I SA/Po 2696/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-10-20

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogą uchylić ostateczne decyzje przyznające ulgę podatkową z tytułu wyszkolenia uczennic, kwestionując ważność dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe do szkolenia, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego, jakim jest dyplom mistrza, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego. W przypadku braku takiego postępowania, sąd uchyla decyzje organów podatkowych.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy wydał decyzje przyznające podatniczce J.B. ulgę w podatku dochodowym za wyszkolenie uczennic. Po wznowieniu postępowania, urząd uchylił te decyzje, uznając dyplomy kwalifikacyjne za wydane niezgodnie z prawem. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał te decyzje w mocy. Podatniczka zaskarżyła decyzje, argumentując, że działała w dobrej wierze i posiadała wymagane kwalifikacje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. [...] ,[...], [...] , [...] w przedmiocie ulgi z tytułu nauki zawodu I. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] , [...],[...] [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej J.B. kwotę 40 zł ( czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont Urząd Skarbowy wydał w 2000r., 2001r. decyzje przyznające podatniczce J.B. prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie handlu , ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych za wyszkolenie uczennic: M.W. , A.K., A.L., J.C.. Podatniczka nie wniosła odwołań, wobec czego stały się one decyzjami ostatecznymi. W wyniku wznowienia w 2003r. postępowania w powyższych sprawach, tenże urząd ustalił, że dyplomy nadające tytuły kwalifikacyjne przez Ośrodek Kształcenia Zawodowego , zostały wydane niezgodnie z prawem, po czym wydał decyzje mocą których uchylił poprzednie decyzje i odmówił podatniczce przyznania ulg w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia wymienionych wyżej uczennic. W odwołaniu podatniczka J.B. domagała się uchylenia tych decyzji wskazując, że dołożyła wszelkich starań, by uzyskać wymagane przepisami prawa kwalifikacje, że działała w dobrej wierze, a prawidłowość przebiegu kursu na mistrza w zawodzie sprzedawca nie budziła żadnych wątpliwości. Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z 2003r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego podatniczka J.B. stwierdziła, że ulga powinna jej przysługiwać, a jej zabraniem "krzywdzi się nie tego, co zawinił". Kurs na mistrza w zawodzie ukończyła równocześnie z kursem pedagogicznym w tej samej placówce. Egzamin pisemny odbył się przy Komisji Egzaminacyjnej w Ośrodku Szkolenia Zamiejscowego w Z. pałacu. Skoro ukończyła wszystkie wymagane kursy, to ulga uczniowska powinna jej przysługiwać. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji, jako niezgodne z prawem. Powody. Ubiegając się o ulgi skarżąca przedłożyła m.in. dokument - dyplom mistrza sprzedawcy z dnia [...]06.1997r. przyznany jej uchwałą Państwowej Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Kuratora Oświaty z dnia [...].06.1997r., nr [...] , nr rejestru [...], a wydany przez W.M. prowadzącego Ośrodek Szkolenia Zawodowego , jako dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe do szkolenia uczniów. Skarżąca uzyskała go po zakończeniu kursu w Z. pałacu, zajęcia prowadziła nauczycielka z Zespołu Szkół Włókienniczych w Z., na zajęcia kupiła polecony podręcznik, a pisemny egzamin odbył się przed komisją. Organy podatkowe w trybie postępowania nadzwyczajnego podejmując próbę wycofania z obiegu prawnego własnych decyzji ostatecznych przyznających J.B. ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia uczennic, nie oceniały mocy prawnej dyplomu. Posiada on formę urzędową, określoną w załączniku (wzorze) nr 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Pracy i Polityki Socjalnej o zasadach i warunkach podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych. Według § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia, egzaminy przeprowadzają oraz przyznają tytuły kwalifikacyjne państwowe komisje egzaminacyjne, powoływane przez kuratorów oświaty, przeto na dyplomie - stosownie do wymogów wzoru urzędowego - w miejscu po temu przeznaczonym, znajdują się podpisy członków komisji , którzy podjęli uchwałę o nadaniu skarżącemu tytułu mistrza w zawodzie. Z dokumentami wiąże się system domniemań prawnych. Organ prowadzący postępowanie podatkowe nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści zwłaszcza dokumentu urzędowego. W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi naruszenie prawa procesowego (B. Adamiak [w] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wrocław 2004, str. 665, teza 4.). Zatem by kwestionować treść tego dokumentu, należy przeprowadzić na podstawie art. 194 § 3 O.p. wyczerpujące postępowanie dowodowe przeciwko zawartym w nim informacjom. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 O.p.). Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Orzekając w niniejszej sprawie sąd miał na uwadze zasadę, że zarzuty i wnioski skargi oraz powołana w niej podstawa prawna nie wiążą sądu rozstrzygającego (art. 134 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyznacznikami granic rozpoznania sprawy jest legalność działań organów podatkowych, a także zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło