I SA/Po 267/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-29
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów postępowania sądowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku wykazania takiej sytuacji, sąd, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej, zawiesiła jej prowadzenie z powodu braku zamówień, a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę. Wskazała na trudną sytuację finansową, posiadanie na utrzymaniu syna, brak alimentów, mieszkanie w domu rodziców oraz brak majątku i oszczędności. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/ V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
ŻZ, reprezentowana przez doradcę podatkowego KR pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła prowadzoną działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto. We [...] wniosła pozew o rozwód. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu syna. Nie otrzymuje alimentów na dziecko. Mieszka w domu rodziców. Nie posiada rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto miesięcznie. Do wniosku załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, odpis pozwu o rozwód, odpis zeznań podatkowych za [...] oraz oświadczenie, że nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego. Skarżąca podała, że od męża otrzymała w miesiącu [...] po [...] zł, natomiast w miesiącu [...] [...] zł. Nadto wskazała, że wniosła pozew o alimenty na dziecko, ale do chwili obecnej sprawa nie została rozpatrzona przez Sąd. Oświadczyła, że mieszka sama z synem. Z załączonego odpisu zeznania podatkowego za [...] wynika, że przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]. Zauważyć należy, że skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto i ma na utrzymaniu syna, od ojca dziecka otrzymała w miesiącu [...] po [...],- zł, natomiast w miesiącu [...] [...],- zł. Aktualnie skarżąca jest w trakcie sprawy o rozwód i o alimenty. Mieszka sama w domu należącym do jej rodziców. Nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/ V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło