I SA/Po 275/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-05-17

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wraz z żoną ponoszą znaczne koszty utrzymania, w tym leczenia, a ich dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo, z ich majątku prowadzone są egzekucje, a inne aktywa są ograniczone.
Stan faktyczny
Skarżący LŁ złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, ponoszenie kosztów leczenia oraz egzekucje prowadzone z jego nieruchomości. Po wezwaniach przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, braku innych aktywów oraz darowania nieruchomości dzieciom.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku LŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące VII, IX i XI 2006r. oraz umorzenie postępowania podatkowego w wyżej wymienionym zakresie za miesiące VI i XII 2006r. i koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący LŁ, reprezentowany przez radcę prawnego PK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że uzyskiwany dochód nie pozwala jemu na opłacenie kosztów sądowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Nie posiada domu, mieszkania, posiada nieruchomość położoną w D o pow. [...], z której prowadzona jest egzekucja oraz nieruchomość zabudowaną w K, wobec której również prowadzona jest egzekucja. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca podał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, żona z tytułu umowy o pracę otrzymuje również dochód w wysokości [...] brutto. Skarżący wskazał, że choruje i wobec tego ponosi koszty leczenia i zakupu lekarstw. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za [...]. Wskazał, że razem z żoną posiada wspólne konto bankowe. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Uzyskują oni miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie uzyskują natomiast żadnych innych dodatkowych dochodów. Wnioskodawca razem z żoną mieszka w domu, który jest własnością ich dzieci. Małżonkowie ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają żadnych samochodów. Do pisma załączył kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], pisma z A z dnia [...] o wypowiedzeniu przez ten bank umowy rachunku bankowego z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości [...], zaświadczenia o zarobkach z dnia [...], z którego wynika, że dochód netto skarżącego w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosił średnio [...], faktur za wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne, wodę, decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...], zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [....] o terminie opisu i oszacowania nieruchomości. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kserokopie: zeznań podatkowych za [...] i aktów notarialnych, z których wynika, że w dniu [...] i w dniu [...] skarżący i jego żona darowali swoim dzieciom nieruchomości. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca i jego żona uzyskują dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Małżonka otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości [...], skarżący w wysokości [...], zaś wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...]. Z uzyskiwanych dochodów skarżący i jego żona ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], z czego na leczenie i lekarstwa przeznaczają [...]. Z nieruchomości będących ich własnością prowadzona jest egzekucja. Poza w.w nieruchomościami małżonkowie nie posiadają żadnego innego majątku (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, samochodów osobowych), który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło