I SA/Po 268/26

Dnia 8 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 21 listopada 2025 r. [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta") nr [...] z 6 października 2025 r. o cofnięciu A. F. (dalej: "strona", skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...]. Wskazana decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Starosta wydał w dniu 6 października 2025 r. decyzję w przedmiocie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 18 września 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], w związku z prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie [...], złożył wniosek o cofnięcie uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami, z uwagi na popełnienie przestępstwa przeciwko komunikacji, w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W ocenie organu zaszły przesłanki z art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 dalej "u.z.p.r.d.") do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej "k.p.a.") wskazał, że w sprawie zdarzenia w wyniku którego odwołujący naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie zapadł wyrok skazujący, a jedynie warunkowo umarzający postępowanie karne, co nie oznacza skazania i stwierdzenia winy. Wyrok ten nie może zatem stanowić podstawy do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z 21 listopada 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu II instancji. W ocenie Kolegium zaszła przesłanka do obligatoryjnego cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami. Na podstawie bowiem prawomocnego wyroku sądu stwierdzono, że strona popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydana jej po raz pierwszy prawa jazdy. Wobec odwołującego się warunkowo umorzono postępowanie karne, na okres próby 1 roku. Organ odwoławczy wskazał, że prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie jest zatem prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym fakt popełnienia przestępstwa. W ocenie SKO organ I instancji zasadnie uznał, że zaszły podstawy do cofnięcia prawa jazdy. W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego zaskarżył decyzję SKO w całości wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucono decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy oraz dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organy powinny ustalić rzeczywisty przebieg zdarzenia i stopień ewentualnej winy oraz społecznej szkodliwości czynu; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Jednocześnie zarzucono decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami polegający na przyjęciu, że zaistniała przesłanka "popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" podczas gdy wobec skarżącego nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie stwierdzające winę, ani fakt popełnienia przestępstwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w wydanej decyzji. W piśmie z 13 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości zarzuty sformułowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 t.j. dalej "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną zakwestionowanej decyzji stanowił art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze u.z.p.r.d. w myśl którego do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji, wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego policji. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, iż spełnione zostały przesłanki ze wskazanego przepisu. W sprawie bezspornym bowiem było, że skarżącemu wydano po raz pierwszy prawo jazdy w dniu 1 marca 2024 r. i że w okresie 2 lat od tej daty tj. w dniu 16 stycznia 2025 r. popełnił przestępstwo przeciwko komunikacji. Fakt ten natomiast został stwierdzony prawomocnym rozstrzygnięciem tj. wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie Sądu Rejonowego w [...] z [...] r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. Wyrok jest prawomocny od 24 czerwca 2025 r. Wyrok warunkowo umarzający postępowania potwierdza natomiast popełnienie danego czynu. We wskazanym przepisie użyto sformułowania "stwierdza na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć". Oznacza to, że przepis ten nie ogranicza się jedynie do wyroków skazujących. Stosownie do art. 66 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2025 poz. 383 t.j. dalej "k.k.") sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy. Warunkowe umorzenie postępowania polega na rezygnacji ze skazania i wymierzenia kary w celu poddania sprawcy próbie (por. wyrok SN z 5 lutego 2025 r., II KK 563/24, LEX nr 3824975). Podstawą zastosowania warunkowego umorzenia postępowania jest natomiast stwierdzenie winy sprawcy i brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa. Tym samym podstawą warunkowego umorzenia jest ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej (W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Tom II. Część II. Komentarz do art. 53-116, wyd. V; P. Kozłowska-Kalisz (w:) Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. M. Mozgawa, LEX/el. 2024, art. 66). Prawidłowo zatem organy przyjęły, że spełniona została przesłanka z art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze u.z.p.r.d. dotycząca stwierdzenia przez organ, na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia, którym był wyrok warunkowo umarzający postępowanie, że kierujący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter związany to znaczy, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa w ww. przepisie. Powyższe nie oznacza jednak. że organ, po otrzymaniu wniosku od Komendanta Wojewódzkiego Policji, o cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami, nie był zwolniony z obowiązku zweryfikowania okoliczności, które warunkują cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. W szczególności powinien ustalić czy doszło do upływu zakończenia okresu próby, jaki został orzeczony w prawomocnym wyroku. Po upływie okresu próby, osoba korzysta z dobrodziejstwa domniemania niewinności, co czyni niemożliwym wystąpienie z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. W takiej sytuacji skarżący nie mógłby być bowiem traktowany jako ten, który na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 o sygn. akt II GSK 427/24, CBOSA). Organy nie stwierdziły w uzasadnieniach decyzji czy doszło do zakończenia okresu próby. Wskazane uchybienie przepisom postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nie mogło mieć jednak, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy, co nie uzasadniało wyeliminowania wydanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Skoro bowiem wyrok karny uprawomocnił się 24 czerwca 2025 r. to od tego dnia zgodnie z treścią art. 67 § 1 k.k. zaczął biec roczny okres próby, który upłynie dopiero 24 czerwca 2025 r. Zatem zarówno w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak i w momencie orzekania w niniejszej sprawie nie minął jeszcze okres próby. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę orzekając jak w sentencji wyroku.