I SA/Po 2625/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem(spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. S. kwotę 10,- zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ S. Zapalska I SA/Po 2625/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z. wydał decyzję ustalającą A. S. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2003 z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości w wysokości [...]zł. Od tej decyzji pełnomocnik reprezentujący stronę na podstawie przedłożonego w dniu [...] lipca 2003 r. pełnomocnictwa, złożył odwołanie, w którym zarzuca naruszenie - art. 6 oraz 87 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie art. 2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, z uwagi na błędną jego interpretację i uznanie, że teren który już dawno, zgodnie z uchwałami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przestał być terenem rolnym, uznaje się za taki, - naruszenie art. 140 kodeksu cywilnego, z uwagi na ograniczenie prawa strony do wykorzystania swojej nieruchomości nabytej na własność w formie przewidzianej prawem, niezgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa oraz wbrew zasadzie ochrony praw nabytych, - naruszenie art. 6 i 7 kodeksu postępowania administracyjnego, - naruszenie art. 145§2, w związku z art. 136 i 137§3 Ordynacji podatkowej, z uwagi na niedoręczenie decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi , - naruszenie art. 200 i 123 Ordynacji podatkowej, z uwagi na niezawiadomienie strony i jej pełnomocnika o zakończeniu postępowania i niewyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odwołaniu strona podnosi, że błędnie w decyzji przyjęto, że grunt stanowi użytek rolny, dlatego też konieczne jest ustalenie, czy faktycznie nieruchomość położona w Z., przy ul. [...] stanowi użytek rolny. Strona podnosi, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren na którym znajduje się działka nr [...] przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz. 717) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Kolegium stwierdziło, ze grunty należące do A. S. są sklasyfikowane jako użytki rolne. Ustalając zobowiązanie podatkowe na rok 2003 stosownie do obowiązujących przepisów, zasadnie przyjął organ podatkowy I instancji zapisy z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ dane zawarte w tej ewidencji stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków. Organ odwoławczy wskazał, że A. S. w odrębnym postępowaniu może dochodzić zmiany wpisów w ewidencji gruntów, składając stosowny wniosek. Organ przyznaje, że w postępowaniu I instancji uchybiono wymogowi doręczenia decyzji pełnomocnikowi, jednak to naruszenie procesowe nie miało w istocie żadnych negatywnych skutków dla strony. Błąd doręczenia mógłby mieć tylko ten skutek, że pełnomocnikowi nie można byłoby przypisać uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nadto organ wskazuje, że w postanowieniu z dnia [...] maja 2003 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego pouczono stronę o możliwości zapoznania oraz wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, zatem w postępowaniu nie doszło do naruszeń proceduralnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie co do istoty. Od tej decyzji strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podtrzymuje zarzuty wskazane w odwołaniu oraz podnosi nadto, że organy obu instancji naruszyły art. 200 i 123 Ordynacji podatkowej, tym samym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, ponieważ nie zawiadomiono zarówno stronę jak i jej pełnomocnika o zakończeniu postępowania i nie wyznaczono terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o oddalenie skargi, wskazując, ze zarzuty skargi są niemal tożsame z przedstawionymi zarzutami w odwołaniu, zatem organ podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy II instancji podkreśla, że nie można podzielić stanowiska strony, że decydujące znaczenie dla ustalenia zobowiązania podatkowego ma miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dane wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią podstawy do określenia podatku. Zgodnie z przepisami prawa podstawą wymierzenia podatku jest informacja bądź wykaz nieruchomości złożony przez podatnika oraz dane wynikające z ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut skarżącej co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ podatkowy w zakresie pozbawienia podatnika czynnego udziału w postępowaniu podatkowym okazał się w pełni uzasadniony. Zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do wagi przepisu art. 200 w postępowaniu podatkowym, jest jednolite. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wiele orzeczeń uchylających decyzje organów podatkowych, które nie były poprzedzone wezwaniem do udzielenia wyjaśnień. (np. wyrok NSA z 11.02.2002 r. III S.A. 2295/01, wyrok z 2.07.2002 III S.A. 31/01, wyrok z 11.10.2001 r. I S.A./Ka 1547/00). Rozważany przepis stanowi element i przejaw realizacji zasady procesowej zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, wyrażonej w art. 123 Ordynacji podatkowej. Celem cyt. przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej jest umożliwienie wypowiedzenia się stronie nie tylko co do dowodów, które organ przeprowadził, ale również co do zupełności zgromadzonego materiału oraz wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy. Zawiadomienie strony w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej stanowi ważną informację, że postępowanie dowodowe zostało zakończone i strona ma ostatnią możliwość obrony swoich racji przed wydaniem decyzji. W sprawie zarówno organ podatkowy I instancji jak i organ odwoławczy naruszył przepis art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej, przez co uniemożliwiono stronie czynny udział w sprawie. Organ wskazuje, że Prezydent Miasta Z. w postanowieniu z dnia [...]r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2003 r. pouczył stronę, że przysługuje jej prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału. Jednak postanowienie to wszczynało dopiero postępowanie podatkowe, dopiero po wydaniu postanowienia, postępowanie podatkowe rozpoczęło swój bieg, organ zbierał materiał dowodowy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Organy podatkowe nie uwzględniły również faktu, że strona w dniu [...] lipca 2003 r. ustanowiła pełnomocnika do udziału w postępowaniu, który przed wydaniem decyzji winien zostać wezwany do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym wraz z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów bądź co do istoty sprawy. W tych okolicznościach faktycznych naruszenie powołanych wyżej przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto należy uznać za zasadny zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji I instancji. W tej sytuacji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c, a także art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270, ze zm.), w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , należało orzec jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ S. Zapalska