I SA/Po 2750/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędziowie NSA Jerzy Małecki, As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.), Protokolant stażysta referent Marek Nowak, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 sprawy ze skargi J.W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki Wnioskiem z dnia [...] listopada 2002 r. J.W. zwróciła się do Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Wniosek swój uzasadniła trudną sytuacją materialną, która spowodowana jest w szczególności upadłością Zakładów Mięsnych w G. , których zadłużenie wobec wnioskującej wynosi [...] zł. Strona nie widzi szans na odzyskanie należności pomimo, że zgłosiła syndykowi swoje wierzytelności i ujęte zostały na liście wierzytelności w kategorii II b. Nadto we wniosku wskazuje, że w sierpniu 2001 r. skradziono jej samochód dostawczy, natomiast w październiku, aby spłacić swoje zobowiązania wobec wierzycieli sprzedała samochód dostawczy i wówczas wystąpił podatek VAT. Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] listopada 2002r. wezwał J.W. do przedłożenie dokumentów potwierdzających podane w oświadczeniu informacje oraz do złożenie oświadczenia o uzyskanej pomocy publicznej w okresie 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Nadto organ podatkowy wezwał wnioskodawczynię o wskazanie wysokości swych dochodów oraz wydatków na odpowiednim druku, w celu uzyskania informacji o sytuacji materialnej podatniczki. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Urząd Skarbowy decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Organ podatkowy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter uznaniowy i wyjątkowy, dlatego też może dotyczyć wyłącznie wypadków szczególnych, gdy uzasadnione to będzie ważnym interesem podatnika. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych. Organ wskazuje, że J.W. od [...] grudnia 1995 r. do [...] listopada 2002 r. prowadziła działalność gospodarczą, której przedmiotem była sprzedaż jelit sztucznych i naturalnych oraz przypraw do produkcji masarniczej. Na koniec października 2002 r. z prowadzonej działalności podatniczka poniosła stratę, jednak z informacji o stanie majątkowym wynika, że J.W. jest zameldowana w mieszkaniu spółdzielczym w G., posiada nieruchomość w O., gdzie mąż prowadził fermę drobiu, obecnie ferma ta jest dzierżawiona przez siostrę. Nieruchomość ta jest obciążona hipoteką. Organ stwierdził, że trudności finansowe spowodowane są m. in. nieuregulowaniem należności przez kontrahentów. Niemniej jednak te okoliczności, zdaniem organu podatkowego, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających ewentualne umorzenie zaległości podatkowych. Nieuregulowanie należności przez kontrahentów nie mogą obciążać budżetu państwa. Nadto organ wskazuje, że podatniczka dochodzi roszczeń na drodze sądowej, co może doprowadzić do wyegzekwowania swoich należności. Od decyzji Urzędu Skarbowego strona wniosła odwołanie, w którym ponownie wskazała na swą trudną sytuację materialną oraz rodzinną , która jej zdaniem, uzasadnia umorzenie zaległości z tytułu podatku VAT. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podatkowy drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ jak wynika z pisma syndyka Zakładów Mięsnych S.A. w upadłości z dnia [...] września 2002 r. istnieje realna szansa na zaspokojenie wierzytelności J.W. ujętej w kategorii II b w kwocie [...] zł. Wierzytelność ta zajęta jest przez komornika sądowego, jednakże kwota ta pozwoli na zaspokojenie zarówno roszczeń na poczet których zajęto wierzytelność oraz na zaspokojenie należności z tytułu podatku od towarów i usług, o które umorzenie podatniczka wnosi. Nadto organ podatkowy wskazuje, że J.W. posiada również inne wierzytelności na kwotę [...] zł. Izba Skarbowa uznała, że te okoliczności wskazują, że skorzystanie z instytucji umorzenia byłoby przedwczesne i kłóciłoby się z interesem publicznym. Organ powołuje się na orzeczenie NSA z 21 czerwca 2000 r. I SA/Ka 14/99, w który Sąd stwierdził, że "dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty ich umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym". J.W. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w skardze zarzuca naruszenie art. 67 §1, 1a, i §4 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne jego zastosowanie i odmowę umorzenia zaległości, w sytuacji gdy zachodzi ważny interes podatnika w umorzeniu zaległości podatkowych powstałych z przyczyn niezależnych od skarżącej. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana po pobieżnej analizie materiału dowodowego. Organ podatkowy nie wziął pod uwagę, że do dnia wniesienia skargi upadłe przedsiębiorstwo Zakłady Mięsne w G. - nie zostało sprzedane ani w całości ani nie sprzedano poszczególnych składników przedsiębiorstwa. Z każdym dniem maleją szanse na zaspokojenie skarżącej. Nieruchomość rolna, której skarżąca wraz z mężem jest właścicielem nie jest wykorzystywana, z uwagi na nieopłacalność produkcji rolniczej. Nadto podnosi, że nieruchomość ta nie ma żadnej wartości rynkowej, ponieważ brak jest podmiotów zainteresowanych nabyciem przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271, ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 67 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi podatkowemu, po zbadaniu sprawy w oparciu o zebrany materiał dowodowy, na podjęcie pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia. Organ podatkowy jest zobowiązany każdorazowo do indywidualnego ustalenia interesu podatnika lub interesu publicznego. Oba pojęcia nie mają stałej treści, w związku z czym organ musi na podstawie wskazanej we wniosku sytuacji podatnika oraz ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego, dokonać oceny przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Należy wyraźnie podkreślić, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, ponieważ w interesie publicznym leży regulowanie należności podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowych jest natomiast sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, co w konsekwencji oznacza odstąpienie od poboru podatku. Kontrola legalności decyzji wydanych na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało rzetelnie przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, które pozwoliło organowi podatkowemu prawidłowo ustalić wystąpienie przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. W sprawie organy podatkowe zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ podatkowe przyznały, że sytuacja podatniczki jest trudna. Jednakże podjęcie decyzji o odstąpieniu od poboru podatku, jakim jest umorzenie zaległości podatkowych byłoby przedwczesne, z uwagi na fakt, że podatniczka posiada wierzytelności znacznej wartości, które stara się wyegzekwować. Nadto w aktach sprawy znajduje się pismo syndyka Zakładów Mięsnych S.A. w G. w upadłości z dnia [...] września 2002 r. informujące J.W., że wierzytelności w kwocie [...] zł zostały uznane i ujęte na liście wierzytelności pod pozycją 11 w kategorii II b i istnieje realna szansa na ich zaspokojenie. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych wyrażone w zaskarżonej decyzji, co do braku przesłanek do umorzenia zaległości podatkowych, skoro skarżąca w dniu wydania decyzji posiadała wierzytelności, które mogą stanowić źródło pokrycia należności wobec budżetu państwa. Umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług pozostawałoby w wyraźnej sprzeczności z interesem publicznym. W takich okolicznościach również nie można twierdzić, że występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Podstawą do umorzenia zaległości podatkowych nie mogą być wyłącznie niepowodzenia podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej oraz twierdzenia strony, że nie widzi już szansy na odzyskanie swych należności, zwłaszcza, że nie zostały one poparte żadnym dowodem. Na dzień orzekania przez organy podatkowe nie można było przyjąć, że podatnik nie będzie w stanie uregulować zaległości podatkowych. Sąd natomiast bada zgodność decyzji z prawem na dzień wydania decyzji. Należy jednak podkreślić, że odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata. Strona zatem może na podstawie powołanego przepisu Ordynacji podatkowej składać do właściwego urzędu skarbowego ponowny wniosek o umorzenie zaległości podatkowych (tak długo jak długo istnieje zaległość podatkowa) wykazując, że wniosek jest uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, wskazując ewentualnie na nowe okoliczności w sprawie, które mogłyby mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki AR