I SA/Po 275/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-05-17
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną ponoszą znaczne koszty utrzymania, w tym leczenia, a ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo, z ich majątku prowadzone są egzekucje, a inne aktywa są ograniczone.Stan faktyczny
Skarżący LŁ złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, ponoszenie kosztów leczenia oraz egzekucje prowadzone z jego nieruchomości. Po wezwaniach przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, braku innych aktywów oraz darowania nieruchomości dzieciom.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku LŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące VII, IX i XI 2006r. oraz umorzenie postępowania podatkowego w wyżej wymienionym zakresie za miesiące VI i XII 2006r. i koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący LŁ, reprezentowany przez radcę prawnego PK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że uzyskiwany dochód nie pozwala jemu na opłacenie kosztów sądowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, posiada nieruchomość położoną w D o pow. [...], z której prowadzona jest egzekucja oraz nieruchomość zabudowaną w K, wobec której również prowadzona jest egzekucja. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca podał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, żona z tytułu umowy o pracę otrzymuje również dochód w wysokości [...] brutto. Skarżący wskazał, że choruje i wobec tego ponosi koszty leczenia i zakupu lekarstw.
Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za [...]. Wskazał, że razem z żoną posiada wspólne konto bankowe. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Uzyskują oni miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie uzyskują natomiast żadnych innych dodatkowych dochodów. Wnioskodawca razem z żoną mieszka w domu, który jest własnością ich dzieci. Małżonkowie ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają żadnych samochodów. Do pisma załączył kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], pisma z A z dnia [...] o wypowiedzeniu przez ten bank umowy rachunku bankowego z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości [...], zaświadczenia o zarobkach z dnia [...], z którego wynika, że dochód netto skarżącego w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosił średnio [...], faktur za wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne, wodę, decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...], zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [....] o terminie opisu i oszacowania nieruchomości.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kserokopie: zeznań podatkowych za [...] i aktów notarialnych, z których wynika, że w dniu [...] i w dniu [...] skarżący i jego żona darowali swoim dzieciom nieruchomości.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca i jego żona uzyskują dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Małżonka otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości [...], skarżący w wysokości [...], zaś wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...]. Z uzyskiwanych dochodów skarżący i jego żona ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], z czego na leczenie i lekarstwa przeznaczają [...]. Z nieruchomości będących ich własnością prowadzona jest egzekucja. Poza w.w nieruchomościami małżonkowie nie posiadają żadnego innego majątku (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, samochodów osobowych), który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło