I SA/Po 273/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-06-13
Skład orzekający: Monika Świerczak, Katarzyna Nikodem, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzut wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy do oceny wyłącznie formalnoprawnych kwestii dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Zarzut wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego nie może być podnoszony w trybie skargi na czynności egzekucyjne, gdyż dotyczy on oceny prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie przepisów dotyczących niewskazania podstawy prawnej obowiązku w tytule wykonawczym oraz wadliwość samego tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy jego postanowienie. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, powielając zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w likwidacji w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec [...] Sp. z o.o. w likwidacji, z/s w P., ul. [...], na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], wystawionych przez B. B., obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości od osób prawnych.
Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] września 2018 r., Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Powyższe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, zostało doręczone Spółce w dniu [...] września 2018 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] września 2018 r. W odpowiedzi na zajęcie, dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomieniem z dnia [...] września 2018 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku bankowego dla podmiotu [...] Sp. z o.o.
Pismem z dnia [...] października 2018 r., pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w likwidacji, złożył skargę na ww. czynność egzekucyjną, wskazując jako podstawę art. 54 § 1 u.p.e.a. Pełnomocnik zarzucił organowi dokonanie powyżej wskazanej czynności z naruszeniem art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez niewskazanie przez wierzyciela i organ egzekucyjny podstawy prawnej - obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Ponadto pełnomocnik wskazał, że tytuł wykonawczy wystawiony przez B. B., nie odpowiada prawu i jest niezgodny z przesłankami formalnymi do wszczęcia i prowadzenia egzekucji w postępowaniu administracyjnym. W związku z powyższym, Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P., postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], oddalił przedmiotową skargę.
Kwestionując zasadność powyższego orzeczenia pismem z 19 listopada 2018 r., Zobowiązana wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (data wpływu do Izby Administracji Skarbowej w P. – [...] grudnia 2018 r.). Żaląca w jego treści podnosi, że sporne orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 80 § 1 u.p.e.a., art. 62 § 1 u.p.e.a. oraz art. 62b § 1 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po zapoznaniu się z materiałem zebranym w sprawie oraz po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w P..
Na wydane w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] pismem z dnia [...] lutego 2019 r. (wpływ do Izby Administracji Skarbowej w P. w dniu [...] lutego 2019 r.), likwidator [...] Sp. z o.o. w likwidacji, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powielając zarzuty zgłoszone uprzednio w treści zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Postanowienie poddane sądowej kontroli wydane zostało w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Podstawą wniesienia skargi na czynności egzekucyjne jest przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Kwestionowaną przez skarżącą czynnością było zajęcie nieruchomości dokonane przez organ egzekucyjny.
Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegać mogą wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt: III SA/Wa 916/15, Baza NSA).
Zgodnie z art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku (....) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego. W myśl § 2 zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu (...). Zgodnie natomiast z § 3 art. 80 tejże ustawy jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (...).
W ocenie Sądu, w kontekście wymagań zawartych w art. 80 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej zostało dokonane w sposób prawidłowy. Pismo z dnia [...] września 2018 r., którym organ dokonał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zawiera wszelkie wymagane elementy. Skarżąca nie kwestionuje także wskazanego sposobu obliczenia egzekwowanych należności, a kwota należności głównej odpowiada wartości wskazanej w tytule wykonawczym będącym podstawą egzekucji. Sporządzone przez organ pismo zawiera także stosowne pouczenia. W aktach sprawy znajdują się także potwierdzenia odebrania pisma, którym organ dokonał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania w drodze skargi na czynności egzekucyjne dokonanego przez organ zajęcia wierzytelności.
Sąd zauważa, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na konkretną czynność egzekucyjną. Skarżąca wniosła w sprawie skargę na dokonane przez organ zajęcie. Skarżąca nie kwestionuje jednak zastosowania ww. regulacji prawnej i innych przepisów związanych z samym zajęciem egzekucyjnym. Sąd nie dopatrzył się ich również z urzędu.
Jak słusznie zauważył organ postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to ma na celu dokonanie pod względem zgodności z prawem oceny podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czynności faktycznych podejmowanych już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, wydawanych w toku egzekucji aktów, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Zatem podstawą skargi może być fakt, że dana czynność jest przeprowadzana niezgodnie z zasadami lub w niewłaściwej formie. W związku z powyższym, nie zasadnym jest, podnoszenie w trybie skargi na czynności egzekucyjne zarzutu wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego – co w sprawie czyni skarżąca. Wiąże się to bowiem z oceną prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 62 § 1 u.p.e.a., którego naruszenia w ocenie skarżącej dopuścił się organ, w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie. Skarżąca w swojej skardze powołuje się także na przepis art. 62 b u.p.e.a., który opisuje sposób postępowania w przypadku, gdy prowadzenie łącznie egzekucji należy do organu sądowego. Z przywołanych przepisów wynika więc, że instytucja "zbiegu" ma miejsce dopiero po tym jak dwa organy dokonały zajęcia tej samej rzeczy lub prawa majątkowego. Tym samym, tryb postępowania wskazany w przywołanych przepisach ma zastosowanie po tym jak zajęcie zostało dokonane i do tej czynności ma charakter następczy. Sąd stwierdza zatem, że wystąpienie instytucji zbiegu egzekucji pozostaje bez wpływu na ocenę dokonanej czynności egzekucyjnej.
Podsumowując, w ocenie Sądu, argumenty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także w sprawie z urzędu innych naruszeń mogących powodować uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiona skarga podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło