I SA/Po 262/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. I. W. pismem z dnia 11 marca 2011r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Następnie złożyła sporządzony w dniu 12 kwietnia 2011r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą samotną, wychowuje samodzielnie trzynastoletniego syna. Ojciec dziecka od lat nie łoży na jego utrzymanie żadnych sum alimentacyjnych, co powoduje, że wnioskodawczyni w całości ponosi koszty jego utrzymania. Skarżąca podała, że na dowód powyższych twierdzeń załącza dokumenty stwierdzające bezskuteczność i tak już obniżonych ugodą sądową świadczeń alimentacyjnych. W wyniku prowadzonej egzekucji z wynagrodzenia nie dysponuje środkami wystarczającymi do utrzymania rodziny. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Syn posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto miesięcznie. Do wniosku załączyła kserokopie: wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy w P. z dnia 26 listopada 2003r. w sprawie o podwyższenie alimentów, protokołu ugody sądowej zawartej w dniu 20 sierpnia 2009r. w sprawie o obniżenie alimentów, zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych z dnia 18 sierpnia 2010r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za marzec 2011r., z którego wynika, że na konto skarżącej przelano kwotę [...] oraz, że potrącenia sądowe wynoszą [...]. Na wezwanie z dnia 21 kwietnia 2011r. do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy I. W. w odpowiedzi z dnia 2 maja 2011r. oświadczyła, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podała, że nie posiada własnego samochodu osobowego. Wskazała, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...] miesięcznie, przy czym na kształcenie i opłaty szkoleniowe syna, który trenuje żeglarstwo w AZS P. przeznacza ok. [...] miesięcznie, ponadto na ogrzewanie ok. [...], wodę [...], energię elektryczną [...], koszty leczenia i lekarstwa [...], telefony komórkowe [...], wywóz śmieci [...], koszty dojazdów [...], RTV i Internet [...], środki czystości [...], wyżywienie [...], odzież i obuwie [...], utrzymanie kota [...], kredyt na remont mieszkania [...] zaciągnięty w ZFŚS. Skarżąca oświadczyła, że środki na utrzymanie uzyskuje z wynagrodzenia za pracę oraz, że korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2009 i 2010r., wyciągi z rachunków bankowych, z analizy których wynika, że wnioskodawczyni w miesiącu styczniu 2011 r. spłaciła zaległości czynszowe za miesiąc wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010r. oraz za styczeń 2011r., poniosła wydatki na zimowisko dla syna, opłaciła opłaty szkoleniowe w AZS za syna, w miesiącu lutym opłaciła połowę czynszu za ten miesiąc oraz zapłaciła zaległe składki w AZS za syna. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji I. W. wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć bowiem należy, że skarżąca jednorazowo wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu 14 skarg, w których wpis od każdej skargi wynosi [...], co daje łącznie kwotę [...]. Wnioskodawczyni za miesiąc marzec 2011r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości [...], które - jak oświadczyła - nie wystarcza na utrzymanie jej i trzynastoletniego syna. Wobec tego korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. W tym miejscu podkreślić również należy, że z wynagrodzenia za pracę prowadzona jest egzekucja sądowa, w wyniku której potrącana jest kwota w wysokości [...]. Nadto z oświadczenia skarżącej wynika, że ojciec dziecka od lat nie łoży żadnych środków pieniężnych na jego utrzymanie. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku oraz oszczędności, z których mogłaby ponieść koszty sądowe. W tych okolicznościach skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.