I SA/Po 274/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A s.c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę A s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], Nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, grudzień 2003r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiące: styczeń, marzec, wrzesień, październik, listopad 2003r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, grudzień 2003r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za w.w miesiące, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Ta też spółka wniosła od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. To natomiast oznacza, że w myśl art. 25 § 3 w związku z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spółka cywilna jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do w.w przepisów, zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działalnie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro adresatem zaskarżonej decyzji, więc podmiotem określonych w niej praw i obowiązków i zarazem wnoszącym skargę jest w niniejszej sprawie spółka cywilna, to ona występuje w tym sporze jako strona. Zatem tylko spółka cywilna może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być oceniany w świetle przesłanek wskazanych w jednym z punktów art. 246 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dotyczących poza osobami prawnymi także innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) /por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007r., sygn. akt II FZ 309/07/. Skarżąca spółka złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że zła sytuacja firmy nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Za ubiegły rok firma poniosła stratę w wysokości [...]. Nieruchomości, które posiada jeden ze wspólników spółki - AH zostały zajęte przez komornika i nie przynoszą żadnych dochodów. Z oświadczenia o stanie majątkowym spółki wynika, że skarżąca nie posiada środków trwałych ani też rachunków bankowych. Z załączonych kserokopii dokumentów wynika, że skarżąca spółka w [...] kwartale [...] w deklaracji VAT-7 wykazała podstawę opodatkowania w wysokości [...], podatek należny w wysokości [...], nabyła towary i usługi za wartość netto [...], wykazała kwotę podatku naliczonego w wysokości [...] oraz kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...]. Z załączonej kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów za miesiące [...] wynika, że skarżąca spółka od początku roku uzyskała przychód w wysokości [...], poniosła koszty na zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu w wysokości [...] oraz poniosła inne koszty, w tym koszty wynagrodzenia dla pracownika, w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie posiada konta bankowego, zatrudnia jednego pracownika, którego wynagrodzenie brutto wynosi około [...], koszty utrzymania siedziby spółki wynoszą około [...]. Koszty utrzymania i koszty wynagrodzenia pracownika płacone są ze środków własnych. Do pisma załączyła kserokopię księgi przychodów i rozchodów za miesiące [...], z której wynika, że przychód spółki od początku roku wyniósł [...], koszty związane z zakupem towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu wynoszą [...], inne koszty [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi kasacyjnej. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, jak i wartość środków trwałych oraz wysokość kapitału zakładowego. Zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę i dlatego może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak już wyżej wskazano, to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Z załączonych przez nią kserokopii deklaracji VAT-7 za [...] wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, t.j. wykazuje dostawę towarów oraz świadczenie usług, na terytorium RP i z tego tytułu wykazała za [...] podstawę opodatkowania w wysokości [...], zaś za [...] w wysokości [...]. Również z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że od [...] odnotowała przychód w wysokości [...], na zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu przeznaczyła [...], zaś na koszty wynagrodzenia i pozostałe koszty wydała [...]. Zatem z uzyskanych przychodów skarżąca może wygospodarować środki finansowe na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek