierał wszystkich danych i dokumentów niezbędnych do jego rozpoznania, np. brak było informacji o zaciągnięciu preferencyjnego kredytu na zakup gruntów. Powyższe uprawniało organ I instancji do wezwania strony do przedłożenia kserokopii umowy kredytowej, gdyż informacja ta nie wynika ani z treści wniosku, ani z aktu notarialnego. Strona miała możliwość uzupełnienia wniosku w trybie art. 169 § 1 o.p., z czego nie skorzystała. Tymczasem to na stronie ubiegającej się o "zwolnienie i ulgę" ciążył obowiązek złożenia zupełnego wniosku i w jej interesie było jego uzupełnienie poprzez skrupulatne wypełnienie wezwania organu I instancji. Swoją biernością i brakiem odpowiedzi skarżący sam uniemożliwił organowi I instancji przystąpienie do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Nieuzupełnienie wskazanych braków w terminie 7 dni, określonym w wezwaniu organu, skutkuje wprost pozostawieniem podania (wniosku) bez rozpatrzenia. Postanowienie organu w tym zakresie ma więc charakter formalny, co oznacza, że dopiero po złożeniu przez wnioskodawcę kompletnego wniosku wraz ze stosownymi dokumentami, organ podatkowy może podjąć dalsze czynności w ramach prowadzonego postępowania, którego celem jest weryfikacja tych dokumentów oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Reasumując, w sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, brak uzupełnienia przez stronę wniosku z dnia 12 czerwca 2023 r., zgodnie z wezwaniem organu do uzupełnienia braków, wydanym na podstawie art. 169 § 1 o.p., obligowało organ do wydania postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, stosownie do art. 169 § 4 o.p. Przepis art. 169 § 1 o.p. przewiduje wyraźnie konsekwencje niewykonania wezwania w postaci rygoru pozostawienia podania bez rozpatrzenia, o czym strona została uprzedzona. Stosownie do przepisu art. 169 § 4 o.p. organ I instancji nie miał innej możliwości, jak wniosek strony pozostawić bez rozpoznania, z powodu nieuzupełnienia jego braków w zakreślonym terminie. Nie sposób zatem dopatrzeć się w zaskarżonych postanowieniach organów podatkowych wadliwości. Jedynym w tym zakresie argumentem podniesionym przez skarżącego było, że wszelkie niezbędne informacje organ podatkowy otrzymał we wniosku z dnia 12 czerwca 2023 r. oraz w akcie notarialnym, co nie znajduje potwierdzenia w aktach, np. brak jest danych o preferencyjnych kredytach. Wbrew zatem twierdzeniom strony organ nie posiadał wszystkich niezbędnych danych do rozpatrzenia wniosku, a skarżący nie dopełnił obowiązku załączenia do wniosku informacji i dokumentów żądanych przez organ I instancji. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki, wynikające z art. 169 § 4 w zw. z art. 169 § 1 o.p., bowiem wobec nieprzedstawienia przez stronę wymaganych dokumentów, organ I instancji prawidłowo pozostawił wniosek strony z dnia 12 czerwca 2023 r. bez rozpatrzenia. 3.2. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym umożliwiają zwolnienie od podatku rolnego m.in. gruntów przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, będącego przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabytych w drodze umowy sprzedaży (art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a). Jednocześnie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowi, iż zwolnienie i ulga, o których mowa w ust. 1 pkt 4 - 6 i ust. 6, stanowią pomoc de minimis w rolnictwie udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis w rolnictwie. Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 468) podmiot ubiegający się o pomoc de minimis w rolnictwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy wszystkich zaświadczeń pomocy de minimis w rolnictwie, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat obrotowych, albo oświadczenia wielkości pomocy de minimis w rolnictwie otrzymanej w tym okresie oraz informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa powyżej, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi (art. 37 ust. 7). Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd zauważa, że warunkiem udzielenia pomocy jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc odpowiednich dokumentów, o które w niniejszej sprawie wystąpił do strony organ podatkowy I instancji. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego organ podatkowy zasadnie wezwał go, w trybie art. 169 § 1 o.p., do uzupełnienia wniosku o zwolnienie i udzielenie ulgi w podatku rolnym poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji. 3.3. Dodatkowo Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 12 czerwca 2023 r. nie zamykało mu drogi do złożenia kolejnego wniosku w tym samym przedmiocie, co zrealizował składając wniosek z dnia 23 czerwca 2023 r. Okoliczność, że ten ostatni wniosek skutecznie zainicjował obecnie prowadzone postępowanie potwierdza, że mimo pozostawienia wniosku strony z dnia 12 czerwca 2023 r. bez rozpoznania, kolejny wniosek może prowadzić do merytorycznego rozpoznania późniejszego wniosku. Co więcej nawet w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia merytorycznego, skarżący nadal zachowuje prawo do skorzystania ze środków zaskarżenia. 3.4. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji nie dopuściły się obrazy przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miałyby istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na wynik sprawy. Z powyżej przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, stosownie do przepisów art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.