I SA/Po 2695/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-10-20

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może uchylić ostateczną decyzję przyznającą ulgę podatkową, kwestionując ważność dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, na podstawie którego ulga została przyznana, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, takiego jak dyplom mistrza, który posiada formę urzędową. Aby zakwestionować taki dokument, organ musi przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe. Uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej ulgę podatkową bez takiego postępowania stanowi naruszenie prawa procesowego.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy wydał decyzje przyznające podatniczce D.P. ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych za wyszkolenie uczennic. Po wznowieniu postępowania w 2003 r. urząd uchylił te decyzje, odmawiając przyznania ulgi, ponieważ dyplomy kwalifikacyjne uczennic zostały wydane niezgodnie z prawem. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Podatniczka zaskarżyła decyzje, argumentując, że spełniła warunki do ulgi i pozbawienie jej jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, a także że nie miała możliwości sprawdzenia uprawnień ośrodka szkoleniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] , [...] w przedmiocie ulgi z tytułu nauki zawodu I. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] ,[...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej D.P. kwotę 20 zł ( dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/W. Zygmont Urząd Skarbowy wydał w 2000r. i 2001r. decyzje przyznające podatniczce D.P. prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu w L. , ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych za wyszkolenie uczennic: J.D. i A.A. . Podatniczka nie wniosła odwołań, wobec czego stały się one decyzjami ostatecznymi. W wyniku wznowienia w 2003r. postępowania w powyższych sprawach, tenże urząd ustalił, że dyplomy nadające tytuły kwalifikacyjne przez Ośrodek Kształcenia Zawodowego , zostały wydane niezgodnie z prawem, po czym wydał decyzje mocą których uchylił poprzednie decyzje z 2000r., 2001r. i odmówił podatniczce przyznania ulg w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia wymienionych wyżej uczennic. W odwołaniu podatniczka D.P. domagała się uchylenia powyższych decyzji wskazując, że ukończyła kurs pedagogiczny i uzyskała dyplom mistrza, a więc spełniła warunki do ubiegania się o ulgę. Pozbawienie przyznanej ulgi jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z 2003r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W skardze na powyższe decyzję organu odwoławczego podatniczka D.P. stwierdziła, że ulga powinna jej przysługiwać, bowiem nie miała możliwości sprawdzenia, czy ośrodek miał uprawnienia do wystawiania zaświadczeń i dyplomów. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji, jako niezgodne z prawem. Powody. Ubiegając się o ulgi skarżąca przedłożyła m.in. dokument - dyplom mistrza sprzedawcy z dnia [...].10.1998r. przyznany jej uchwałą Państwowej Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Kuratora Oświaty z dnia [...]10.1998r., nr [...], nr rejestru [...], a wydany przez W.M. prowadzącego Ośrodek Szkolenia Zawodowego , jako dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe do szkolenia uczniów. Organy podatkowe w trybie postępowania nadzwyczajnego podejmując próbę wycofania z obiegu prawnego własnych decyzji ostatecznych przyznających podatniczce D.P. ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia uczennic, nie oceniały mocy prawnej dyplomu. Posiada on formę urzędową, określoną w załączniku (wzorze) nr 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Pracy i Polityki Socjalnej o zasadach i warunkach podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych. Według § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia, egzaminy przeprowadzają oraz przyznają tytuły kwalifikacyjne państwowe komisje egzaminacyjne, powoływane przez kuratorów oświaty, przeto na dyplomie - stosownie do wymogów wzoru urzędowego - w miejscu po temu przeznaczonym, znajdują się podpisy członków komisji , którzy podjęli uchwałę o nadaniu skarżącemu tytułu mistrza w zawodzie. Z dokumentami wiąże się system domniemań prawnych. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści zwłaszcza dokumentu urzędowego. W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego (B. Adamiak [w] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wrocław 2004, str. 665, teza 4). Zatem by kwestionować treść tego dokumentu, należy przeprowadzić na podstawie art. 194 § 3 O.p. wyczerpujące postępowanie dowodowe przeciwko zawartym w nim informacjom. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 O.p.). Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Orzekając w niniejszej sprawie sąd miał na uwadze zasadę, że zarzuty i wnioski skargi oraz powołana w niej podstawa prawna nie wiążą sądu rozstrzygającego (art. 134 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyznacznikami granic rozpoznania sprawy jest legalność działań organów podatkowych, a także zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło