I SA/Po 2648/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Jerzy Małecki Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] , w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej E.H. kwotę 189 zł (sto osiemdziesiąt dziewięć zł) tytułem zwrotu kosztów sądowych. III. orzeka, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] , na podstawie art. 97 § 1, 98 § 1 i § 2 pkt 2 i 5, art. 100 § 1 i § 2 pkt 1 i 5 oraz art. 101 Ordynacji podatkowej i § 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 40, poz. 463) określił: - wysokość zaległości podatkowej spadkodawcy W. D. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1997 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości naliczonych do dnia otwarcia spadku tj. [...] 1999 r. w kwocie [...] zł i - wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. a ponadto orzekł o odpowiedzialności podatkowej E. H. spadkobiercy za: - zaległość podatkową W.D.- spadkodawcy z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1997 r. w kwocie [...] zł - odsetki za zwłokę od w/w zaległości podatkowej spadkodawcy, naliczone do dnia otwarcia spadku tj. od dnia [...] 1999 r. w kwocie [...] zł. - koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że W. D. do dnia [...] 1999 r. (t.j. do dnia śmieci) prowadził działalność gospodarczą w zakresie produkcji palet i od dnia [...] 1998 r. zalegał z płatnością: z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997 w wysokości zadeklarowanej przez podatnika tj. [...] zł oraz odsetek za zwłokę. Spadek po w/w nabyły jego dzieci m. in. córka E.H . Zgodnie z przepisem art. 97§ 1 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że spadkobiercy przejmują prawa i obowiązki spadkodawcy za zobowiązania podatkowe i długi spadkowe (art. 98 §1) oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 98 § 2 pkt 1 i 5) E.H. jako spadkobierca podatnika ponosi odpowiedzialność podatkową z w/w tytułów. Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa decyzją z dnia [...], utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy m. inn. podniósł w uzasadnieniu decyzji, że E.H. nabyła z tytułu spadku majątek wartości [...] zł przyjmując spadek po ojcu wprost. Decyzją tę E.H. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącej niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania i wydanie przez organ podatkowy decyzji wymiarowej w stosunku do jego spadkobierców. Powołuje się w tym zakresie na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22.IX.1997 r. sygn. akt FPS 6/97. Ponadto E.H. podnosi, że w odniesieniu do jej brata Izba Skarbowa stwierdziła nieważność decyzji w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe ojca. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. W rozpatrywanej sprawie przeniesienie odpowiedzialności podatkowej na skarżącą dotyczy zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych za rok 1997, w którym obowiązywały w tym zakresie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 332 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tejże Ordynacji stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W niniejszej sprawie istotne jest więc ustalenie kiedy po stronie podatnika W.D. powstał obowiązek podatkowy w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. Ordynacja podatkowa weszła w życie 1 stycznia 1998 r. (art. 344) natomiast podatnik nie uiścił podatku dotyczącego jego działalności gospodarczej w 1997 r. Zgodnie z obowiązującym w 1997 r. przepisem art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jeżeli z przepisów prawa wynika obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego bez uprzedniego wydania decyzji, zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania. W związku z tym, mając na uwadze treść § 16 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r., z której wynika, że podatnik obowiązany jest obliczać zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych (a nie zaliczkę na ten podatek) i wpłacać go w terminie do dnia 20 następnego miesiąca, a za miesiąc grudzień do dnia 31 stycznia następnego roku na rachunek właściwego urzędu skarbowego, uznać należy, że obowiązek podatkowy zmarłego następnie podatnika odnieść należy do poszczególnych 6 miesięcy 1997 r., a nie do całego roku 1997. Z kolei art. 19 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowił, że podatek nie uiszczony w terminie jest zaległością podatkową. Wobec powyższego w odniesieniu do zaległości podatkowej W. D. powstałych w roku 1997 na podstawie art. 332 Ordynacji podatkowej należało orzec na podstawie art. 40 i 44 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, skoro przepis ustawy o zobowiązaniach podatkowych ani powołane rozporządzenie nie łączą powstania obowiązku podatkowego, tak jak ma to miejsce w art. 23 Ordynacji podatkowej ze złożeniem zeznania (deklaracji) podatkowego. Skoro organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności E.H. za zaległości podatkowe jej ojca powstałe w roku 1997 na podstawie rozdziału 15 Ordynacji podatkowej, to tym samym w sposób rażący naruszyły powołany art. 332 tej Ordynacji. W tym stanie rzeczy, wobec zaistnienia okoliczności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/J. Małecki /-/M. Skwierzyńska /-/S. Zapalska LF