I SA/Po 267/08

POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2005r. postanawia: 1. udzielić skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...], 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/ V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J P podała, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadniony, ponieważ jest matką trójki dzieci i praktycznie sama je wychowuje. Mąż skarżącej od prawie trzech lat nie mieszka z nią, a pożycie małżeńskie wygasło. Skarżąca mieszka z dziećmi u teściowej, która jest głównym najemcą lokalu. Teściowa utrzymuje się z emerytury (ok. [...]) i nie jest w stanie pomóc wnioskodawczyni finansowo. Skarżąca otrzymuje od męża kwotę [...] miesięcznie na utrzymanie i wychowanie dzieci. Wskazała, że od trzech lat, t.j. od upadku i zamknięcia, firmy stale boryka się z problemami finansowymi. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z teściową i z trójką dzieci. Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazała, że z tytułu wynagrodzenia uzyskuje dochód w kwocie około [...], natomiast teściowa z tytułu emerytury w kwocie około [...]. Ponadto na dzieci otrzymuje od męża kwotę [...]. Skarżąca nie wie jakie dochody uzyskuje jej małżonek, ponieważ nie mieszka z nim. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JP pismem z dnia [...] oświadczyła, że nie mieszka z mężem, jednakże przyczynia się on do utrzymania dzieci przekazując miesięcznie kwotę [...]. Skarżąca mieszka z teściową, która jest obecnie na emeryturze. Wnioskodawczyni nie posiada rachunków bankowych. Konto, które miała zostało zajęte przez Urząd Skarbowy. W chwili zajęcia na koncie znajdowało się około [...]. Teściowa posiada rachunek bankowy, ale jego stan nie jest znany skarżącej. Z informacji uzyskanych od teściowej wynika, iż na konto wpływa jedynie emerytura w wysokości ok. [...] (wcześniej emerytura wynosiła [...]). Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...], przy czym czynsz, woda i opał [...], energia elektryczna i gaz [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy [...], abonament RTV [...], wyżywienie [...], koszty leczenia teściowej [...], koszty leczenia syna [...] (terapia + leki dla dziecka). Ponadto wskazała, że ponosi również inne wydatki, które kształtują się w zależności od potrzeb, t.j. np. wizyty u dentysty, ubrania i przybory szkolne dla dzieci. Teściowa skarżącej wpłaca do Spółdzielni Mieszkaniowej ratę w wysokości [...]. Teściowa jest głównym najemcą lokalu mieszkalnego. Skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają również z pomocy opieki społecznej. Skarżąca pozostaje z mężem w separacji faktycznej. Małżonkowie nie ustanowili rozdzielności majątkowej. Mąż skarżącej od trzech lat dobrowolnie łoży na utrzymanie dzieci kwotę [...] miesięcznie i obecnie kwestia alimentów uregulowana jest między stronami, a nie w drodze orzeczenia sądowego. Pieniądze przekazywane są w formie gotówkowej. Skarżąca oświadczyła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w punkcie 4 wpisała, że pozostaje z mężem we wspólnym gospodarstwie domowym z uwagi na fakt, ze pozostaje z nim w formalnym związku. Jednakże - jak podała - małżonek faktycznie mieszka osobno i jedynie łoży na dzieci środki pieniężne. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...]. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia w wysokości około [...] Teściowa, z którą wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymuje emeryturę w kwocie [...]. Ponadto mąż skarżącej, z którym jest w separacji faktycznej, przekazuje miesięcznie na utrzymanie dzieci kwotę [...]. Zatem skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują kwotą w wysokości około [...] na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawczyni wskazała, że stałe koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym na leki teściowej przeznacza [...], natomiast na leki i terapię dla syna około [...]. Na uwagę skarżącej zasługuje fakt, że dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez ograniczenie innych wydatków. Jak już wyżej wskazano prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, tym bardziej, że skarżąca była przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Redukcja wysokości wpisu od skargi od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej skarżącej. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż sytuacja finansowa i rodzinna skarżącej może ulec zmianie. Jeżeli natomiast skarżąca nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie kosztów to będzie mogła zwrócić się ponownie z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek