I SA/Po 27/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-25
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i finansowej, w szczególności nie podała źródeł pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób wyczerpujący przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Brak podania źródeł pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania, takich jak żywność, lekarstwa, energia elektryczna, ogrzewanie, telefon komórkowy i kablówka, uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy i uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej firma generuje straty i ponosi koszty utrzymania z żoną i córką. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o szereg informacji dotyczących sytuacji materialnej i finansowej, w tym dochodów, wydatków, posiadanych aktywów i pasywów. Strona częściowo uzupełniła wniosek, jednak nie podała źródeł pokrycia wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
DS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego firma nie przynosi zysków i z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych.
W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że poniesienie kosztów postępowania, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej strony.
Pismem z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
2. podanie czy żona skarżącego pracuje, jeżeli tak to jaki z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód, jeżeli nie pracuje to czy jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych,
3. złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
4. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dodatkowe dochody (np. z pracy dorywczej, sezonowej, stypendium itp.),
5. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie (odpis decyzji),
6. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (czynsz, ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, środki czystości, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.) i z jakich środków je ponoszą,
7. podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową,
8. podanie do kogo należy dom, w którym mieszka skarżący, jeżeli wnioskodawca go wynajmuje to należy podać koszty najmu.
DS w odpowiedzi z dnia [...] (karta nr [...] akt sądowych) oświadczył, że jego żona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Jeżeli nadarzy się okazja korzysta z pracy dorywczej lub sezonowej. Z opieki społecznej otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie [...] na córkę. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około od [...], przy czym [...].
Skarżący oświadczył, że kredyty spłaca z pieniędzy, które uzyska ze sprzedaży towarów. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki S, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Dom, w którym mieszka jest własnością rodziców i wobec tego nie ponosi kosztów najmu. Nadto skarżący nie ponosi opłat za wodę (woda ze studni) oraz abonament RTV, który opłacają rodzice. Do pisma załączył kopie zeznań podatkowych za [...], zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, umowy kredytowej, wyciągu z rachunku bankowego.
W tym miejscu należy wskazać, że skarżący wskazał z jakich środków spłaca raty kredytów. Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie podał natomiast z jakich środków ponosi koszty związane z zakupem żywności, lekarstw, środków czystości, opłat za energię elektryczną, ogrzewanie, telefon komórkowy i kablówkę. Zatem skarżący nie udzielił wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jego stanu finansowego. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jego sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadto godzi się zauważyć, że ponoszone przez wnioskodawcę opłaty za telefon komórkowy w wysokości [...] i kablówkę w wysokości [...] nie należą do wydatków utrzymania koniecznego, przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, ubranie).
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło