I SA/Po 2708/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R.F. Przedsiębiorstwo "A" w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/T. Geremek /-/B. Koś Przedsiębiorstwo "A" R.F. - reprezentowane przez Agencję Celną "A" S. A. w K. (jako przedstawiciela pośredniego) - dokonało w dniu [...].07.2003r. zgłoszenia celnego nr [...] do procedury dopuszczenia do obrotu tkaniny z poliestru, importowanej z Korei Południowej. Po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego dotyczącego powyższego zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją nr [...]z dnia [...].08.2003r. uznał je za nieprawidłowe w zakresie zadeklarowanej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, dokonując ponownego ich obliczenia i określając dług celny na kwotę 23.874,10 zł. Wartość celną towaru obliczono przy pomocy opinii biegłego towaroznawcy, przy uwzględnieniu marży importera oraz należnych ceł i podatków. Orzeczenie to zostało doręczone upoważnionemu pracownikowi Agencji Celnej "B" S. A. w dniu [...].08.2003r. Odwołanie w imieniu R.F. złożył pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 0[...].09.2003r. radca prawny W.W., żądając uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia art. 121, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Wraz z odwołaniem wniósł on o przywrócenie terminu do jego wniesienia, podnosząc, iż po doręczeniu decyzji w dniu [...].08.2003r. strona przesłała ją pełnomocnikom - W.W. i W. S., ustanowionym do jej reprezentowania przed organami administracji celnej. Pismo odebrał w dniu [...].08.2003r. pracownik kancelarii, a pełnomocnicy R.F. mogli zapoznać się z jego treścią dopiero po powrocie z urlopu w dniu [...].09.2003r. W tym też dniu wniesiono odwołanie. Z tego względu należało - zdaniem odwołującego się - uznać brak winy strony w nieznacznym przekroczeniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2003r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, powołując się na art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. W ocenie organu odwoławczego strona nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób braku swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż w przedmiotowym postępowaniu celnym jej wyłącznym reprezentantem była Agencja Celna "B" S.A. O pełnomocnictwie udzielonym przez R.F. radcy prawnemu W.W. organ celny dowiedział się dopiero w momencie otrzymania odwołania od jego orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Strona otrzymała w prawidłowy sposób decyzję I instancji w dniu [...].08.2003r., wobec czego odwołanie nadane dnia [...].09.2003r. zostało wniesione po terminie. Przyczyna uchybienia terminowi - przebywanie radców prawnych na urlopie w momencie przekazania im decyzji przez stronę - nie mogła zostać przy tym uznana za przyczynę zwłoki powstałej bez winy samej strony. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2003r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził - na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 i art. 223 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego - uchybienie terminowi do wniesienia przedmiotowego odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.F. wniósł o uchylenie orzeczenia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].10.2003r., zarzucając mu naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Powtórzył on argumenty użyte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc ponadto, iż decyzja wymiarowa organu I instancji z dnia [...].08.2003r. winna być doręczona obu radcom prawnym, albowiem pełnomocnictwo strony dla nich zostało przedłożone organowi celnemu już w dniu [...].07.2003r. - przy okazji składania odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...].07.2003r., a zatem wydanej w innej sprawie celnej, dotyczącej odrębnego zgłoszenia celnego. Było to bowiem pełnomocnictwo o charakterze ogólnym, upoważniające do reprezentowania R.F. we wszelkich sprawach przed organami celnymi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Z analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż reprezentantem skarżącego R.F. była niewątpliwie Agencja Celna "B" S. A. w K., działająca jako jego przedstawiciel pośredni na podstawie upoważnienia stałego udzielonego w dniu [...].04.2003 r. (k. 1 akt). Pracownik agencji dokonał w dniu [...].07.2003r. spornego zgłoszenia celnego oraz odebrał w imieniu strony decyzję organu I instancji w dniu [...].08.2006r. (k. 27 i 38 akt). Należało wobec tego uznać, iż orzeczenie to zostało doręczone stronie za pośrednictwem agencji w prawidłowy sposób. 14 dniowy termin ustawowy do wniesienia odwołania zaczął zatem biec dla strony od dnia [...].08.2003r., a upłynął ostatecznie w dniu [...].08.2003r. Decyzja zawierała przy tym pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Skarżący mógł zatem dokonać tej czynności w przepisanym terminie osobiście, bądź też za pomocą przedmiotowej agencji Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącego, iż orzeczenie organu I instancji winno zostać doręczone radcom prawnym W.S. i W.W., którzy mieli być jego pełnomocnikami w niniejszym postępowaniu celnym na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...].07.2003r. Nie zostało ono bowiem dołączone do akt przedmiotowej sprawy w trakcie postępowania I instancyjnego i to pomimo kategorycznego nakazu w tym zakresie - przewidzianego przez art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub poświadczony odpis pełnomocnictwa. Wynika stąd niewątpliwie obowiązek przedkładania pełnomocnictwa każdorazowo do konkretnej sprawy administracyjnej czy celnej, nawet w przypadku udzielenia pełnomocnictwa ogólnego, dotyczącego upoważnienia do reprezentowania mocodawcy we wszystkich sprawach prowadzonych przed danym organem. W niniejszej sprawie radca prawny powołał się na pełnomocnictwo z dnia [...].07.2003r. dopiero w związku z wnoszonym odwołaniem, a jego kopia została przedłożona przez stronę ostatecznie w trakcie postępowania sądowego (k. 29 akt sądowych). Tym samym nie można uznać, iż organ celny I instancji winien domniemywać, iż pełnomocnictwo przedłożone wcześniej w innej sprawie celnej, dotyczącej odrębnego zgłoszenia celnego, dotyczyło także niniejszego postępowania, skoro jego odpis nie został dołączony w odpowiednim czasie (czyli do momentu wydania orzeczenia w I instancji) do akt administracyjnych. Organ celny I instancji stwierdził zatem prawidłowo, iż nie był zobowiązany do doręczenia swojej decyzji radcom prawnym - W.S. i W.W. Organ II instancji uznał natomiast fakt ich umocowania do występowania w imieniu strony na etapie postępowania odwoławczego i zdaniem Sądu trafnie rozpatrzył kwestię winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania właśnie przez pryzmat działania tychże pełnomocników. Zgodnie bowiem z przepisem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego w razie uchybienia terminu dokonania danej czynności w postępowaniu celnym należy przywrócić ten termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W postępowaniu o przywrócenie terminu organ celny winien zatem ustalić, czy zainteresowany jest winny uchybienia. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się przy tym obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane są chociażby lekkie niedbalstwo czy wina nieumyślna ( zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 551 ). Nie mogą stanowić o braku winy zainteresowanego także te sytuacje, w których powołuje się on na przyczynienie się do powstałej zwłoki wyznaczonego pełnomocnika. To jego bowiem obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zlecił pomoc prawną (zob. m. in. wyrok NSA z 21.12.1995r., SA/Sz 1571/95, Temida, Sopot 2002). Należy przy tym podkreślić, iż w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako profesjonalni pełnomocnicy stron przyjmuje się, że są one zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a ocena, czy dochowali oni reguł starannego działania, winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria ( wyrok NSA z 11.08.1999r., I S.A./Gd 745/98, Temida, Sopot 2002 ). Skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają bowiem bezpośrednio reprezentowanego (wyrok NSA z 19.12.1997r., I S.A./Gd 1144/97, Temida, Sopot 2002; wyrok NSA z 12.04.2002r., I S.A./Gd 1676/99, POP 2002/6/148). Skarżący zdecydował się zlecić wniesienie odwołania od decyzji I instancji radcom prawnym, przekazując ją w tym celu do ich kancelarii w dniu [...].08.2003r. Tłumaczenie pełnomocników skarżącego, iż mogli się zapoznać z treścią orzeczenia dopiero w dniu [...].09.2003r. (po powrocie z urlopu) nie może zostać uznane za podstawę do uznania, iż nie dochowali oni terminu do wniesienia odwołania bez ich winy. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Tak więc pełnomocnicy skarżącego winni zadbać o takie zorganizowanie pracy kancelarii, które umożliwiałoby sprawną obsługę prawną ich klientów, w tym m. in. terminowe dokonywanie określonych czynności procesowych. Jednoczesny wyjazd urlopowy obu pełnomocników, bez ustanowienia substytuta, który dokonałby odpowiednich czynności w celu zachowania terminów ustawowych jest w związku z tym okolicznością świadczącą o braku należytej staranności w prowadzeniu spraw ich klienta, która winna skutkować uznaniem ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania (zob. m. in. postanowienie SN z 04.03.2005r., II UZ 72/04, OSNP 2005/20/325). Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. ze względu na brak przesłanek określonych w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego powodu skarga R.F. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ). /-/B. Koś /-/T. Geremek /-/W. Długaszewska