I SA/Po 269/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi BW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatek od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2007 r. postanawia: zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę BW na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. W skardze kasacyjnej skarżąca podała m.in., że nie ma stałej pracy, fatalne w skutkach wydarzenia jakie miały miejsce w jej życiu w [...] oraz kontrola skarbowa doprowadziły ją do faktycznego rozpadu małżeństwa, które trwa wyłącznie ze względu na małoletnie dzieci. Małżonek ma do niej wielki żal z powodu egzekucji komorniczych i olbrzymich długów względem organów podatkowych. Z tych względów porzucił skarżącą, prowadzi odrębne od niej życie, w tym również w zakresie ekonomicznym. Mąż wnioskodawczyni nie jest osobą majętną, korzysta z pomocy społecznej, utrzymuje siebie i dzieci w wieku szkolnym. Mąż skarżącej żyje poniżej progu ubóstwa i zmuszony jest korzystać z pomocy opieki społecznej na dzieci. Sytuacja skarżącej nie uległa zmianie w stosunku do czasu składania skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i jest tożsama z wskazaną w skardze kasacyjnej złożonej już za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego za [...], gdzie również skarżąca wystąpiła o udzielenie jej prawa pomocy. Skarżąca złożyła równocześnie sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie: wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podała, że utrzymuje się z prac dorywczych, sprząta w domach za [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że jej mama choruje, jest pielęgniarką i nie może jej pomóc. Skarżąca podała, że małżonek w niczym jej nie pomaga, jedynie utrzymuje dzieci. Wnioskodawczyni wskazała, że jej sytuacja nie zmieniła się, jest taka sama jak wcześniej. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami w wieku [...] lat. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wnioskodawczyni uzyskuje dochód z prac dorywczych w wysokości [...]. W.w kwota wystarcza jej w części na własne wydatki, jedzenie, ubranie. W razie potrzeby wspiera ją mama, która nie mieszka ze skarżącą. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] małoletnimi córkami. Skarżąca uzyskuje dochód z prac dorywczych w wysokości [...] miesięcznie, które przeznacza w całości na miesięczne utrzymanie. Córki skarżącej pozostają na utrzymaniu męża wnioskodawczyni, który z uwagi na problemy skarżącej z organami podatkowymi, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Z oświadczeń skarżącej wynika, że mąż jest osobą ubogą, korzysta z pomocy opieki społecznej, otrzymuje zasiłek rodzinny na dzieci. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawczyni wykazała zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżąca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.