I SA/Po 268/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-29
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Wnioskodawczyni otrzymuje wynagrodzenie z umowy o pracę, ale ma na utrzymaniu syna, otrzymuje sporadyczne wsparcie od ojca dziecka, jest w trakcie sprawy o rozwód i alimenty, mieszka w domu rodziców i nie posiada majątku ani oszczędności. Na tej podstawie sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go brakiem dochodów z działalności gospodarczej, zawieszeniem tej działalności, niskim wynagrodzeniem z umowy o pracę, koniecznością utrzymania syna, brakiem alimentów i posiadania majątku. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/ V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
ŻZ, reprezentowana przez doradcę podatkowego KR pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła prowadzoną działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto. We [...] wniosła pozew o rozwód. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu syna. Nie otrzymuje alimentów na dziecko. Mieszka w domu rodziców. Nie posiada rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto miesięcznie. Do wniosku załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, odpis pozwu o rozwód, odpis zeznań podatkowych za [...] oraz oświadczenie, że nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego. Skarżąca podała, że od męża otrzymała w miesiącu [...] po [...], natomiast w miesiącu [...] [...],- zł. Nadto wskazała, że wniosła pozew o alimenty na dziecko, ale do chwili obecnej sprawa nie została rozpatrzona przez Sąd. Oświadczyła, że mieszka sama z synem. Z załączonego odpisu zeznania podatkowego za [...] wynika, że przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]. Zauważyć należy, że skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto i ma na utrzymaniu syna, od ojca dziecka otrzymała w miesiącu [...] po [...],- zł, natomiast w miesiącu [...] [...],- zł. Aktualnie skarżąca jest w trakcie sprawy o rozwód i o alimenty. Mieszka sama w domu należącym do jej rodziców. Nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/ V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło