I SA/Po 266/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku BT o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę BT na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego BF pismem z dnia [...] złożyła skargę kasacyjną od w.w wyroku, w której wniosła m.in. o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od tej skargi. Jednocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Z powodu prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych nie ma środków pieniężnych na uiszczenie wpisu od skargi. Wskazała, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajęto i zlicytowano wszystkie mające jakąkolwiek wartość przedmioty majątkowe, w tym zlicytowano i sprzedano należący do wnioskodawczyni dom, w którym do tej pory mieszkała. Z uwagi na okoliczność, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przynosiła dochodów została bezterminowo zawieszona. Wnioskodawczyni poszukuje możliwości zarobkowych, które są ograniczone ze względu na znaczne trudności na rynku pracy dla osób w jej wieku oraz z uwagi na konieczność sprawowania przez nią bieżącej opieki nad mężem, który jest osoba schorowaną. Podała, że jej zobowiązania na chwilę obecną wynoszą ponad [...] złotych, przy czym podanie dokładnej kwoty jest niemożliwe ze względu na fakt, że nie posiada informacji o tym w jaki sposób została rozliczona kwota uzyskana z licytacji należącego do niej domu. Ogólny stan jej zobowiązań kształtuje się następująco: zadłużenie względem A z tytułu niespłaconego kredytu na budowę domu – [...], zadłużenie względem B [...], zadłużenie względem organów podatkowych [...], z licytacji domu uzyskano natomiast kwotę ok. [...]. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Posiada nieruchomość położoną w P o pow. [...], jest to nieruchomość niezabudowana, bez prawa do zabudowy, w toku licytacji komorniczej. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni podała, że mąż jest osobą bezrobotną, nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie otrzymuje zasiłku i z uwagi na stan zdrowia jest niezdolny do pracy. Skarżąca wyjaśniła, że zarówno ona jak i jej mąż nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Nie posiadają kart kredytowych, lokat bankowych, udziałów w spółkach prawa handlowego. Wnioskodawczyni nie posiada samochodu osobowego. Skarżąca razem z mężem od czasu przymusowej wyprowadzki z domu, który został zlicytowany po kilka, kilkanaście dni mieszkają u znajomych, którzy ponoszą bieżące wydatki związane z eksploatacją mieszkania. Niezbędne wydatki, w tym na wyżywienie finansują z drobnych kwot otrzymywanych bądź pożyczanych od dzieci i znajomych. Do wniosku załączyła kserokopie: zaświadczenia z A z dnia [...] o zadłużeniu, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o wszczęciu egzekucji z wniosku B, zawiadomienia z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, tytułu wykonawczego, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] o przysądzeniu własności nieruchomości położonej w B i o nakazaniu dłużnikowi, aby wydał na rzecz nabywcy tę nieruchomość, zeznań rocznych podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wnioskodawczyni zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. Mąż skarżącej jest osobą schorowaną i bezrobotną. Majątek wnioskodawczyni został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, z nieruchomości przeprowadzono licytację, Sąd dokonał przybicia własności nieruchomości. Po przymusowej przeprowadzce skarżąca razem z mężem mieszkają po kilka, kilkanaście dni u swoich znajomych. Utrzymują się z drobnych datków bądź pożyczek, które otrzymują od dzieci i znajomych. O złej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej świadczą również kserokopie dokumentów, które załączyła do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca uprawdopodobniła, że nie posiada środków pieniężnych ani majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania wpisu od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.